Almanı atdım xarala

ALMANI ATDIM XARALA

Mahnı Sözləri – Xalq Mahnısı

Almanı atdım xarala
Qaldı sarala sarala
Dağlarda döndüm marala
Ay tirmə köynək ay sarı çəpkən
Gəlin haralısan ?
Özü göyçək sözü göyçək
Hara maralısan?

Nəqarət:
Yarın bağında üzüm əsgəri
Bağın dalında həzin səs gəlir
Sağ ol gəl var ol gəl
Bir bizə mehman ol gəl…


Gəlin gedək bizim bağa
Hərə çıxaq bir budağa
Vuruldum bir gül yanağa
Ay gül yanaqlı ay ağ buxaqlı
Gəlin haralısan?
Özü göyçək sözü göyçək
Hara maralısan?

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Bakıda ilk “Kitab dayanacağı”

Ötən günlərdə (14.10.2019) şəhərimizdə mühüm bir mədəniyyət hadisəsi baş verib. Belə ki, analoji çörək və digər zəruri ərzaq, geyim – paltar köşkləri (kiosk) olsa da, bu gün şəhərimizdə bəlkə də yuxarıda sadalananlardan daha zəruri bir ehtiyacı qarşılamaq üçün bir ilkə imza atılıb. ASAN xidmət ofislərində və digər ayr-ayrı qapalı müəəssisələrdə nəzarət altında olan belə köşklər artıq uzun zamandır fəaliyyət göstərsə də açıq şəraitdə, nəzarətsiz – xüsusi bir mədəniyyət formasının formalaşdırılmasına xidmət edəcək – şəhər sakinlərinin və qonaqların pulsuz istifadə edə biləcəyi ilk “Kitab daianacağı” istifadəyə verilib. Açılış mərasimində bir çox tanınmış simalar iştirak edib. Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev fikirlərini belə ifadə edib (orijinal) :

“Сегодня открывал новый киоск в городе где выставлены бесплатные книги для чтения. На Ага Нейматулла 105. Некоторые писатели не понимают как можно выставлять бесплатные книги. Но это как раз помогает воспитывать Ваших читателей. Во многих странах мира уже есть такая практика. В нашей Центральной Библиотеке тоже. Чем больше будет читателей, тем лучше. Для всех!”

TƏDBİRDƏN FOTOLAR:

Bu tədbiri alqışlayır, başda Çingiz müəllim olmaqla bütün əməyi keçən insanlara – xüsusi dəstəyə görə – Bəhram Bağırzadəyə təşəkkürlərimizi bildiririk. Belə köşklərin daha mərkəzi və eyni zamanda ucqar, – insanların dayanacaqlarda daha çox dayanıb gözlədiyi – ehtiyac olan hər yerdə sayının artırılmasını arzu edirik. Necə deyərlər artıq nümunə var. Qalır davam etdirmək. Kimin nə düşünməyindən asılı olmayaraq biz insanlar daha çox kopyalayıcıyıq. Bir daha təbriklər. Mübarəkdir…

Mənbə:Çingiz Abdullayev

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Əbülfət Heydər – Ay Ana…

ƏBÜLFƏT HEYDƏRDƏN BİR ŞEİR

MƏN QƏRİBƏ BİR LAYLA DE AY ANA

“Ağbaba” deyəndə sızlayır yaram,
Mən qəribə bir layla de ay ana.
Qədirsiz-qiymətsiz bir sənətkaram,
Mən qəribə bir layla de ay ana.
—————
Anam “Qarabağı” vermişik yada,
Mərd yıxılıb, nəmərd yetib murada.
Mənim dərdim bir dağ olub dünyada,
Mən qəribə bir layla de ay ana.
————–
Hicran yolumuza çəkibdi hasar.
Döyür bizi çovğun, boran, şaxta, qar
Dərdi dağıtmağa demə ki, nə var
Mən qəribə bir layla de ay ana
————–
Hicran yeksanıyam, dərdim ozandı,
Qaranlıq zindanda başım qazandı,
Bu həsrət, bu niskil yaman uzandı,
Mən qəribə bir layla de ay ana.
————–
Köhlənib yorulub, yollarda qaldı,
Fələk başımıza boz torba saldı,
Yavaş-yavaş taleyimi çən aldı,
Mən qəribə bir layla de ay ana.
————–
Vətən deyə-deyə, el deyə-deyə,
Sərkəndar gəzirik qəm yeyə -yeyə,
Səxavət, mərhəmət çəkilib göyə,
Mən qəribə bir layla de ay ana.
————-
Çəmənin xətrinə, gülün xətrinə,
Bir qaçqın-didərgin elin xətrinə,
Əbülfət tək əhli dilin xətrinə,
Mən qəribə bir layla de ay ana
————-
09.10.2019.

Müəllif: ƏBÜLFƏT HEYDƏR

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Adil Cəfakeş haqqında

Adil Cəfakeş haqqında

Adil Cəfakeş 1966-cı ildə Laçın rayonunun Şeylanlı kəndində anadan olub. O, Şuşa Kənd Təsərrüfatı Texnikumunu bitirsə də, hələ uşaq yaşlarından saza-sözə könül verib. Bu el sənətkarının indiyə qədər üç kitabı (“Bir ağı de, ay ana”, “Yolçu, hara gedirsən”, “Ağam Alıdı”) işıq üzü görüb. Adil Cəfakeş həm də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

Adil Cəfakeş aşıqlığı öz həmkəndlisi Mehbalıdan öyrənib. Mehbalı qədim havalara, Qarabağın ustad aşıqlarına yaxşı bələd bir sənətkardı. Adil Cəfakeş “Ağbaba gülü”, “Sarıtorpaq”, “Zəngəzur gözəlləməsi”, “Dərvişi”, “Dərbəndi” kimi saz havalarını ustadından əxz edib. Mehbalı təxminən 61 yaşında, 1992-ci ilin mayında Laçının işğalı zamanı itkin düşüb.

Adil Cəfakeş həm yaradıcı aşıq, həm sazbənddir. Musiqi duyumu qüvvətli olduğundan bir neçə saz havası da yaradıb. O, yaşı çox olmasa da, Qarabağ aşıq mühitinin Laçın qolunu təmsil edən ustad aşıqlar haqqında kifayət qədər bilgiyə malikdir. Məsələn, mən onun vasitəsilə ilk dəfə Aşıq Səlim, Aşıq Cəfərqulu, Aşıq Ələmşah və başqaları haqqında az-çox məlumat əldə etmişəm. Yəni Mehbalının ustadı öz babası Aşıq Səlim, onun ustadı isə Aşıq Cəfərqulu olub. Aşıq Cəfərqulunun yaratdığı bir neçə saz havası (“Zəngəzur gözəlləməsi”, “Sarıtorpaq”) dövrümüzə qədər gəlib çatıb. Aşıq Adil Cəfakeşin dediyinə görə, bu havalardan “Sarıtorpaq”a bəzən “Sarıqaya” da deyirlər. Onu da qeyd edim ki, Aşıq Cəfərqulunun ustadı Laçının Kamallı kəndindən olan Aşıq Ələmşahdır. Deyilənə görə, Aşıq Ələmşah çox təbli aşıq olub. O, Aşıq Ələsgərlə dostluq eləyib. Təəssüflər ki, bu ustad aşığın yaradıcılığı vaxtında toplanıb yazıya alınmadığından itib-batmışdır. Bu el sənətkarından dövrümüzə bir yadigar hava (“Ağbaba gülü”) qalıb. Bu hava haqqında bir rəvayət bu günlərə qədər laçınlılar arasında dolaşmaqdadır. Rəvayətə görə, bu saz havası Ağbaba dağının ətəyində yaradılmışdır.

Aşıq Ələmşahın ustadı isə Aşıq Həşimdir. Bu sənətkar da zəngin yaradıcılığa malik olsa da, onun ədəbi irsindən heç nə qalmamışdır.

AMEA Folklor İnstitutunun buraxdığı “Qarabağ musiqi folkloru” (xalq mahnıları, təsnif və rəqslər) diskində Adil Cəfakeş və onun şəyirdi Təşəkkül Əmrəliyevin ifalarında iki qədim saz havası (“Ağbaba gülü”, “Zəngəzur gözəlləməsi”) yazıya alınmışdır.

Adil Cəfakeş hazırda Laçın rayon Şəlvə kənd uşaq musiqi məktəbində sazdan dərs deyir.

Sənət şəcərəsi:

Aşıq Həşim → Aşıq Ələmşah → Aşıq Cəfərqulu → Aşıq Səlim → Mehbalı → Adil Cəfakeş.

Adil Cəfakeşin Təşəkkül Əmrəliyev, Rəfael Alməmmədov, Nasir Alxasov, Ağa Quliyev kimi istedadlı şəyirdləri var.

Kitabları:

  • “Bir ağı de, ay ana”,
  • “Yolçu, hara gedirsən”
  • “Ağam Alıdı”
  • “Azmışam öz içimdə”

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Taleh Fərman oğlu Xəlilov

Taleh XƏLİLOV HAQQINDA

Taleh Fərman oğlu Xəlilov 01 oktyabr 1986-cı ildə Ordubad rayonun Tivi kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuş, 1992-2003-cü illərdə Tivi kənd orta məktəbində təhsil almışdır. 2007-ci ildə ildə Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun “İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası”, 2011-ci ildə isə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Magistratura üzrə dekanlığının “Pedaqogika nəzəriyyəsi və tarixi” ixtisasını fərqlənmə diplomları ilə bitirmişdir. 2007-2008-ci illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. 2008-2009-cu illərdə Tivi kənd orta məktəbində müəllim, 2009-2013-cü illərdə isə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Tərbiyə bölməsində metodist vəzifəsində çalışmışdır. 2013-2018-ci illərdə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Xarici tələbələrlə iş üzrə dekanlığında baş metodist və eləcə də, “Pedaqogika və psixologiya” kafedrasında 0,5 ştat müəllim vəzifəsində işləmişdir.

Hal-hazırda Naxçıvan Dövlət Universitetinin “Pedaqogika və psixologiya” kafedrasının baş müəllimidir.

Taleh Xəlilovun 17-si xaricdə (Türkiyə, Qırğızıstan, Avstraliya, Rusiya, Ukrayna, İnquşetiya, Əfqanıstan) olmaqla, 51 elmi məqaləsi və konfrans materialı, 1 dərs vəsaiti, 1 tədris proqramı (magistr səviyyəsi üzrə), yerli mətbuatda isə 150-dən artıq publisistik məqaləsi çap olunmuşdur.

2017-ci ildə “XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının təşəkkülü və inkişafı” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını uğurla müdafiə etmiş və pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almışdır.

Beynəlxalq səviyyəli 2 konfransın Azərbaycan üzrə katibi, 1 beynəlxalq indeksli jurnalın redaksiya heyyətinin üzvü, 15 beynəlxalq indeksli jurnalın hakimi, 9 beynəlxalq indeksli jurnalın isə ixtisas üzrə redaktorudur.

Türk Dünyası Eğitimçiler Birliğinin üzvü, Uluslararası Böyük Eğitimçiler ve Özel Eğitimçiler Derneğinin fəxri üzvü, Eğitim Bilimleri Araştırmaları Derneğinin üzvü və Naxçıvan təmsilçisi, Eğitim Yöneticileri ve Uzmanları Derneğinin üzvü və Azərbaycan təmsilçisidir.

Azərbaycan Respublikası Təhsil Şurasının üzvüdür.

Taleh Fərman oğlu Xəlilovun dərc оlunmuş еlmi və tədris-mеtоdik işlərinin

S İ Y A H I S I

1. Şəxsiyyətin formalaşmasında irsiyyət amilinin rolu. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2010, № 1 (29)

2. Orta əsr Azərbaycan mütəfəkkirləri (M.H.Naxçıvani, M.Əhvədi) ailə tərbiyəsi haqqında. Magistrantların I regional elmi konfransının materialları. Naxçıvan Dövlət Universiteti, Naxçıvan, Qeyrət, 2010

3. “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanı xalq pedaqogikasının tükənməz bir xəzinəsi kimi. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2010, № 2

4. Məktəbdə geyim mədəniyyətinin şagirdlərin estetik zövqünün formalaşmasına təsiri. Magistrantların X respublika elmi konfransının materialları, II hissə, Sumqayıt Dövlət Universiteti, Sumqayıt, 2010

5. Sinif-dərs sisteminin tarixinə müfəssəl baxış. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2011, № 1

6. Şəxsiyyətin formalaşmasında mühitin və tərbiyənin rolu. Magistrantların I regional elmi konfransının materialları. Naxçıvan Dövlət Universiteti, Naxçıvan, Qeyrət, 2011

7. XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda qadın təhsilinin təşəkkülü. Təhsil Problemlər İnstitutunun Elmi Əsərləri, Bakı, Mütərcim, 2012, № 2

8. XIX əsrin sonunda Naxçıvanda milli təhsilin inkişafında Məhəmməd Tağı Sidqinin “üsulu-cədid” (yeni üsullu) məktəblərinin rolu. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2012, № 1 (44)

9. XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda ana dili və əlifbanın inkişafında Məhəmmədağa Şahtaxtlının rolu. Bakı Dövlət Universitetinin Xəbərləri, Bakı, BDU, 2012, № 4

10. XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda mədəniyyətin səviyyəsi və maarifçiliyin inkişafina təsiri. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti, Bakı, Təknur, 2012

11. XIX əsrin sonunda Naxçıvanda maarifin inkişafı. “Təhsil sistemində gənc nəslin təlim-tərbiyəsi üzrə işin təşkili və onun yaxşılaşdırılması istiqamətləri” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Təhsil Problemlər İnstitutu, Bakı, Mütərcim, 2012

12. XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifın səviyyəsi. Akademik Bakış Dergisi, sayı 36, Kırgızistan, Celalabat, 2013, № 22

13. XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda müəllim kadrlarının hazırlığı və maarifçiliyin inkişafında onların rolu. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2013, № 1 (52)

14. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda yeni məktəb uğrunda mübarizə. “Regional inkişaf və böyük mədəniyyət: mənşə, harmoniya və tipologiya məsələləri” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Naxçıvan Dövlət Universiteti, Qeyrət, 2013

15. XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının inkişafında İrəvan Müəllimlər Seminariyası məzunlarının rolu. “Müasir təlim metodları və yeni pedaqoji texnologiyaların təlim-tərbiyə prosesində tətbiqi” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları. Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2013

16. XIX yüzyılın sonu XX yüzyıl başlarında Nahçıvanda öğretmen kadrolarının hazırlığı. Bilim ve Kültür Dergisi, Cilt 02, sayı 06, Türkiye, İstanbul, 2014

17. XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının təşəkkülündə Qori Müəllimlər Seminariyası məzunlarının rolu. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2014, №1 (57)

18. XIX əsrin sonu-XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının inkişafı. “Tədris prosesinin təkmilləşdirilməsi və müasir təhsil konsepsiyalarlı” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları. Təhsil Problemlər İnistitutu, Bakı, Mütərcim, 2014

19. XIX əsrin sonunda Naxçıvanda müəllim kadrlarının hazırlığı. “Müasir təlim metodları və yeni pedaqoji texnologiyaların təlim-tərbiyə prosesində tətbiqi” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları. Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2014

20. XIX yüzyılın sonu, XX yüzyılın başları Nahçıvanda öğretimin ana dilinde yapılması için mücadele. 12.Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi, 1 Cilt, Türkiye, İstanbul, 2014

21. XIX yüzyilin sonu, XX yüzyilin başlarında Nahçivanda egitimin teşekkülü ve gelişimi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, sayı 3, Türkiye, Ankara, 2015

22. Nahçivanda egitim (XIX yüzyilin sonu, XX yüzyilin başlarında). Avrasya Çalışmaları Dergisi, sayı 1, Australia, Klosterneuburg, 2015

23. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda ana dili və dünyəvi məktəblərin yaranması. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2015, № 1 (66)

24. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda mədəniyyətin inkişafında Məhəmməd Tağı Sidqinin ana dili məktəblərinin rolu. “Qafqaz tarixinin aktual məsələləri” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları. II hissə. Gəncə Dövlət Universiteti, Gəncə, 2015

25. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda mədəni inkişafın maarifə təsiri. “Təhsil kurikumları:praktik tətbiqlər” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları. Naxçıvan Müəllimlər İnistitutu, Naxçıvan, 2015

26. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının təşəkkülü. Gənc Tədqiqatçıların III Beynəlxalq elmi konfransı, II cild, Qafqaz Universiteti, Bakı, 2015

27. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda dünyəvi məktəblərin yaranması və inkişafı. Azərbaycanşünaslığın aktual problemləri, VI Beynəlxalq elmi konfransın materialları, Bakı, Mütərcim, 2015

28. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının təşəkkülünü şərtləndirən sosial-iqtisadi və ictimai-siyasi şərait. “Müasir təlim metodları və yeni pedaqoji texnologiyaların təlim-tərbiyə prosesində tətbiqi” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2015

29. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda qadın təhsilinin ümumi səciyyəsi və problemləri Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2016, № 6 (74)

30. Формирование и развитие идеи просвещения в Нахчыване в конце ХIX и в начале ХХ века. Педагогика и современность Научно-педагогический журнал, Москва, Нижегородскай, № 1 (21), 2016

31. Nahçivan’da kültürün ve eğitimin gelişiminde ana dili okullarının rolü (XIX yüzyilin sonu-XX yüzyilin başlarnda). 13.Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi, 1 Cilt, Türkiye, İstanbul, 2016

32. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda mədəni inkişaf. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2017, № 1 (82)

33. Naxçıvanda təlimin ana dilində aparılması ideyasının təbliğ olunmasında Məhəmməd Tağı Sidqinin rolu. “Heydər Əliyev və Azərbaycan gəncliyi” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Bakı Slavyan Universiteti. Bakı, 2017

34. Образовательная и культурная ситуация в Нахчыване (В девятнадцатом веке и в начале двадцатого века). ХXIV Международной научной конференции «Актуальные научные исследования в современном мире», Переяслав, Хмелъницкий, 2017, Выпуск 4 (24), Частъ 1

35. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvan maarifinin inkişafında Naxçıvan qəza və şəhər məktəblərinin rolu. “Müasir təlim metodları və yeni pedaqoji texnologiyaların təlim-tərbiyə prosesində tətbiqi” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2017

36. XIX yüzyılın sonu XX yüzyılın başlarında Nahçıvan’da mescid okulları ve medreseler. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt 05, sayı 11, Türkiye, Ankara, 2017

37. Nahçivan’da öğretimin ana dilinde yapılması uğrunda mücadelenin seçkin temsilcilerinden Mehmet Said Ordubadi. International Conference of Science, Türkiye, Ankara, 2017

38. Nahçıvan’da eğitimin gelişiminde halk (köy) okullarının rolü. 15.Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi, Tebliğler kitabı, Türkiye, İstanbul, 2017

39. Образовательная и культурная ситуация. В Нахчыване в XIX-начале XX вв. Материалы Международной научной конференции «Кавказоведение: история и современность», Ингушский, Магас, 2017

40. Nahçıvan’da eğitimin gelişiminde halk (köy) okullarının rolü. INCISS Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, Cilt 3, sayı 1, Türkiye, Nevşehir, 2018

41. Sovyet Döneminde Nahçıvan’daki Eğitim Durumu. IV.Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Eğitim ve Sosyal Bilimler Sempozyumu. Azerbaycan, Bakü, 2018

42. Orta əsr Azərbaycan mütəfəkkirlərinin şəxsiyyət tərbiyəsi haqqında fikirləri. Dərs vəsaiti. Naxçıvan: Müəllim, 2018

43. Naxçıvanda pedaqoji təhsilin inkişafında Naxçıvan Dövlət Universitetinin rolu. “Naxçıvan Dövlət Universitetinin 50 illik yubileyi”nə həsr olunmuş konfransın materialları, Naxçıvan Dövlət Universiteti, Naxçıvan, Qeyrət, 2018

44. Orta əsr mütəfəkkirləri şəxsiyyət tərbiyəsinin  məzmunu və vəzifələri haqqında. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2018, № 92

45. Təlim nəticələrinin qiymətləndirilməsinə tarixi-nəzəri baxış. “İnnovasiya, təhsilin keyfiyyəti və inkişaf” IV Beynəlxalq elmi konfransının materialları, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, Bakı, 2018

46. Müasir şəraitdə şəxsiyyətin formalaşması prosesində tarixi-nəzəri fikrin öyrənilməsinin əhəmiyyəti. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2019, № 1 (98)

47. Muxtariyyət dövründə Naxçıvanda müəllim kadrlarının hazırlığı. “Naxçıvan Muxtar Respublikasının 95 illik yubileyi”nə həsr olunmuş konfransın materialları, Naxçıvan Dövlət Universiteti, Naxçıvan, Qeyrət, 2019

48. Nahçivan’da pedagojik eğitimin gelişiminde Ordubad ilkokulu’nun rolü. Karadeniz Araştırmaları Dergisi, Cilt 16, sayı 63, Türkiye, Ankara, 2019

49. Milli lider Haydar Aliyev’in eğitim ve terbiye ile ilgili görüşleri. Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Türkiye, Adıyaman, 2019

50. Muxtariyyət dövründə Naxçıvanda ali və ortaixtisas təhsilin inkişafi məsələsi. “Naxçıvan Muxtar Respublikasının 95 illik yubileyi”nə həsr olunmuş “Muxtariyyətin bəhrələri: Naxçıvanda elm və təhsil” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2019

51. Ümumi pedaqogika. Proqram. Naxçıvan: Məktəb, 2019

52. Kurikulumun yaranması və inkişafı məsələsi. “Ümumi təhsildə kurikulum: nəticələr, reallıqlar və perspektivlər” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları,

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2019

53. Nahçivan’da eğitimin gelişmesinde kaza okullarının öğretmenlerinin ve öğrencilerinin rolü. 8th International Congress on Social Sciences, China to Adriatic, Afghanistan, Kabul, 2019.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Николай Грибачев – о Насими

НАШ СОВРЕМЕННИК

  В истории мировой культуры есть вехи, по которым ориентируются все последующие поколения.Именно такой вехой на пути движения всемирной литературы вперед,к прогрессу был и остается Имадеддин Насими-поэт-гуманист, величие которого сегодня осознаешь в полной мере.

   Такова уж диалектика, что жемчужины народной мудрости, извлекаемые из гущи жизни, становятся предметом искусства, а искусство, в свою очередь, возвращается в жизнь, воздействуя на нее. В творчестве Насими в неразрывном единстве сплелись высота поетичности и глубина народной мудрости. Он был и поетом и мудрецом. Черпая из окружающего его мира все лучщее, он сторицею отдавал ему свои творения.

  Мировая культура создавалась не на голом месте.Чем глубже ее корни, тем пышнее сегодння крона этого могучего древа, которое питает и поезия Насими. И не случайно народы, как в нашей стране, так и далеко за ее рубежами, воздают дань уважения великому азербайджанскому поету.

  Вот почему Насими – поет далекого прошлого – становится нашим современиком.

Автор: писатель Николай Грибачев

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

NASİMİ – BY TIA HASANOVA

NASIMI: THE TRENDING IDEALS OF AN ANCIENT AZERBAIJANI POET

As 2019 has been declared the Year of Nasimi in Azerbaijan, the following article explores the great poet’s life, work and ideas.

A decade ago, on my second trip to Baku, I stumbled across a little faded green volume of Azerbaijani poetry excerpts, translated into English. Countless times I had passed under the regal statues of the beloved poets of Azerbaijan silently observing Fountains Square from their balcony post in the Azerbaijani Literature Museum, but I had not yet taken the time to read the works of the poets that Azerbaijanis revere and memorize from their childhood.

I couldn’t put it down. Even in a translation, which can never fully render the melody and intricacies of the verses in their original language, the words nudged my core.

A poet of neighbouring Persia, Hafiz, once wrote, A poet is someone who can pour light into a cup, then raise it to nourish your beautiful, parched, holy mouth.

Indeed, the ancient poets of Azerbaijan continue to nourish their posterity with timeless and universal truth, keen insight, and furling passion.

A pursuer of divine truth

Imadaddin Nasimi stands out with a delightful relevance in this cohort. A mystic poet who wrote during the turn of the 14th century, Nasimi’s poetry filters religious dogma and dispenses a delicate sherbet of truth and empathy. His verses navigate the search for understanding, union with the Divine, and love for humanity. Nasimi’s work probes the depths of imago dei, a risky undertaking in his day. The poet was not unaware of the perils of his philosophy; he frequently evokes the Persian poet Hallaj Mansur, who had been famously put to death decades earlier for declaring, I am the Truth:

      Take the noose, burn brightly – you who, like Mansur, say: “I am God!”
      You in other worlds will gain a haven safe from any foe!

While many saw Mansur’s declaration as blatant heresy, others understood the mystic to be declaring that the essence of God existed within humanity. Nasimi’s own mentor and tutor, Fazlullah Astarabadi, was likewise condemned and executed for charges of heresy in Nakhchivan.

Tragically, Nasimi eventually met a similar fate, and the legend of his death highlights the themes of his life. Nasimi had left Baku for Turkey in 1394, he was eventually imprisoned for spreading the Hurufi philosophy of Fazlullah. One day, one of his disciples was seized while reciting a ghazal of Nasimi’s:

      To see my face you need an eye that can perceive True God. How can the eye that is short-sighted see the face of God?

The authorities demanded that the young man identify the origin of the verses, but he bravely claimed the poetry as his own to avoid implicating Nasimi. However, upon becoming aware of the incident, Nasimi immediately revealed himself as the ghazal’s creator and was consequently sentenced to death by flaying, effectively giving up his own life in sacrifice for another.

The pull of the mystical

Nasimi’s controversial themes were typical of the mystics of the region, most of whom adhered to Sufi Islam or offshoots of it. Interestingly, in recent years, the poetry of ancient Persian mystics has enjoyed a surge of popularity in the United States and Europe. Indeed, many writers have sought to answer the question, how did the ancient Persian mystic Rumi become one of the best-selling poets of the United States? Nasimi, writing in Persian, Arabic, and Azerbaijani Turkish, lifted Turkic literature to the calibre of the Persian and Arabic divans, or collections.

Nasimi’s mentor Fazlullah was himself inspired by Rumi. Fazlullah had been born into a family of judges and began the profession at an early age when his father passed away. However, his life path was irrevocably altered when one day, upon hearing a nomadic dervish reciting verses of Rumi, the young Fazlullah entered a powerful trance. When he asked his own religious instructor to reveal the meaning of the words, the man answered that one could only understand the meaning by devoting oneself to a lifetime of spiritual devotion and thereby experiencing the answer rather than intellectually learning it.

Fazlullah attempted to maintain his work as a judge during the day by retreating to a cemetery at night to pray in solitude, but eventually he set aside his work entirely and gave up a life of comfort and possessions to pursue spiritual understanding. His pursuits birthed the doctrine of Hurufism, one of the core beliefs of which was that God has made himself manifest in the word and in the face of man. The word huruf means letters in Arabic, and Hurufism allocated significant importance  to  the  esoteric meaning and numeric values of letters.

The Meeting Place of the Human and the Divine

Nasimi became a devoted follower of Fazlullah, and the themes of Hurufism permeate his poetry. Nasimi centres his work on exploring the nuances of human nature:

      If you’re not a devil, know and study man,
      Speak of Adam’s essence, origin and sway!

He frequently explores the mystery of man being made in the image of God:

      Know God, acknowledge him, Nasimi! You are mankind’s son
      And I am he who did receive from God the name of man.
      Both worlds within my compass come, but this world cannot compass me
      An omnipresent pearl am I and both worlds cannot compass me.
      Because in me both earth and heaven and Creation’s “BE!” were found,
      Be silent! For there is no commentary that can encompass me.

The Hurufi significance assigned to letters and their numerical values is ubiquitous in his work:

      Supreme God is himself humanity’s son
      Of God’s words thirty-two letters are the sum.
      The whole of the world is the All-Holy One.
      And man – a soul whose countenance is the sun.

And…

      It’s from God that I come with tiding of glee
      I beheld there an “L” and “O”, “V” and “E”
      And in all eighteen thousand words did I see
      The Divinity: all-pervading is he.

The poet exalts the pursuit of love over pretension and positions of power:

      Who would be like Mansur seeks neither pulpit nor throne.
      Into the noose of love sublime his neck he shall thrust.

And deconstructs the brick wall dividing sacred and secular:

      Do you not say that God is everywhere?
      Why do you then distinguish between the tavern and the mosque?

He sets forth a philosophy of peacebuilding and nonviolence:

      Accept this truth: I harm no one and hurt for hurt I’ll not exchange.

And…

      I have no share in the enslavement of man. God knows I speak the truth.

He champions the foundational concept of human rights, that every human has intrinsic value:

      O you who call a stone and earth a precious pearl, is not man who is so fair and gentle also a pearl?

The Intimate Connection Between Creation and Creator

In typical Sufi form, Nasimi’s spiritual themes are embodied in the tender imagery of a lover yearning for his beloved. In Sufi poetry, human eros frequently symbolizes the intimate union between God and humans that Sufis believe is the ideal state. But Nasimi’s verses also stand on their own as delightful love poetry, glimpsing the complex passion and yearning of lovers.

      The whole world is surrendering to your grace.
      You brought God’s secret forth from its hiding place.
      Without you what is soul, or loving the world?
      It’s you who is soul and the lover’s world embrace.
      Your lips are the source of life. But, God be praised,
      Not everyone to your lips the source can trace.
      Who drinks life-giving water? Ask of the man
      Who once the wine of your ruby lips did taste.

In the tradition of the mystics, Nasimi’s poetry is a splendid divan of universal truth and beauty. His ideas reach down into the core of humankind and stretch across the globe in their relevance and effect. In an era that is increasingly divisive, Nasimi’s truths are like a balm delivered by tender and empathetic hands.

A living legacy

In celebration of Nasimi’s work, last autumn in Azerbaijan, artists, musicians, writers, and thinkers of all varieties gathered in a four-day festival to explore the themes of Nasimi and their significance to our world today. The Nasimi Festival of Poetry, Arts, and Spirituality sought to intertwine ancient ideas of spirituality with modern notions, rooted in the timeless and universal concepts of Nasimi. The festival featured a range of diverse collaboration and artistic expression, including visual arts exhibitions, a fair-trade and ethical fashion design, inclusive community dance, immersive theatre production, and outdoor poetry installations across the Old City.

The coordinator of the festival, Mr Jahangir Selimkhanov, is a cultural policy and arts management expert, with an extensive history in developing and preserving the intangible cultural heritage of Azerbaijan and collaborating with cultural organizations and individuals across the globe. I asked Mr Selimkhanov to elaborate on the goals and outcomes of the festival.

VoA: What core concepts of Nasimi’s poetry and ideas did the festival celebrate?

JS: The main strands for building up the concept of the Nasimi Festival were developed by Ms Leyla Aliyeva, the Vice President of the Heydar Aliyev Foundation – to pay tribute to the unique personality of Imadeddin Nasimi and, in the meantime, to reach out far beyond a bio-festival by celebrating spirituality, which was the main characteristic of the great poet’s worldview. The festival is meant to attract, and ideally unify, very diverse audiences, and the following perspectives diverge in concentric, scaling circles: the personality of Nasimi and the interpretation of his many-valued poetic heritage; the ideas of“tasawwuf”and“hurufiyya,” reflected  in  Nasimi’s  poetry  (spiritual growth and perfection, the light of knowledge of truth, emanation of the divine in man, the esoteric meaning of script and letter); and “pantheism” (in a very loose interpretation of this scholarly term) and inter-confessional embrace, the universal scale of the spirit of Nasimi; and modern views on spirituality – at the junction of diverse traditional denominations, or outside the orthodox religious doctrines, which through the centuries echoes with the spiritual aspirations of Nasimi.

The festival’s motto is Beyond the limited self, supported by a quote from Nasimi’s famous verse: I’m a particle, I’m the sun (Zərrə mənəm, günəş mənəm). The key concepts of the festival included quest for truth, altruism/compassionate love, spiritual intelligence, and empathy.

Thematic vectors included balance with nature, creativity, strength of the human spirit, self-overcoming, and striving for light and virtue.

VoA: describe your impressions of the Bahariyya Music Project of the festival, which you directed.  (You can view the performance at https://www.youtube.com/watch?v=gozhKHmMVeU).

JS: It was indeed an unforgettable event – the performance took place in an old industrial heritage building, the very first power station of Baku, which is now home to the Stone Chronicle Museum, with its solemnly impressive stone walls, 10-metre-long windows, and fabulous acoustic ambience. The bold yet meaningful light design by Dutch light artist Andre Pronk and stage outfits by Orkhan Gadim added to the mystery of extraordinary revelation.

VoA: What would you say was the over-all impact of the festival on participants?

JS: Throughout the festival we received very positive feedback. It was quite a risk to include a lecture on shared economy in the 21st century, or the performance of the Recycled Orchestra from Paraguay featuring teenagers playing on musical instruments made of scraps from a landfill, or the exhibition of Brian Eno’s work with computer-manipulated “generative” images and sound content and so on – and all that in a festival named after a poet who lived more than six centuries ago! However, in each case the message was clearly articulated in connection to Nasimi’s spiritual pathos and aspirations.

This is in contrast with, for example, the intellectually provocative “gesture” of Peter Sellars, who designed an entire cultural festival dedicated to the jubilee of Mozart without performing a single note from his massive oeuvre (see https://www.nytimes.com/2006/11/25/theater/25sell.html). We tried to balance between paving the way to a better understanding and appreciation of the complex language of Nasimi’s poetics while simultaneously imagining him as our contemporary.

VoA: What wider impact do you believe an event like the Nasimi Festival can have on the country as a whole?

JS: It would be too ambitious to pretend that a single cultural event could produce any measurable impact on the whole country. We simply did our best to present an example of an event that is open (if not boundless) in terms of cultural domains and art disciplines represented, striving for artistic excellence, and, in the meantime, inclusive and participatory questions rather than assertions. As Gert Naessens, Operations and Project Manager of the European Festival Association, stated in a letter sent upon completion of the Festival,

Even in the first edition, it’s clear that the festival has a high potential and is on its way to becoming an example for the region. Con-gratulations for organizing such a great festival within this very short period of time!

The festival, organized by the Heydar Aliyev Foundation, is set to become an annual event. In one of his quatrains, Nasimi once lamented,

      Where shall one find a true friend of pure heart?
      Where is the man of conscience and justice?

Certainly the poet would have been gratified to the depth of his being to know that the ideals he lived and died for have been resurrected centuries later in this dynamic annual gathering to collaboratively influence a deeper understanding in society of spirituality, truth, justice, artistic expression, and human love.

About the author: Tia Hasanova is a writer from the United States. She writes content and curriculum for US companies, focused on language acquisition and cross-cultural communication.

İLKİN MƏNBƏ: LITERATURE

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Hacıxanım AİDA

BİTMƏYƏN  HƏSRƏT…

Bəli, məhz  belə  adlandırmaq olar İldırım Əkbəroğlunun Ta, qanlı savaşlar milləti yordu, misrası  ilə Zaur Ustaca xitabən başlayıb, Qeyrət  təcəssümü  kişi  ağrıyar…” misrası ilə özünə təskinliklə  bitirdiyi bu yığcam şeirlər toplusunu… Əslində “yığcam” ifadəsini bu kitaba sadəcə həcm baxımından şamil etmək doğru olardı. Çünki, İldırım Əkbəroğlunun qaldırdığı  məsələlər  o qədər vacib və əhəmiyyətlidir ki, hətta belə bir formatda da,  bədii zənginlik və ictimai dəyər özünü qabarıq göstərir.

Kim bilir çəkdiyim dərdi, ağrını,

Vura bilərdimi bayquş qırğını?

Tək adın bəs idi, yara bağrını,

Düşmən tor qurubmuş, biz olmuşuq xam

Torpağı tapdaqda  qalmısan , Ağdam…

İldırım Əkbəroğlunun  Ağdama xitabən deyilmiş təkcə bu bəndi  ümumilikdə  bütün Vətən torpaqlarının acı həyat  hekayəsini gözlər önünə sərir. İlk sözdən  son nöqtələrə qədər  BİTMƏYƏN  bir  HƏSRƏT-i  tərənnüm edir İldırım Əkbəroğlu. Şairin yaradıcılığı ilə şəxsiyyəti  Ağdam, Qarabağ, Vətən, Ordu obrazlarında ümumiləşir, bütünləşir, vəhdət təşkil edir. O, özündən  yazırsa, Vətəni, Vətəndən yazdıqda  isə özünü təqdim  edir…  Onu sözündən ayrı təsəvvür etmək mümmkün deyil.

Hacıxanım AİDA

Kitabşünas, tənqidçi.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Yeni kitab – “İldırım Əkbəroğlu”

Bu kitab Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı  Rövşən Hüseynovun xatirəsi əbədiləşdirmək məqsədi ilə həyata keçirilən “25 YARPAQ” layihəsi çərçivəsində nəşr olunur. Kitabda böyük oxucu kütləsinin rəğbətini qazanmış, lakin hələ kitab şəklində çap olunmamış İldırım Əkbəroğlunun özünün seçdiyi və bir kitab halında görmək istədiyi 25 şeiri  yer almışdır. İldırım Əkbəroğlunun kitabda toplanan şeirlərinin əksəriyyəti böyük tərbiyəvi əhəmiyyətə malik olub, dərin ibrətamiz mahiyyət kəsb edir.  

“Yazarlar” jurnalının xüsusi buraxılışı. (QN : 2319)  

Üçüncü  buraxılış – Yazarlar N: 03 (003) 19.09.2019

E-KİTAB PDF FORMATDA BURADA:  İLDİRİM AKBEROGLU

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Zaur Ustac – “Qələmdar”

Bu kitab dahi yazar Bayram Bayramovun  (1918 – 1994) anadan olmasının 100 illik yubiley tədbirləri çərçivəsində nəşr olunur. Kitabda layihənin təşəbbüsçüsü və rəhbəri şair-publisist Zaur Ustacın ayrı-ayrı vaxtlarda müxtəlif  KİV (EKİV) – də yayımlanmış gənc yazarlara tövsiyə xarakterli məqalələri toplanmışdır. Qismən metodiki tövsiyə xarakterli vəsait kimi də istifadə oluna biləcək toplunun böyük şəxsiyyət, görkəmli nasir, Azərbaycanın Xalq Yazıçısı, ictimai-siyasi xadim,  Bayram Bayramovun 100 illik yubileyinə  gözəl hədiyyə olacağını düşünürük.

“Yazarlar” jurnalının xüsusi buraxılışı. (QN : 2319)

 İkinci buraxılış – Yazarlar N: 02 (002) 17.08.2019.

E-KİTAB PDF FORMATDA BURADA:   qələmdar

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru