SƏYAHƏT DAVAM EDİR

Rövşən Abdullaoğlu / Rovshan Abdullaoglu Parque Provincial Ischigualasto adlı yerdədir.

 San Agustín De Valle Fértil, Argentina · 

İsçiqualasto və Talampaya Milli parkları. Yaşayış məntəqəsindən xeyli uzaq olduğundan buraya gəlmək üçün maşın tutduq. Arxeoloji və paleontoloji qazıntıların ciddi mühafizəsi üçün turistlər müəyyən qaydalara riayət etməlidirlər.

Bu yerlər ən qədim dinozavr məskənlərindəndir. Çox quraq və çox isti bölgədir, “ölü torpaqlar” da adlanır. İnanmaq olmur ki, yüz milyonlarla il əvvəl burada çaylar axıb, yaşıllıqlar, meşələr olub, ətrafda dinozavrlar dolaşıb. Məntəqədə aparılan araşdırmalar zamanı hələ də yeni dinozavr qalıqları tapılır. Parkın nəzdində bu tapıntıların saxlanıldığı bir neçə muzey fəaliyyət göstərir.

İnsanları bura cəlb edən iki səbəb var: çox qədim paleontoloji tapıntılar və bir də dünyamıza bənzəməyən, qeyri-adi mənzərə. İsçiqualasto həm də Ay vadisi adlanır. Doğurdan da, başqa bir planetə, yaxud da Ayın səthinə düşdüyünü zənn edirsən, çox bənzəyir. Parkı dərinliyi yüz metrdən artıq olan qırmızı yarğanlar əhatə edir. Külək və yağışlar nəhəng daşları aşındıraraq qəribə fiqurlar yaradıblar. Bu fiqurların hər birinə görünüşünə uyğun ad qoyublar. Məsələn, sfinksə bənzəyən fiqurun adı elə sfinksdir.

Bütün bu məntəqələr YUNESKO-nun Ümumdünya İrsinə daxil edilib.

Rövşən Abdullaoğlu / Rovshan Abdullaoglu Cataratas del Iguazú adlı yerdədir.

Puerto Iguazú, Argentina · 

Ümumi eni üç kilometr, hündürlüyü səksən metrə çatan yüzlərlə ayrı-ayrı şəlalənin birləşərək yaratdığı ehtişamı təsəvvür edin. Etdiniz? İnanın ki, görmədən bu gözəlliyi təsəvvür etmək mümkün deyil. Argentina ilə Braziliyanın sərhədində yerləşən dünya möcüzəsi bir gözəllik- İquasu şəlaləsi. Min illər öncə bu şəlalə İquasu çayının Parana çayına töküldüyü yerdə yerləşirmiş. İldən ilə şəlalə sürüşərək Parana çayından uzaqlaşıb, indi bu məsafə otuz kilometrə yaxındır.

Su zərrələri duman kimi şəlalənin başının üstünü almışdı, aşağı baxanda heç nə görünmürdü. Suyun şırıltısından başqa heç nə eşidilmir, yuxarıdan çaya boylananda sanki aşağıya doğru cəzb edildiyini hiss edirsən, sanki indi yıxılacaqsan. Şəlalənin möhtəşəmliyini ancaq aşağıdan seyr edəndə tamlığı ilə hiss edirsən.

Heyif ki, bu təəssüratı nə şəkillərlə, nə də sözlərlə olduğu kimi çatdırmaq mümkün deyil.

Rövşən Abdullaoğlu / Rovshan Abdullaoglu Ushuaia, Tierra del Fuego, Argentina şəhərindədir.

Buludlar bizi Odlu Torpaq arxipelaqında yerləşən Uşuayaya yola salmaq üçün toplaşıblar.

Bu şəhər “dünyanın sonu” adı ilə məşhurdur. Cənub yarımkürəsinin ən son şəhəridir. Uşuayada Biql boğazından, qabaqlar həbsxana olmuş məşhur Presidio muzeyindən və başqa maraqlı yerlərdən paylaşımlar edəcəyəm. Oradan da gəmi ilə buzlar ölkəsinə gedəcəyik, nəhayət.

Rövşən Abdullaoğlu / Rovshan Abdullaoglu Tierra del Fuego National Park adlı yerdədir.

Tierra del Fuego – Odlu Torpaq.

Gördüyünüz kimi, bu torpaqlar qətiyyən odlu deyil, hətta xeyli soyuqdur. Bu ad gecənin qaranlığında yerli sakinlərin sahildə yandırdıqları yüzlərlə tonqalı təbii vulkan zənn edən məşhur dəniz səyyahı Fernand Magellandan qalmadır.

İngiltərənin məşhur Biql gəmisində dünya səyahəti zamanı Uşuayada olmuş Darvin azsaylı yerli hinduların çox geridəqalmış olduqlarını, aclıq vaxtı yaşlı qadınları öldürüb yediklərini yazırdı. Həmin dövrdə Uşuayada yuqan hindularından başqa heç kim yaşamırdı. Onlar çox ibtidai formada yaşayır və havanın soyuğuna baxmayaraq əyinlərinə heç nə geymirdilər. Yuqanlar Darvinə çox da yaxşı təsir bağışlamasalar da, fərqli tədqiqatçıların yerli xalqların adət-ənənələri, özünəməxsus mədəniyyətləri, ailə bağları barədə maraqlı qeydləri var. Sadə ibtidai həyat sürən aborigenlərin həyatı müstəmləkəçilərin buraya ayaq açması ilə dəyişir. Geyimlə bərabər Odlu Torpağa xəstəliklər və kütləvi soyqırımlar da yol tapır. Hazırda Odlu Torpaqda yerli hindulardan çox az qalıb. Yuqan qəbiləsindən olan saf qan sonuncu hindunun hazırda 91 yaşı var. Kristina Kalderon adlı bu qadın eyni zamanda yuqan tayfasının dili olan yamana dilini bilən yeganə hindudur. Onun ölümü ilə yuqan hindularının də nəsli kəsilmiş olacaq. Bu da Uşuaya aborigenlərinin tarixçəsi.

Bu torpaqlarda indi məskunaşma xeyli artsa da, təbiət öz bakirəliyini qoruyub saxlayıb. Hazırda Uşuaya Milli parkındayıq. Vəhşi təbiət, göllər, meşələr. Təsvirə sığmayan gözəlliklər. Dünyanın ən son dayanacağında olmaq özünü fərqli hiss etdirir. Dünyanın sonu, yaxud da başlanğıcı. Baxış bucağından asılıdır.

Rövşən Abdullaoğlu Drake Passage adlı yerdədir.

 Ushuaia, Argentina · 

Səfərimizin ikinci, əsas hissəsi başladı.

Hazırda Dreyk boğazına doğru yol almışıq. Antarktidaya gedən yol buradan keçir. Dünyanın ən geniş və ən dərin boğazı hesab edilən Dreyk boğazı Atlantik və Sakit okeanların sularını birləşdirir. Burada suların dərinliyi beş min metrə çatır. Bu boğaz həm də dünyada ən böyük fırtınaları ilə məşhurdur. Dalğaların hündürlüyü bəzən 15 metri aşır. Ona görə də boğazdan yalnız xüsusi gəmilərin keçməsinə icazə verilir. Kapitanın dediyinə görə, bizim səfərimiz boğazın nisbətən sakit vaxtına təsadüf etməlidir.

Gəmidə internet ödənişlidir və peyk vasitəsilə təmin edilir. Ödəniş etsəniz belə, şəbəkənin olub-olmayacağı müəmmadır. Artıq ilk saatlardan aktiv təlimlərə başlamışıq. Sərnişinlərə izah olundu ki, bu, adi turustik səfər deyil, bir ekspedisiyadır. Davamlı təlimlərdə iştirak etmək zəruridir. Təlimdən yayınanlara sahilə çıxmaq və ekspedisiyalarda iştirak etmək qadağası qoyulur. Hər dəfə təlimdə iştirak edənlərin siyahısı tutulacaq və o siyahı üzrə də şərnişinlər sahilə buraxılacaqlar. İlk təlim xilasedici jiletlər və onlardan istifadə qaydaları, batma anında görülməli tədbirlər barəsindədir.

Təlimdən sonra gəmi kapitanının iştirakı ilə tanışlıq yeməyi təşkil olunacaq. Hələlik bizi ciddi nizam-intizamla qarşılayıblar, görək, sonrası necə olur.

VƏ NƏHAYƏT:

Rövşən Abdullaoğlu / Rovshan Abdullaoglu South Pole, Antarctica adlı yerdədir.
 Amundsen-Scott South Pole Station, Antarktida · 

Əziz dostlar, gördüyünüz kimi, artıq Antarktida sahillərinə yaxınlaşmışıq. Dünən çox narahat idim, ancaq indi yaxşıyam. Hər şey əladır, hava bir az şaxtalı olsa da, Günəş hələ ki xətrimizə dəymir, arabir özünü hiss etdirir. Materikin içərilərinə doğru irəlilədikcə daha kəskin hava şəraiti ilə qarşılaşacağıq. Doğrusu, Dreyk sularına “sakit” deyən kapitanın “kəskin” deyəndə nə nəzərdə tutduğunu düşünməyə qorxuram)

Olduğumuz gəmidə 110 sərnişin var, dünyanın müxtəlif ölkələrindən jurnalistlər, araşdırmaçılar, yazıçılar, blogerlər. Hər kəsi ilk maraqlandıran sual budur: hardan gəlmisiniz? Belə bir çevrədə Azərbaycanı təmsil etmək çox qürurvericidir. Ölkəmizi ən layiqli, ən gözəl şəkildə təmsil etdiyimizə əmin olun. Məni izləyən, xoş sözlər yazan bütün dostlara, oxucularıma təşəkkürümü bildirirəm. Birlikdə çox güclüyük.

RÖVŞƏN ABDULLAOĞLU SOUTH POLE, ANTARCTİCA ADLI YERDƏDİR.

Uğurlu yollar!!! Səfər boyu məlumat verəcəyik.

Mənbə: Rövşən Abdullaoğlu / Rovshan Abdullaoglu

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ALLAH RƏHMƏT ELƏSİN

Tanınmış alim Sadıq Qarayevin qardaşı Sarvanın vaxtsız vəfatından kədərləndiyimizi bildirir və dərin hüzünlə doğmalarına, yaxınlarına baş sağlığı veririk.

QEYD:

Yas mərasimi 12 dekabır, saat 11:00 da Badamdard şossesi, Qurdq Qapısı (Botanika bağı) yaxınlğında mərsim zalında keçiriləcək. Allah rəhmət eləsin, Amin.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əfşan Yusifqızı

BIR GÜNƏŞ VAR və ya GÜNƏŞIN QÜRUBU

Dünyamın içində, bir yeni dünya,

Nə Günəşə bənzər, nə dəki Aya

Nə yerə sığmayır, nə də səmaya,

O, mənim bu kövrək ürəyimdədi.

BIR GÜNƏŞ VAR və ya GÜNƏŞIN QÜRUBU – Mənim bu kövrək ürəyimin sakininə çevrilən biri…. Günəşə bənzəmir desəm də, amma Günəş kimi özəl, özünəməxsus bir enerjiötürücü idi. Yerin taleyi Günəşdən asılı olduğu kimi, mənim də ruhən yaşama səbəbim olmuşdu, həyatıma gəlişi ilə. Elə bir zaman həyatıma daxil oldu ki, artıq tükənmək üzrə idim. Kimliyindən asılı olmayaraq mən, kiməsə sığınacaq qədər gücsüzləmişdim. Anlayışa, duyğuya, ruhumun sığınacağa ehtiyacı vardı. Və O, bu anda gəldi, gəlişi ilə Günəş kimi şəfəq saldı daxili dünyama. Heç özü də bilmədi ki, mənim kiçik, qaranlıq olan xəyal dünyamı necə işıqlandırdı. Gizlin-gizlin Günəşim dedim, ona. O hərarəti daima hiss etmək necə gözəl idi. Bu gözəl hissləri mənə O aşıladı. Onu tanıyana kimi mən öz xəyal aləmimdə idim. Içimdə bir boşluq, hər zaman bu boşluğun əzabı ilə baş başa qalmaq… Insanın içindəki boşluq həmişə acgözlüklə şirin bir duyğunun həsrətində olur, onu hiss edən kimi düşünmədən anidən əsrinə çevrilir. Mən də əsirə çevrildim.Amma içimdə elə bir hiss vardı ki, sanki bu böyük, böyüklüyü sözlə ifadə olunmayacaq bir rəğbəti nifrətə çevrilmək qorxusu. Ona hər gözəl,xoş söz deyənlər çox ola bilərdi, amma GÜNƏŞIM deyənlər olmazdı… Deyə bilməsi üçünsə bu hərarəti duymaq lazım idı. Yazdıqlarım xəyalımın bəhrəsi olub hər zaman. O isə hardan gəldi bu xəyal dünyama, necə gəldi, niyə gədi bilmirəm. Bəlkə gəlişi mənimçün yaxşı olmayan bir hal oldu (itirdiklərim daha çox oldu nəinki qazandıqlarım) Amma mən hər şeyə rəğmən “Bir Günəş Var” deyib də, Onun “YER”i oldum. Günəşə möhtac, yer və bu Günəş hərarətinin, nurunun necə önəmli olduğunu belə hiss etmədən üzərini qara bulud aldı. Günəşim buludlar arxasındanca qürub etdi. Günəşin qürubunu kədərlə seyr etmək necə də ağrılı olurmuş…

Müəllif: Əfşan Yusifqızı

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Giya PAÇXATAŞVİLİ

TAMASIN BARMAQLARI

(Məşhur macar pianoçu Tamas Erdi Filarmoniyada konsert verdi…)

Qara eynəkli Tamas
Keçdi qara royalın arxasına…
“Çıxarıb sərdi” barmaqlarını
Royalla dirijor çubuğunun arasına.
Ona kənardan
Qara Qarayevin ruhu “baxırdı”…
Royalın ağlı-qaralı “yollarında”
İldrımlar çaxırdı.
Və Dunayın şırıltılı musiqisi
Xəzərə axırdı.

Tamasın nurlu çöhrəsində
Abır, həya canlanırdı…
Filarmoniyanın gur işığından
Qara eynək arxasında gizlənən
Korluğ “həyəcanlanırdı”.
Barmaqlar əsərin notlarını
Yaddaşdan səslərə köçürürdü…
Və hamı
Göldə çimən qu quşlarını
Görürdü…

Tamasın barmaqları
Zülmətə
İşıq simfoniyası çaldırırdı.
Və …
Filarmoniyanı ayağa qaldırırdı.
Konsertdə
Budapeşt Bakı ilə “görüşdü”.
…Pianistin “göz qaralığı”
Nurlu barmaqların
Gözündən düşdü…

“Bitmiş” konsert
Dinləyicilərin hafizələrinə
“Yola salınırdı”…
Tamasın barmaqlarında
Notsuz işıq musiqisi çalınırdı.

06.12.2019.

Müəllif: Giya Paçxataşvili

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Zaur Ustac – Düşünürəm

DÜŞÜNÜRƏM…

Soy, o soydur, kök, o kökdür, qan, o qan…
Lap, bir-iki bicbalanı qat gözə.
Boy, o boydur, qol, o qoldur, can, o can…
Təkəm-seyrək, kəm-kəsiri sat sözə.
Sual doğur, onda nədir çatmayan???
Cavab budur: – “Atillanın öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!
* * *
Çay, o çaydır, göl, o göldür, dan, o dan…
Ufaq-təfək olmayanı keç bizə.
Toy, o toydur, çöl o çöldür, xan, o xan…
Biraz böyük, biraz kiçik, keç sözə.
Qürub da o, onda nədir çatmayan???
Cavab sadə: – “Çingiz xanın öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!
* * *
Hay, o haydır, rum, o rumdur, biz, o biz…
Tərliyinə yapışanı ver yelə.
Say, o saydır, qom, o qomdur, diz, o diz…

Tutuşanda aşmayanı ver belə.
Bəs beləsə, onda nədir çatmayan???
Cavab təkdir: – “Sultan Fateh öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!
* * *
Rey, o Reydir, Şam, o Şamdır, yol, o yol…
İnsan həmin, adamlar o, düş düzə.
Köy, o köydür, kənd, o kənddir, el, o el…
Əsl qədim, tarix zəngin, xoş bizə???
Haqlı sual, onda nədir çatmayan???
Cavab birdir: – “Xətainin öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!
* * *
Mey, o meydir, cam, o camdır, din, o din…
Əyri-müyrü düzəlişi yaz düzə.
Pay, o paydır, yem, o yemdir, hin, o hin…
Zaval gəlməz doğru sözə, yaz düzə…
Fəqət sual, onda nədir çatmayan???
Cavab yekdir: – “Şah Qacarın öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!

* * *
Ley, o leydir, sar, o sardır, vağ, o vağ…
Yarasanı mixi xətlə yaz mizə.
Huy, o huydur, gül, o güldür, bağ, o bağ…
Dəmi boş ver, onu kəsir yaz bizə.
Sual həmin, onda nədir çatmayan???
Cavab netdir: – “Atatürkün öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!

15.03.2018. Bakı. (9:19 – 19’)

Müəllif: Zaur Ustac

© Zaur USTAC,2019. Bakı.

WWW.YAZARLAR.AZ VƏ WWW.USTAC.AZ

Taleh Xəlilovun ilk kitabı

Hal-hazırda Naxçıvan Dövlət Universitetinin “Pedaqogika və psixologiya” kafedrasının baş müəllimi vəzifəsində şalışan, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Respublikası Təhsil Şurasının üzvü TALEH XƏLİLOV un ilk kitabı (dərs vəsaiti) və magistr səviyyəsi üçün pedaqogika üzrə tərtib etdiyi Proqram nəşr olunmuşdur. Bu münasibətlə TALEH müəllimi təbrik edir, yeni-yeni nailiyyətlər arzu edirik. Uğurlarınız bol olsun, TALEH müəllim!!!

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru