UYĞUR TÜRKLƏRİ

UYĞURLAR HAQQINDA

Uygur Türklerinin Türeyiş ve Göç Efsanesi
Çin kaynakları Uygurların, Kök Türkler gibi Hunların neslinden oldukları yolundaki haberlerde hem-fikirdirler ve onların da kurltan türediğini söylerler. Hatta Çin yıllıklarında Uygurların sesinin kurda benzediği zikredilmektedir. Uygurlara ait iki önemli efsane mevcuttur: Bunlardan birisi Türeyiş, diğeri Göç Efsanesidir ki, konuları kısaca şöyledir:
“Hunların eski tanhularından birinin o kadar güzel iki kızı vardı ki, Tanrının onları insanoğuları ile evlendirrnek için yaratmış olduğuna inanmıyordu. Böylece kızlarını daha yüce biriyle evlendirmek için memleketinin kuzey taraflarında yüksek bir kule yaptırdı. İki konçuy buraya hapsedildiler. Bir börü, Hun konçuylarının yaşadığı kulenin etrafında gece-gündüz dolanıyordu. Kulenin dibinde kendine bir in yaptı. Küçük kız, bu kurdun babalarının kendileriyle evlendirmek istediği varlık olduğuna inanarak, kuleden aşağıya inerek kurtla evlendi. ışte bunlardan olan çocuklar Uygur halkının atalarıdır.
Söylendiğine göre Uygurların sesleri kurtlarınkine benzer’. Uygurların eski yurtlarında Karakurum adında bir dağ vardı. Bu dağdan iki nehir çıkardı. Birinin adı Selenge, diğeri Togla. Bu iki nehir arasındaki bir ağaç üzerine birgün kutlu bir ışık indi. Bu ışık dokuz ay boyunca devam etti ve ağacın gövdesi şişti. Dokuz ay on gün sonra bu ağacın içinden beş çocuk çıktı. En küçüğünün adı Bugu idi. Memleketini çok iyi idare ettiği için han oldu. Kendisinden sonra gelenlerde Uygurların kaganı oldular.
Daha sonra onlar Çinlilerin T’ang sülalesiyle birçok savaşlar yaptılar. Uygur prensesleri Karakurum’daki kutsal bir dağda oturuyorlardı. Çinliler, Uygurların zenginliğinin buradan geldiğine inandılar. Onun için, “siz bizim prensesimizi aldınız, buna karşılık sizin kutlu dağınızdaki taşları biz alıp kullanmak istiyoruz” dediler. Devlet ileri gelenleri buna karşı çıktılarsa da, kaganı kandırdıklarından dağı parçalayarak Çin’e götürdüler. Bu taşların götürülmesinden sonra bütün hayvanlar göç, göç diye bağırmaya başladılar; kagan öldü ve Uygurlar Turfan’a göç etmek zorunda kaldılar.
Prof. Dr. Saadettin Gömeç
Görsel konuyu izah açısından kullanıldı,,resmin menşei belli değil…

Müəllif: Osman Altay Güçsav

Mənbə: Umuxanım Hüseynzadə

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

TALIB TALE HAQQINDA

talıb tale haqqında

Talıb Tale haqqında bir-neçe söz demeyi özüme menevi borc bildim.
Talıb Elesger oğlu Elesgerov 16.02.1981-ci ilde Göyçe mahalının Ağkilse kendinde müellim ailesinde anadan olmuşdur. 
1988-bir ilde yüz minlerle soydaşlarımız kimi Qerib Azerbaycandan deportasiya olunmuşdur.
O, Klassik Azerbaycan Edebiyyatının en meşhur simalarından olan Dede Elesgerin kötücesidir. Folklorşünas İslam Elesgerin nevesidir. Aşıq Talıbın adını daşıyır. 
Onun “Elesger ocağı” nın nümayendesi olması haqqında melumat vermemesi, hesab edirem ki, tevazökarlıqdan ireli gelir.
Talıb çox istedadlı bir gencdi, istenilen sahede uğur qazana biler…Müğenni-bestekar kimi fealiyyet göstermesi görünür Tale-nin qismetidir…
Talıb 1998-ci il de Göygöl rayonunda orta mektebi bitirmiş ve hemin ilde de Bakı Dövlet Universitetinin Politologiya fakultesine daxil olmuşdur. 2002-ci il de Universiteti bitirmişdir. Sehv etmiremse 1998-ci ilde “Yeniyetmeler arasında keçirilen kiqboksik üzre respublika cempionatında” birinci yere laiq görülmüşdür. Talıbın gözel ressamlıq qabiliyyeti var, usta kimi çalışmağına da söz yoxdur. Eger istese gelecek de aktyor kimi de kino sahesinde özünü sınaya biler. Ümid edirem ki, Böyük Uğur qazana biler. Elimizde bir mesel var: “Qardaşını tanıyırsan?:-yoldaş olmamışam!”Men Talıbı yaxşı tanıdığım üçun deyirem. Hele telebeiken musiqiye meyl göstermiş ve nehayet ki, Milyonların sevimlisine çevrilmişdir. Biz Talıb Taleye bu “Maşınşou” da ve heyatda uğurlar arzu edirik! Allah qorusun! Amin.

Müəllif: GUNDUZ AZADOGLU

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ABBAS İLHAM – ÇAĞIRMA…

SEVGİ ŞEİRLƏRİ

SƏNİNLƏ GÖRÜŞƏ GƏLMƏK ÖLDÜRƏR

( Çağırma görüşə…çağırma məni… )

Gündə bir bəhanə eyləyirəm mən,
Özüm də bilmirəm, neyləyirəm mən.
Susuram…içimdə söyləyirəm mən:
– Səninlə görüşə gəlmək öldürər…

Görsəm ki, qəmlisən, ürəyim sızlar,
Soyuq əllərindən əllərim buzlar,
Ağlasan damcılar yaramı duzlar –
Gözünün yaşını silmək öldürər…

Desən acı kəlmə, keçər qatımdan,
Qəlbim çat-çat olar…keçər çatımdan.
Gülüm, gileylənsən öz həyatından –
Sənin dərd-qəmini bilmək öldürər…

Qorxuram özümlə dava salam mən,
Qorxuram dəlitək havalanam mən.
O görüş yerində elə qalam mən…
Bir dəli “qəh-qəhə”, gülmək öldürər…
Səninlə görüşə gəlmək öldürər.

Müəllif: ABBAS İLHAM

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

RUSLAN BORÇALI

AD GÜNÜNÜZ MÜBARƏK!!!

Bu gün ( 30 July 1992 ) gənc şair Ruslan Borçalının doğum günüdür. Ad gününüz mübarək, Ruslan müəllim. Gənc şairə uzun ömür, can sağlığı, bütün işlərində uğur arzu edir və yaradıcılığından bi neçə nümunə təqdim edirik:

sevgi şeirləri

Gör məni haraya gətirdi yollar
Kəsir ayağımı qayası-daşı.
Gör nələr çəkirəm cavan yaşımda,
A bəxtsiz taleyim,a dərdli başım.

Gör məni haraya gətirdi yollar
Hay versəm haraya bir adam gəlməz. 
Niyə taleyimi qapqara yazdı?
Hərşeyi o görən,gözəgörünməz.

Gör məni haraya gətirdi yollar
Bir addım atmağa qalmadı gücüm.
Heç mənim özüm də bilmirəm vAllah,
Mən hardan gəlirəm,haradır köçüm?

Mən hər gün gedirəm bu dar yolları,
Gör məni haraya gətirdi yollar.
Ya Rəbbim sən özün kömək ol mənə,
Mənim bu yollarda özgə kimim var.

= = = =

Ömür nədir?! Gedər dönməz bir karvan,
Mən də bir gün o karvanda keçəcəm,
Ruhum bir də tapmayacaq başqa can,
Bu dünyadan əbədilik köçəcəm.

Bu dünya hey boşalacaq,dolacaq
Cavan ömrüm çiçək kimi solacaq,
Kimə qaldı,dünya kimə qalacaq? 
Bu dünyadan əbədilik köçəcəm.

Doymayacam,hələ gözüm qalacaq, 
Köçəcəyəm bəlkə izim qalacaq,
Mən ölsəm də,mənim sözüm qalacaq,
Bu dünyadan əbədilik köçəcəm.

= = = =

Çevrildim keçmişə baxdım, 
Axtardım gülən üzümü.
Niyə indi aynalar da,
Tanımır görən üzümü?!

Doğulduğma peşman oldum,
Dərddən lap yarımcan oldum,
Nə mənlə ağlayan oldu,
Nə də ki,silən üzümü.

Üzdə mənim güldü üzüm,
Öz içimdə doldu üzüm,
İkiüzlü oldu üzüm, 
Olmadı bilən üzümü.

Ya Rəbb yetir dözüm mənə,
Yad olmuşam özüm mənə,
Tanış gəlmir üzüm mənə,
Lap unutdum mən üzümü.

Müəllif: RUSLAN BORCALİ

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

MUSTAFA KAPTAN

M kaptan Erzurum Türkiye

ANLAMADIN MI ?

Ömür çınarımızdan her gün düşerken yaprak
Bütün sevdiklerimiz bir bir olurken toprak
Daha dün sen çocuktun dönde maziye bir bak
Dünya yalan diyorlar hala anlamadınmı?

Nice Hanlar Saraylar yok oldu birer birer
Şansa pek güvenilmez bakarsın bir gün döner
Her dem yanmaz bu ışık gaz biter lamba söner
Dünya yalan diyorlar hala anlamadınmı?

Kaç sultan kaç padişah kaç kral geldi geçti
Kimi acı ve zehir kimi bal şerbet içti
Bir çoğu iz bıraktı kimisi korkdu kaçtı
Dünya yalan diyorlar hala anlamadınmı?

Kimi bolluk içinde kimi açlıktan öldü
Kiminin çok genç yaşta bütün umudu söndü
Kiminide sel aldı canlı toprağa gömdü
Dünya yalan diyorlar hala anlamadınmı?

Bazısının kaderi baştan kötü yazılmış
Zengine ve fakire aynı mezar kazılmış
Insanlar masum doğar hep sonradan bozulmuş
Dünya yalan diyorlar hala anlamadınmı?

Kimseden fayda olmaz dosttan oğuldan kızdan
Oýsa sen neler çektin bilmiyorlar bu yüzden
Söylersin dinlemezler hisse almazlar sözden
Dünya yalan diyorlar hala anlamadınmı ?

Hatırlarsın gün gelir tükenen gençliğini 
Aşka kadeh kaldırıp ayrılık içtiğini
Zaman geçmez dense de çoķ çabuk geçtiğini
Dünya yalan diyorlar hala anlamadın mı?

Müəllif: Mustafa Kaptan

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ERSİN ATMACA

yazmam bir daha…

Ne sevda türküsü , ne sevgi şiiri
Darıldım bir kere , yazmam bir daha
Ne sılaya selam , ne dosta kelam
Darıldım bir kere , yazmam bir daha

Anlatamam artık mertlik öyküsü
Sazım çalmaz bahtiyarlık türküsü
Pas tuttuysa gönül kapım sürgüsü
Darıldım bir kere , yazmam bir daha

Bezdim namertlerin iki yüzünden
Geçen yokki ahlak töre düzünden
Neler gördüm , hep döndüler sözünden
Darıldım bir kere , yazmam bir daha

Artık dilim demez kimseye rahmet
Bir insana bunca verilmez zahmet
İster Ahmet olsun , istersen Mehmet
Darıldım bir kere , yazmam bir daha

Benki gemileri yaktım bir kere
Gardaşımı dahi attım bir kere
Atmaca’yım sele aktım bir kere
Darıldım bir kere , yazmam bir daha

Müəllif: ERSİN ATMACA

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

LİLPAR CƏMŞİDQIZI

LİLPAR CƏMŞİDQIZI “ÜÇ YARPAQ”- DA

Olardım

Dünyanın dərd-sərin başımdan atım,
Al məni qoynuna yorğunam, yatım,
Bu son muradıma, arzuma çatım,
Vətən, torpağının daşı olardım.

Yenidən dünyaya doğulub gəlsəm,
Saxsı tək qəlibdə yoğrulub gəlsəm.
Xırmanda döyülub, sovrulub gəlsəm,
Dünyaya nabələd naşı olardım.

Hər kəsdən uzaqda olaydım cansız,
Həyatı yaşardım səhvsiz, yalansız.
Bir dağa dönərdim çənsiz, dumansız,
Uca zirvələrin başı olardım.

Əl üzüm vəfasız, fani dünyadan,
Doğulan günümdən hər kəsə yadam.
İllərdir alışan tüstüsüz odam,
Dörd fəslin soyuğu, qışı olardım.

Bezmişəm gileydən, güzardan artıq,
Qayğılar azalmır çoxalıb, artıb.
Ayağım yalındı, dizimsə yırtıq,
İstəsəm üzüklər qaşı olardlm.

Lilparam geriyə qayıtmır illər,
Susuz yaşayarsa saralar güllər.
Ömrüm yarı olub ağarıb tellər,
Bacarsam gəncliyin yaşı olardım.

= = = =

Taleyim

Sinəmin üstündə közün qoyubdu,
Ömrümdə silinməz izin qoyubdu.
Məni zərrə- zərrə yeyib doyubdu,
Əl çəkmir yetim tək qalan, taleyim.

Gənclik təravətin əldən alıbdı,
Al yanaq üstünə kölgə salıbdı.
İndi mənlə birgə tənha qalıbdı,
Dözümü, təpəri alan, taleyim.

Salıb nə hallara gözü doymayır,
Qəlbim inildəyir görür duymayır.
Verdiyi nisgili, dərdi saymayır,
Məni məzlum hala salan, taleyim.

Tikmişdim minarə damın uçurdu,
Ürəyin arzusun, kamın uçurdu.
Sevinci, fərəhi məndən qaçırdı,
Xoş günü ömrümdən çalan, taleyim.

Tanrının əmriylə boyun əymişəm,
Zülümdən, zillətdən libas geymişəm.
Mən daşam, kəsəyəm bilməm nəymişəm,
Fələyin əliylə talan, taleyim.

Ömrümü böş yerə hədər vermişəm,
Gül əkib yerinə tikan dərmişəm.
Mən nədən dünyaya belə gəlmişəm,
Əvvəldən axıra yalan, taleyim.

Lilparı çəkmisən hey bərkə – boşa,
Arzusun, istəyin vurmusan daşa.
Ömür gəlib çıxıb düz əlli yaşa,
Əritdin şam kimi yanan, taleyim.

= = = =

Sumqayıtım

Günəş durub xəzərdən, 
Salamlayır şəhəri.
Öz nuruna boyayır, 
Sumqayıtda səhəri.

Hər tərəf gül-çiçəkdir,
Lalə, nərgiz, yasəmən.
Sanki, təzə gəlintək,
Bəzənibdi göy çəmən.

Açıb qolun, qanadın, 
Dayanıbdı göyərçin.
Arzuları çüçərmiş,
Ümidləri olub çin.

Gözəlləşən şəhərim,
Ayın, ilin mübarək.
Yetmişınə çatmısan,
Bəyaz telin mübarək.

Gözəlliyin yayılıb, 
Yaxın, uzaq ellərə.
Adın, şöhrətin düşüb, 
Nəğmə deyən dillərə.

Lilpara bir anatək, 
Qollarını açıbsan.
Sən hələ də cavansan, 
Kim deyir qocalıbsan.

Müəllif:LİLPAR CƏMŞİDQIZI

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru