Narıngül – Professor

PROFESSOR

(hekayə)

Professor 50-55 yaşlarında,  ağbəniz, mavi gözlü,  arıq bədənli, balacaboy  qadındır. Son dəblə olmasa da, zövqlə geyinməyi xoşlayır. Ayağında həmişə hündür daban ayaqqabı olur. Üz-gözündən ətrafda  hər kəsə  meydan oxuyan hökmranlıq iddiası boylanır. Professor öz çəkisini, yerini, dəyərini bilən adamdır.  Ətrafdakı adamlarla mümkün qədər məsafə saxlayır. Yaxından tanıyanlar deyirlər ki, çox qürurlu olduğundan adamlarla dil tapa bilmir.Tanıyanlar bunu da deyirlər ki, professor acıdildir, ünsiyyəti sevmir, amma ürəyi təmizdir. Əlbəttə, onu yaxından tanıyanların sayı çox deyil. Professor yol gedərkən başını dik tutub ətrafa baxmadan, şəstlə yeriyir. Elə şəstlə yeriyir ki, yanından salam verib ötən tanış –bilişlərini də çox vaxt görmür. Buna görə ondan inciyənlər də olur. Amma inciməyə  dəyməz!  Durub adamlara hesabat verməyəcək ki, niyə belə şəstlə yeriyirəm, niyə adamlardan bir pillə yuxarıda görünürəm? Professor hesabatı yalnız özünə verir. İçində ağıllı, ciddi bir qadın gizlənib,  onu öz zəhmi, zabitəsi ilə daim yuxarıda saxlayır, artıq hərəkət etməyə, aşağı enməyə qoymur.

Professor divarlarına üstü  yasəmən çiçəkli divar örtüyü çəkilmiş otağında tək yaşayır. Bir də “Zəvzək” adlı pişiyi var ki, evin içində quyruğunu dik tutaraq onunla o başa-bu başa gəzişir.

Pişik demişkən, çalışdığı institutda dedi- qodu gəzir ki, guya professor tək yaşadığı  evində pişiyi ilə adam kimi rəftar edir, onunla danışıb-gülür, məsləhətləşir, hətta ona mühazirələr oxuyur. Pişik də guya qeyri-adi pişikdir, dil açıb adam kimi onunla danışır.  Guya professor  pişiyinə sevgili tapıb, onları evdə görüşdürür, hətta toy da edib onlara. Dedi-qoduçular ardınca da əlavə edirlər ki, yazıq neyləsin axı… tək adamdır. Özünü vaxtında sevən, alan olmayıb, o da azarını belə öldürür.  Bu tipli bir çox dedi- qodular eşidilir və bəziləri gəlib professorun qulağına da çatır. Dedi-qoduçular bütün bunlardan sonra qulaqlarını şəkləyib dinləyirlər ki, görək professor nə cavab verəcək, nələri açıqlayacaq, nələri öyrənəcəklər? Amma boş yerə… Bütün bunlar professorun heç vecinə də deyil,  baş  qoşmur onlara. Bilir ki,  şöhrətli adamın arxasınca həmişə belə dedi-qodular gəzir. Düşünür ki, hələ axtarsan, bəlkə, paxıllıq da var bunun içərisində.

Bir sözlə, professor bağlı boğçadır, qıfıllı sandıqdır ətrafdakılar üçün. Bəzən adama elə gəlir ki, o, elə doğdu- bitdi, anadangəlmə, hazırca  professordur.

Ara-sıra qulağına dəyən ”Qarımış qız!”, “Evdə qalmış!”, “Ürəksiz müqəvva!” sözləri də professoru sındıra bilmir.

Amma evindəki yasəmən çiçəkli divar kağızları yaxşı bilirlər ki, professorun  gizlində, özüylə tək qaldığı vaxtlarda, geriyə baxıb qəhərləndiyi, köks ötürdüyü vaxtlar da az deyil.

Divar örtüyündəki  çiçəklər professorun sirdaşıdır. Professorun o çiçəklərlə danışdığı vaxtlar da çox olub. Hətta tək qaldığı uzun gecələrdə  özü üçün bayatılar da deyib. O yasəmən çiçəkləri şahiddir ki, professorun geridə bir keçmişi var və bu  keçmişin içərisində Qədir adlı bir oğlan da var. Bir vaxtlar tələbə yoldaşı olmuş bu oğlan  onun zəif tərəfidir, həm də xatırlamalı olduğu ən işıqlı yerdir. Yasəmən çiçəkləri şahiddir ki, professor onu çox xatırlayır. Həm də, Qədir onun keçmişindən boylanan yeganə kişidir.

 Çiçəklər də, professor da yaxşı bilir ki, bir vaxtlar Qədir adlı oğlan ölürdü onunçün.  Məcnun kimi, Kərəm kimi,  daha nə bilim,  nə kimi çöllərə düşmüşdü, sevirdi onu. Az qalmışdı sevgisi dastana çevrilsin.  O vaxt professor da cavan, yaraşıqlı qızdı. Göz qoyanı, söz deyəni də az deyildi.  Amma eşq, sevgi söhbətləri heç vecinə də deyildi. Yüz dənə işi, qayğısı, planları vardı. Gecə-gündüz kitabxanalardan çıxmırdı, az qala yol gedə-gedə kitab oxuyurdu. Elə tələbələr də, müəllimlər də savadına, çalışqanlığına görə  onu  “Professor” deyə çağırırdılar. Bu ad onu çox fərəhləndirirdi. Şöhrət özü gəlib onu tapmışdı, elmi iş də vermişdilər. O vaxtdan da ətrafdakı yaşıdları ilə arasında bir sədd yaranmışdı. Özünü yuxarıda hiss etdiyindən, nə qədər edirdi o uşaqların yanına enə bilmirdi. Belə bir məqamda Qədir də düşmüşdü onun dalınca. Hara gedirdisə,  kölgə kimi izləyirdi. İnstituta gedirdi orda görürdü, kitabxanaya gedirdi orda qarşısına çıxırdı, dayanacağa gəlirdi Qədir ordaydı. Amma Qədir nə qədər cəhd edirdisə də qız yumşalmırdı ki, yumşalmırdı. Hər dəfə Qədirin sevgi dolu ismarıclarına qısa və sərt cavab verirdi.

O zaman tələbələrin içərisindən  Qədiri danlayanlar da çox idi: Bunun nəyini sevirsən? Qupquru odun kimi bir şeydir, hissi, duyğusu da yoxdur.  Amma xeyri olmamışdı. Görünür, oğlan öz ürəyiylə bacarmırdı. Profesor da artıq Qədirin onu izləməsinə alışmışdı, görməyəndə darıxırdı.

Qədirlə sonuncu görüş isə professorun gün kimi yadındadır. Diplom işi ərəfəsiydi.Tələbə yoldaşlarının çoxu professordan diplom işiylə bağlı məsləhətlər alırdı. Qədir də məsləhət almaq üçün professorun yaşadığı tələbə yataqxanasındakı köhnə, balaca otağına gəlmişdi. Masanın ətrafında üz-üzə oturmuşdular.  Professor mövzunu bir müəllim kimi həvəslə başa salır, Qədiri tələbə kimi suala tutaraq bilmədiyini izah edirdi. Amma hiss edirdi ki, oğlanın fikri dağınıqdır, qonur rəngli gözlərini tez-tez ondan qaçırır. Sonra masaya çay gəldi. Oğlan çaydan bir qurtum alıb ürəyini boşaltdı. Bu çay da, qulpu düşmüş  o fincan da professorun indiki kimi yadındadır. Hətta, bir az dərinə getsə, o çayın qurtumunun səsi də yadına düşər. Oğlan aramla danışırdı. Səsində əlacsızlıqdan doğan bir titrəyiş vardı, rəngi ağarmışdı, elə bil məhkəmədə ömürlük həbs cəzası alan birisi son nitqini söyləyirdi:

  • Mənim sənə olan münasibətimi özün bilirsən. Bu gün sabah institutu  bitiririb hərəmiz bir tərəfə gedəcəyik. Səni uazaqdan da olsa görə bilməyəcəyimi fikirləşəndə dəli oluram.  Səni görməsəm ölərəm! Sənsiz mümkün deyil! İnan ki, ölərəm!

O zaman Qədirin səsi onlarla tələbəni yola vermiş  o köhnə otağın divarlarına dəyib ordan  geri qayıdırdı. Saysız-hesabsız tələbələri o tərəf-bu tərəfə ötürən, üstünün rəngi qopub tökülmüş taxta qapı belə, oğlanın ürəyindəki alovu- odu duyur, cırıltısını boğub susurdu.

Doğrudur, sonralar professor öz- özünə hesabat verirdi ki, onu o vaxt içindəki bir dəli şeytan yoldan çıxartdı. Yoxsa, razılaşacaqdı Qədirin təklifiylə. Guya o gün az qalıb desin ki, razıyam səninlə getməyə,  gəl evlənək.  Amma deyə bilməyib tamamilə əksini söylibmiş.

O gün professor ciddi görkəm alıb Qədiri qapıya ötürmüşdü:

– Əlvida! Get xoşbəxt ol! Mənim başqa planlarım var!  Məni bir də narahat eləmə!

 Qapının ağzında üzbəüz dayanmışdılar. Birdən- birə Qədir  nə fikirləşmişdisə, qızı özünə tərəf çəkib sinəsinə sıxmış, dodaqlarını dodaqlarına yapışdırıb bərk- bərk öpmüşdü. Professor   onun qollarının arasından çıxmağa çalışsa, çabalasa da, çıxa bilməmişdi. Sonra sakitləşib qeyri -ixtiyari oğlana təslim olmuşdu. Bu eşq səhnəsi bir qədər çəkmiş və nəhayət ki, oğlanın qolları arasından qurtularaq özünü çarpayıya atmış, əlini hələ də göynəyən dodaqlarına sıxıb xeyli ağlamışdı. Qədirdən bunu gözləmirdi. Ona elə gəlmişdi ki, qüruru parçalanıb tökülüb, yerlə yeksan olub. Bərk qəzəblənmişdi.

Aradan illər keçmiş və professor bir daha Qədiri görməmişdi. Bu illər ərzində çoxlu uğurları olmuş, ad-san qazanmışdı. Bir vaxt müəllimlərinin ona verdiyi “professor” adını doğrultmuşdu. Artıq dünyanın çox yerində tanınırdı. Əlbəttə, bütün bunlar asan qazanılmamışdı. Geçə-gündüz çalışmış, zamanını, əməyini sərf etmişdi. Başı o qədər qarışmışdı ki, illərin necə keçdiyindən xəbəri olmamışdı.

Amma tək qaldığı vaxtlarda Qədirlə olan son görüşünü də  dəfələrlə xatırlamışdı professor. Daha əvvəlki kimi qəzəblə deyil, həyəcanla, həsrətlə  xatırlayırdı. Hər dəfə də  xatırlayanda dodaqları göynəyir, bədəninə həyəcan gəlirdi.  Ürəyi xoşbəxlikdən çırpınırdı. Yenə də o sevgini, o həyəcanı istəyirdi. O sonuncu görüşü, rəngi tökülmüş qapınının ağzında oğlanın qolları arasında sıxılıb qaldığı dəqiqələri heç unutmamışdı. Hətta professor belə güman edir ki,  o vaxt oğlan onu qollarının arasından buraxmasaydı, tamamilə oğlana təslim də ola bilərdi…

Sonralar bir neçə dəfə Qədirə zəng etmək də istəmişdi professor. Amma müxtəlif səbəblərdən fikrindən daşınmışdı. Sevdasını qüruruyla, şöhrətiylə birlikdə özüylə uzun illərin sonuna daşımışdı.

Bütün bunları divar örtüyündəki yasəmən çiçəkləri də bilirdi. Yasəmən çiçəkləri sirr saxlamağı yaxşı bacarır…

Tanış-bilişlərdən öyrənmişdi ki,  Qədir evlənib, iki qızı da var. Qədir haqqında son məlumatı isə 5 il əvvəl  almışdı: Qədirin yoldaşı rəhmətə gedib, qızlarını ərə verib, özü də evində tək yaşayır.

Bir gün professor yenidən Qədiri xatırladı. Özü də elə xatırladı ki, bu əvvəlki xatırlamalara bənzəmədi. Birdən –birə ürəyi Qədiri istədi.

Əslində, bu gün o biri günlərdən elə də fərqlənmirdi. Professor bu gün də həmişəki kimi institutda mühazirəsini oxumuş,  dərslərə gəlməyən tələbələrə ciddi şəkildə xəbərdarlıq etmiş, xarici ölkədə keçiriləcək konfransa cavab məktubu yazmışdı. Mühazirəsini birtəhər, candərdi yola vermiş müəllimləri danlamağı da unutmamışdı.  Sonra institutun geniş dəhlizində xeyli gəzişmiş, tələbələrin, eləcə də gənc müəllimlərin onu görərkən özlərini necə yığışdarmasına gizlincə göz qoymuş, ürəyində qürurlanmışdı.

Evə həmişəki kimi yorğun qayıtmışdı. Amma bu dəfə həmişəkindən fərqli olaraq elə dəhlizdə ayaqqabısını soyunarkən ürəyinə bir darıxmaq havası gəlmiş, onun ardınca da Qədiri xatırlamışdı.

Görəsən, Qədir indi hardadır?  Bu an nə edir? Yəqin ki, yatmış olar. Tək adamdır.  Özlüyündə etiraf etdi ki,  son günlər Qədiri yaman tez-tez xatırlayır, həm də həmişəkindən çox arzulayır. Görəsən, Qədir yenə də onu sevirmi? Aradan nə qədər illər keçib, sular axıb. Yox, unuda bilməz! Düz beş il onunla nəfəs alıb, zarafat deyil. Yağış bilmirdi, qar bilmirdi yataqxananın qarşısında dayanırdı. Professor köksünü ötürdü, yenidən ürəyinin başı odlandı.

Pəncərənin qarşısına gəldi. Küçəyə tamaşa edən  professora elə gəldi ki, hamı  qeybə çəkilib, bu şəhərdə bircə o mövcuddur, bircə o təkdir. Bu şəhər də, adamlar da harasa köçüb. Az qaldı dəli olsun. Onsuz da gecədən xoşu gəlmirdi. Gecə küçədəki adamları sakitcə udurdu…  Professor  ünsiyyət qurmağı sevməsə də, uzaqdan adamlara tamaşa etməyi sevirdi. Həmişə təkliyə meydan oxuyan professor əməlli-başlı darıxdı, az qaldı hönkürüb ağlasın, canavar kimi ulasın…

Divar örtüyündəki yasəmən çiçəkləri də ləçəklərini sallamışdı.

“Qədir də mənim kimi təkdir, bəlkə o da darıxır. Bəlkə, o da indi  pəncərənin qarşısında dayanıb darıxmağını boğur”. Ruh haqqındakı yazılardan oxumuşdu ki, müxtəlif  insanlar eyni anda eyni şeyi hiss edə, eyni şeyi düşünə bilirlər. Qədirə görə də ürəyi sıxıldı, ürəyinə sevgi qarışıq bir mərhəmət hissi də doldu.   Amma bir az keçmiş ağlına bir fikir də gəldi.  Bu dəfə bir az da bəd tərəfini düşündü… “Nə bilirsən, bəlkə heç tək deyil, kimisə tapıb baş-başa verib, günü də xoşdur”. Bax, bu fikir az qaldı professoru dəli eləsin. “Bu axmaq fikir hardan ağlıma gəldi?!”Evin ortasında o tərəf-bu tərəfə gəzişməyə başladı.  Özünü danladı: “gərək elə harda pis şeylər var ağlıma gətirim. Yox, bu hamısı o şeytanın işidir…”

Professor əli ilə divar örtüyündəki  çişəkləri sığalladı. Çiçəklər sakitcə ləçəklərini şəklədi. Çiçəklərin professora kömək etməyə güçü çatmadı. Professor əməlli-başlı narahat oldu, təlaşlandı. İçində həyəcan qarışıq bir qorxu baş qaldırdı. Yox, bu gün nə isə qəribə gündü. Bir az keçmiş içində bir işıq yandı, bu işıqdan ürəyi istiləndi. “Sabah Qədirə zəng edəcəm, açıq danışacam. Deyəcəm, gəl birlikdə yaşayaq!  Baş-başa verək!” Ürəkləndi. Qəti qərara gəldi: bu dəfə alınsa da, alınmasa da sözünü deyəcək. Bu dəfə hər şey başqa cür olacaq. Necə də ağlına gəlməyib bu vaxta kimi… “Açıb deyəcəm  ki, mən də səni sevirəm. Mən də sənə biganə deyiləm. Bunu sonralar başa düşmüşəm. Sadəcə açıb deyə bilmirəm”. Görəsən, alınarmı?

Divar kağızındakı yasəmən gülləri gülümsündü. Çiçəklər canlandı. Ləçəkər razılıqla başını yellədi.

 Professor daha heç nə düşünmədən yatmağa çalışdı, yatanda vaxt keçib gedirdi. “Birtəhər sabahı açmaq lazımdı. Elə ki, sabah açıldı hər şey düzələcək. Kim nə deyir-desin,  gündüzün öz hökmü var. Sabah hər şey gözəl olacaq!” Amma nə qədər cəhd etdisə, yata bilmədi. Qədir söhbəti beynindən çıxmadı. “Görəsən, indi neyləyir, yatıbmı? Yatmış olar. Bəlkə elə indi zəng edim?..”

 Vərəqləri saralmış dəftərçədə  Qədirin nömrəsini tapdı.

Əlləri titrəyə-titrəyə nömrəni yığdı. Ürəyi az qaldı həyəcandan yerindən çıxsın.

Dəstəyin o başından səs gəldi.  Qədirin səsi heç dəyişməmişdi. Həm də səs aydın idi. Demək yatamayıbmış hələ.

Qədir dərhal onun səsini tanıdı. Səsində çaşqınlıq qarışıq sevinc hiss olunurdu. Bir-birinui uzun müddət görməyən adamlar necə hal-əhval tutursa, eləcə bir-birindən hal-əhval tutdular.

-Səni görmək istəyirəm,- söylədi- işim var.

Qədir yenə əvvəliki aydın səslə:

 -Sabah gəl iş yerimə,- dedi. Sonra işin ünvanını başa saldı, sağollaşdılar.

Vəssəlam! Xoşbəxtliyin bu qədər yaxında olacağı, həm də asan başa gələcəyi heç ağlına da gəlməzdi. Çiçəklər  baş-başa verdilər, ləcəklər alışıb yandılar. Çiçəklər divarda yallı getdilər. Ev işığa büründü. Aman allah, xoşbəxt olmaq olurmuş! Hər şey adamın öz əlindəymş! Bu başqa cür xoşbəxtlik idi.  Seminarlarada alqışlanmaq, institutun rəhbərinin əlindən diplomlar almaq, gözqamaşdıran titiullar,  filan deyildi bu. Nə idisə, başqa şeydi və çox gözəldi… 

“Görəsən, Qədir bura gələrmi yaşamağa? Bəlkə də, onun öz evində qalarıq. Nə fərqi var?..  Amma yox, bu evə öyrəşmişəm. O bura gəlsə yaxşı olar. Yataq otağının mebelini də dəyişərəm. İki adamlıq çarpayı almaq lazımdır”. Birdən -birə bədəni istiləndi. Qədirin nəfəsini hiss elədi.  Həyəcanlandı. Ürəyi sevinclə döyündü.

Səhər işdən icazə aldı. İllərdən bəri ilk dəfə işə getmədi.  

Evdən çıxmazdan əvvəl xeyli güzgünün qarşısında dayandı. Fərəhlə  üz-gözünə əl gəzdirdi, bacardığı kimi bəzəndi. Hiss etdi ki, bəzənməyə əli yatmır. Belə şeyləri çoxdandı yadırğamışdı. Amma rəngi xeyli açılmışdı. Güzgüdən sanki başqa bir qadın boylanırdı. Bu qadın xeyli cavan görünürdü.

Tələsmədən, Qədirin söylədiyi kimi, 4-cü mərtəbəyə  qalxdı.

Qapının ağzında xeyli tərəddüd elədi. Nəhayət qapını döydü. İçəridən səs gəldi. Ağ xalat geyinmiş 40-45 yaşlarında xoşsifətli, gülərüz bir qadın qapıda göründü. Professorun düşündüyünə görə qapını Qədir açmalıydı. Hələ qapının ağzında bir xeyli donub qalmalıydı da… sonra qucaqlaşıb görüşməliydilər.

-Buyurun, professor. Qədir demişdi gələcəksiz. Bir iş üçün çıxdı, 10 dəqiqəyə qayıdacaq. Siz allah, əyləşin, çay verim sizə.

Küncdəki kolbalardan və  başqa cihazlardan anladı ki, bu qadın Qədirin laborantıdır. Qadın mehribanlıq göstərdi, çay süzdü.

-Qədir sizdən danışıb. Bilirəm, birlikdə oxumusunuz. Ən yaxşı oxuyan, şöhrət qazanan  da siz olmusunuz tələbələrin arasında.

Professor istədi soruşsun ki, daha nələri danışıb Qədir, üzü gəlmədi.  Qadının Qədir müəllim yox, eləcə Qədir deməsi professoru açmadı. Nəsə narahatlıq yarandı ürəyində. Bu niyə Qədir müəllim demir?!  Həm də, bu qadının yanında Qədirlə necə açıq danışacaq? “Yəqin ki, bu  qadın çölə çıxar, ya da biz başqa bir yerdə oturarıq”. Gözəyarı qadını süzdü, ürəyində özüylə müqayisə etdi. Üstünlüyü özünə verdi və anladı ki, çığallıq edir.

Çox keçmədən Qədir gəldi. Qapıdan içəri girən kimi professorun üstünə gəldi, professorun ürəyi titrədi. O qədər də dəyişməmişdi. Şux qaməti,  qonur gözləri, gülümsəməyi əvvəlkiydi elə. Doğma adamlar kimi qucaqlaşdılar. Professor onun ürəyinin döyüntüsünü də hiss elədi. Ona elə gəldi ki, neçə il əvvəlki kimi, yataqxanada, qapının ağzında qucaqlaşıblar. Ürəyi sevinclə çırpındı. Adətinə xilaf olsa da,  birinci özü hal-əhvl tutdu, həm də dil-dil ötdü.

 Qadın ayaq üstə dayanıb onlara tamaşa edirdi. Birdən Qədir qadına tərəf döndü, ona işarə edib dilləndi:

–  Yəqin ki, artıq tanışsınız, bu da mənim köməkçi laborantım, dostum, iş yoldaşımdır.  Həm də…həm də, həyat yoldaşımdır – bir sözlə, hər şeyimdir… 3 ildir evlənmişik.  Yəqin xəbərin oldu,  həyat yoldaşım  5 il bundan əvvəl vəfat edib. Mən də təkliyin daşını bu gözəl xanımla atdım.

Professorun  ürəyinə sanki ox sancıldı. Bir anda əli yerdən-göydən üzüldü. Qüruru çilk-çilik olub yerə səpələndi. İmkanı olsa, özünü gizlədib yoxa çıxardı. Nə edəcəyəni, nə söyləyəcəyini bilmədi. Sanki halalca əri öz evində  üstünə başqa arvad gətirmişdi. Az qaldı müvazinətini itirsin. Dizləri titrədi. Bayaqkı gülərüz, mehriban qadın gözünə ifritə kimi göründü. Birtəhər özünü ələ aldı. Nə edəcəyini, nə söyləyəcəyini bilmədi. Şeytanı köməyə çağırdı, şeytanla köməkləşib rol oynadılar.

–Hə, nə gözəl! Sevindim, əladır!  Xoşbəxt olun! Təklik bir şey deyil… Doğrudur, mənim üçün elə fərqi yoxdur. Başım qarışır, elə tək olmaq sərf edir. Elmi işlərim, məqalələr…

  Ürəyindən qara qanlar axsa da, professor şöhrətindən, uğurlarından söz açdı, bir az da qadının acığına qazandıqlarını dönə-dönə sadaladı.  Özü də hiss etdi ki, danışdıqları sabun köpüyü kimi  uçub getdi.

Qədir maraqla onu dinlədi, qadına üzünü tutdu:

– Sənə danışmışdım axı, professor bizinm tələbələrin gözü idi. Çox istedadlıdır. Hətta bir müddət dəlicəsinə vurulmuşdum da ona. Az qalırdım dərdindən intihar edəm. Gənclik idi də, hisslərimiz coşub daşırdı. Dəlilikdi…

Şeytan professorun  yadına saldı ki, bura gəlməyinin məqsədini deməlidir, nəsə uydurmalıdır.

-Mən də sizin mərkəzlə bağlı  bir elmi məqalə yazmaq üçün gəlmişdim. Amma işə qayıtmalı oldum. Qalsın gələn dəfəyə.

-Hə… Necə istəyirsən. Amma nə vaxtdır görüşmürük.  Aşağı düşək, üçümüz  birlikdə nahar edək, həm də söhbətləşək.

-Yox, sağ ol!  Çox tələsirəm. İşdən zəng ediblər, təcili qayıtmalıyam.

Aşağı düşdü. Qədir onu küçəyə kimi  ötürdü.

Dərhal taksiyə əyləşib ordan uzaqlaşdı.

Ayağını sürüyə -sürüyə  gəlib oturacaqda əyləşdi. Ürəyində, beynində bir boşluq hökm sürürdü.  Daha nə Qədir vardı, nə də illərlə ürəyində gəzdirdiyi  xəyalları.  Ağacların başındakı sərçələr cikkilti ilə uçuşurdu. Belini oturacağa söykədi. Uzaqdan çalışdığı  institutun ağappaq divarı görünürdü. Ağappaq, boyasız, rəngsiz divarları..

Müəllif: NARINGÜL NADİR

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ZAUR İLHAMOĞLU

AZƏRBAYCAN BAYRAĞI

Qan qoxulu o illərin hər dəhşətli anıyla,
Neçə-neçə məzlumların sipər olan canıyla,
Saya gəlməz şəhidlərin töküldüyü qanıyla,
Qazandığım hürriyətim – Azərbaycan bayrağı!
Mübarizəm, şücaətim – Azərbaycan bayrağı!

Gəzib dolan bu dünyanı bayraq macərasında
Varmı belə gözəl bayraq bayraqlar arasında?
Millətimin bir millət tək millətlər sırasında
Varlığıma zəmanətim – Azərbaycan bayrağı!
Mən olmağım, şəxsiyyətim – Azərbaycan bayrağı!

Səma rəngim – Türk olmağım, Türklüyümdən var nişan,
Qırmızı rəng – mən azadam, qul olmaram heç zaman.
Yaşıl rəngim – dinim İslam, Allahım – tək Yaradan.
Hər rəngim bir əlamətim – Azərbaycan bayrağı!
Adım-sanım, şan-şöhrətim – Azərbaycan bayrağı!

Sənə olan bu sevgimin ölçüsü yox bəşərdə,
Səndən ötrü düşsəm, xoşdur min bəlaya, min dərdə.
Təki dalğalansın mənim bayrağım zirvələrdə,
Sarsılmayan məhəbbətim – Azərbaycan bayrağı!
Öz eşqimə sədaqətim – Azərbaycan bayrağı!

Mən bu yurdun övladıyam, bircə arzum var mənim:
Şəhid olum bayraq üstə, bayraq olsun kəfənim!
Nə qədər ki, bayrağım var, var olacaq Vətənim.
Dağ vüqarım, şax qamətim – Azərbaycan bayrağı!
Qürur yerim, fəxarətim – Azərbaycan bayrağı!

Müəllif: Zaur Ilhamoglu

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

“İmadəddin Nəsimi – 40 qəzəl”

Bu gün noyabrın 12-də “Kitab Evi” İctimai Birliyi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə yardımı ilə reallaşdırdığı “İmadəddin Nəsiminin farsca şeirlərinin Azərbaycan dilinə tərcüməsi və nəşri”layihəsi çərçivəsində “İmadəddin Nəsimi – 40 qəzəl” adlı kitabın və qəzəllərin səsləndirildiyi audiodiskin təqdimatını keçirib.

Layihənin rəhbəri “Kitab Evi” İctimai Birliyinin sədri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Adilə Nəzərova tədbir iştirakçılarını salamlayıb, bu məsuliyyətli layihənin uğurlu nəticəsinə sevindiyini bildirib və kitab haqqında yığcam məlumat verib.

Kitabın redaktoru və ön sözün müəllifi tarixçi alim, şair Şahin Fazil tərcümə olunan qəzəlləri yüksək qiymətləndirib, qəzəllərin orijinal mətninin, sətri tərcüməsinin və bədii tərcüməsinin bir yerdə verilməsinin məqsədəuyğun olduğunu bildirib. Sonra qəzəlləri farscadan tərcümə edən Dalğa Xatınoğlu çıxış edərək Nəsiminin hürufizmi inkişaf etdirməklə insan ruhunun kamilləşməsinə aparan yolu izah etdiyini bildirib.

Təqdimatda alimlər, şairlər, yazıçılar, media nümayəndələri, oxucular; Səfər Alışarlı, Fazil Güney,  Məti Osmanoğlu, Hümeyir Əhmədov, Elçin Alıoğlu, İlqar Türkoğlu, İlahə Bayandur, Əli Şamil, Əkbər Qoşalı, Aləm Kəngərli, Mübariz Məsimoğlu, Əntiqə Qonaq, Aysel Xanlarqızı Səfərli, Narıngül Nadir, Xalidə Nuray, Süleyman Abdulla, Gülnar əhmədova və başqaları iştirak edərək, mövzu ilə bağlı çıxışlar ediblər. Onlar İ.Nəsiminin əxlaqi-didaktiv görüşlərini, dini-fəlsəfi baxışlrını tərənnüm edən qəzəllərindən bəhs ediblər, şairin əsərlərində ana xətt olan insan, kainat və bütövlükdə varlığın Allahla vəhdətdə olması ideyasından danışıblar. Tədbirdən fotolar:

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

İLQAR TÜRKOĞLU

TÜRKÜN QİBLƏSİ
Qiblə gəzib, ay namazı sorulan,
Babəkindi qollarından vurulan,
Şərəfini qanla yuyub,durulan,
Azad etsən Laçın, Şuşandı qiblən!

Biri yol göstərir irana sarı,
Birisi sür,deyir virana sarı.
Yetər ey türk,özün yaranı sarı,
Özcə əlin,özcə başındı qiblən!

Düşməyir dilindən, ərəb deyirsən,
Dağılmış qəbrinə Hələb deyirsən,
Günahında batır”ya rəbb”deyirsən,
Körpə qızların göz yaşında,qiblən.

Qılıncından keçirdi bir gecədə,
Yorulmadın yad qibləyə səcədə,
Yüzillərdi yatdın”min bir gecə”də,
Nağılında bitib, çaşandı qiblən.

Ümmətində şəcərəsiz soydular,
Məzhəbilə türkü üzə qoydular.
Nəsimimi diri-diri soydular,
Tarixlərə şahid yaşındı qiblən!

Bu cəhalət ağlına yatdın,yetər,
Molla-ərəb nağlına yatdın,yetər.
Tikdiyi astarı üzündən betər,
Huri,qılman yenə peşində,qiblən.

Türk qadını hələ at üstündəydi,
Fərhad Şirin üçün Bisütundəydi.
İbn(ə)ləri gəlib qəddini əydi.
Yad malıydı altı yaşında qiblən!

Bütləşibdi çoxdan ocağın,pirin,
Oyan bir az, qoy açılsın gözlərin.
Dözə-dözə hələ çoxmu səbirin?
Nağılı-nağıla qoşandı qiblən.

Başlamışdı dərdin farsdan öncəyə,
İtkin çoxdu hələ, rusdan öncəyə,
Gedib çıxdın, yenə Qarsdan öncəyə,
Xilaskarın, həmən Paşandı, qiblən!

Öz gəmimdən pay istəyib yetirən,
Yağmalandıq özümüzü itirən,
Qanlarıyla milyon lalə bitirən,
Torpağında neçə daşındı qiblən!

Şanlı keçmişinlə, özünlə öyün,
Qoy çalınsın”Cəngi”üstə toy-düyün.
Bayrağını hər gün öpüb qoyduğun,
Gözlərinin üstə qaşındı qiblən.

Müəllif: İLQAR TÜRKOĞLU

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

MÜBARİZ SÜLEYMANLI

MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI

Bir şeir qalacaq elin yadında

Bir koma görünür şair ocağı,
Bir şair ömrünün başlanacağı,
Ömrün bahar fəsli xoşbəxtlik çağı,
Bir elin obanın haray səsidi.

Bir tale görünür qapısı bağlı,
Bir sinə görürəm necə də dağlı,
Bir damla göz yaşı,sirli-soraqlı,
Bir çayın çağlayan zümzüməsidi.

Bir günəş bəs edir cümlə-cahana,
Bir misra bəs edir onu duyana,
Kiçik hədiyyədir Azərbaycana,
Bilsinlər şairin bu haqq səsidi.

Bir hikmət yaşayır onun adında,
Bir sevgi qüruru var inadında,
Bir şeir qalacaq elin yadında,
Ömür karvanının fəlsəfəsidi.

<<<< MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI >>>>

Mən danışdım,mən söz açdım.

Babam Mövlanə deyirdi,
Ol özüntək,qal özüntək,
Həyatdan nuru öyrənək,
Bir gün olar ömrə gərək.

Yaşamaqda gərək bizə,
Yaşatmaqda gərək bizə,
Ürək sözün vərəq-vərəq,
Boşaltmaqda gərək bizə.

<<<< MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI >>>>

Dünya

Ey insan unutma dünya belədir,
Bilin ki,heç kimə qalmayacaqdır.
Dünya insanları özü ələdir.
Dünya bir göz qırpımı, dayanacaqdır.

Bərk tutma dünyanın gen ətəyindən
Yaxşı xəyalından,kəm niyyətindən
Unutma həyatdan gedəcəyindən,
Yenidən gəlişin olmayacaqdır.

Güya ki,bilmirsən yalandı dünya,
Bir nakam ömürü,alandı dünya,
İnsanı min dərdə salandı dünya.
Bu dünya tam sirrli bir,oyuncaqdır

Deyir ki,əcəli yazanda mənəm,
Deyir ki,taleyi yozanda mənəm,
Bir ömür istəsən pozanda mənəm,
Nə cavan,nə qoca qalmayacaqdır.

Çəkir imtahana sözü bilmədən,
Yamanca ağladır düzü bilmədən
Minini öldürüb özü ölmədən
Ölüb öldürməkdən doymayacaqdır.

<<<< MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI >>>>

Arzum idi

Günəş qürüb edib axşam düşəndə,
Qalıram şəklinlə yenə üz-üzə,
Ay ilə ulduzlar,hər görüşəndə.
Baxıram atamla gül çöhrənizə,

Baxıb danışıram,özüm özümlə,
Sualı verirəm sualın üstə,
Görürəm fənanı mən gözüm ilə,
Şəklinə deyirəm canımı istə.

Bilmirsən, ay ana nələr çəkirəm,
Sən gedən o gündən mən bu dünyada.
Bilmirsən, ay ata boyun bükürəm,
Atasız uşaqtək mən bu dünyada.

Bilmirsən nə qədər ehtiyacım var,
Sənin sözlərinə ,sənin özünə,
Bəlkə də xəstəyəm bir əlacım var.
Kaş ki,mən baxaydım sənin üzünə .

Məni bu meydanda tənha qoydunuz,
Ay ata dünyayla qaldım üz-üzə
Bəlkə də siz məndən vaxtsız doydunuz.
Indi təsllisiz mən Mübarizə.

<<<< MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI >>>>

Şairin son sözü

Tabutum gələndə mənim kəndimə,
Bilirəm dağ-dərə, ağlayacaqdır,
Köçəndə, bir şair yoxdur söyləmə
Yoxluq da kövrəlib ağlayacaqdır.

Solacaq həmin gün baxçada güllər,
Xəzana qarışıb itər bülbüllər,
Dünyadan karvan tək keçən nəsillər,
Mənim xatirəmi saxlayacaqdır

Dərələr səmtini döndərəcəkdir,
Sevənlər sevgisin göndərəcəkdir,
Təsəlli çırağın söndürəcəkdir,
Bir çiçək bir gül də solmayacaqdır.

Güya ki, mən ölsəm dünya düzələr,
Güya ki, mən gülsəm gülər nəğmələr.
Bəlkə də mən ölsəm ruhum dincələr,
Bəs kimlər gözümü bağlayacaqdır.

Soracaq halımı,günəşdə ayda.
Donacaq qəlbimdə haqda-harayda,
Birisi bu tayda,biri o tayda,
Ağlayıb qəlbimi dağlayacaqdır.

Mübariz deyəndə çaşıb yanmayın,
Onunla dostluğu yalan sanmayın,
Mən getsəm dünyadan,bilin danmayın
Nə torpaq nə bölgü olmayacaqdır.

<<<< MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI >>>>

Qayıt gəl

Əl-ayağım buza dönüb vətənsiz,
Diş çatladan bulaq deyir, qayıt gəl.
Güzəranım tamam sönüb vətənsiz,
İçimdəki çıraq deyir, qayıt gəl.

Çatdığımız ocaqların şöləsi,
Kəndimizdə nər palıdın kölgəsi,
Bülbüllərin xoş avazı, nəğməsi,
Yamaclarda otlaq deyir, qayıt gəl.

Zəhər dadır inan hər gün yediyim,
Dağ-daşını canım qədər sevdiyim,
Torpağına ana, vətən dediyim,
Göy çəmənlər, qışlaq deyir, qayıt gəl.

Çox sarsılıb, hey saralıb solmuşam,
Qubarlanıb bulud kimi dolmuşam,
Həsrətindən saçlarımı yolmuşam,
Vətən deyir, torpaq deyir, qayıt gəl.

Küsüb məndən güvəndiyim dağlar da,
Gəncliyimə şahid olub çağlar da,
Bol meyvəli bağçalar da, bağlar da,
Ağaclarda yarpaq deyir, qayıt gəl.

Quzuların mələşdiyi düzənlər,
Dağ döşündə yasəmənlər, süsənlər,
Yurd yerində sona kimi süzənlər,
Qəribsəyən yaylaq deyir, qayıt gəl.

Mən dərdləri çəkə-çəkə əridim,
Öz elimdə, öz obamda ər idim,
Mübarizəm, Mübariztək nər idim,
Pıçıldayan dodaq deyir, qayıt gəl.

<<<< MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI >>>>

Dostum

Rəhbərə sədaqət, dosta sədaqət,
Tanrıya sevgidən oyanır, dostum,
Vətənə məhəbbət, elə məhəbbət,
Kök salıb qəlblərdə dayanır, dostum.

Tanındın işinlə, düz əməlinlə,
Yaşatdın dostluğu düz təməlinlə,
Halal süfrə açdın dosta əlinlə
Hər nə var düzlükdən başlanır, dostum.

Nə mənim, nə sənin olmayan dünya,
Heç kimə əbədi qalmayan dünya,
Lövbərin sahildə salmayan dünya,
Üyüdüb dənini fırlanır, dostum.

Dostluğun adını keçdiyim yolda,
Yaxşılıq toxumun biçdiyim yolda,
Dostluq şərbətini içdiyim yolda,
Mübariz ələnir, saflanır, dostum.

<<<< MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI >>>>

Dost

Məndən salam deyin əziz dostlara,
Ülfəti, ilqarı unutmayın siz,
Dostu dar ayaqda dara çəkməyin
Şəkki-şübhə ilə tanıtmayın siz.

O adda ülvilik, məhəbbət çoxdu,
Dost gözü dost üçün əbədi toxdu,
Aldatma dostunu mənası yoxdu
Çalışın bu adı yanıltmayın siz.

Dost verər dostuna canın istəsə,
Qan lazım gələrsə qanın istəsə,
Sərvətin istəsə, malın istəsə
Dostluğu işinlə sarsıtmayın siz.

“Dost dosta tən gərək” deyib atalar,
Dostluğun düz olsa, düz təməl olar,
Dost dostla dərdini bölsə azalar.
Dostlar, Mübarizi unutmayın siz

<<<< MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI >>>>

Yoruldum

Məni imtahana çəkir bu həyat
Dərd-qəmə batmaqdan yaman yoruldum,
Ömrümün rəsmidir hər ötən saat
Açıb ağartmaqdan yaman yoruldum,

Dünyanın nə çoxu, nə azı vardı,
Vallah çox yaşamaq özü bezardı,
Bugünkü dünyamız ancaq bazardı,
Belə yaşamaqdan yaman yoruldum,

Xoruzun yerinə toyuq satırlar,
Halala bolluca haram qatırlar,
Günahın içinə belə batırlar,
Günaha batmaqdan yaman yoruldum.

Pullusu, pulsuzu vallah bilinmir,
Kim necə köçəcək, billah bilinmir,
Allahsız çoxalıb Allah bilinmir?
Yuxumu qatmaqdan yaman yoruldum.

Zatıqırıqlar da yaman çoxalıb,
Dostu fürsət bilib uman çoxalıb
Meşələr seyrəlib duman çoxalıb,
Dərd qəmlə yatmaqdan yaman yoruldum.

İndi qəbir qazan havayı qazmır,
Yuxunu yozanlar havayı yozmur,
Mübariz ölsə də vallah uduzmur,
Qüruba çatmaqdan yaman yoruldum.

<<<< MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI >>>>

Şükür elə

Unutma bu dünya əbədi deyil,
Səni yaradana çalış şükr elə.
Qazancın nədirsə əbədi deyil
Sevgini bölüşüb, danış, şükr elə.

Hamıya əlini uzat, çəkinmə,
Pisliklə rastlaşsan çalış ki, dinmə,
Heç vaxt qürurlanma, coşma, öyünmə,
Başına gələnlə barış, şükr elə.

Yurdunu, elini qoru, unutma,
Özünü kimsədən ayrıca tutma
Demə ki, bu nədir çıxır baxtıma,
Dostluqda dürüst ol, alış, şükr elə.

Vətənin adını ucalt səmaya,
Layiqli övlad ol ata-anaya,
Səsin yayılsa da fani dünyaya,
Sənə deyilsə də dərviş, şükr elə.

Çox ömür sürmüşük vətəndən uzaq,
Bu dünya saxlamır əbədi qonaq
Mübariz, çağırsa bil, ”Ana”torpaq,
Üz tutub vətənə qarış şükr elə.

<<<< MÜBARİZ SÜLEYMANLININ SÖZ DÜNYASI >>>>

Unutma

Sənə pislik edəni,
Yaxşılıqla utandır,
Gör əməli pisdisə,
Çalış onu dayandır.

Səbrlə, kamal ilə,
Yola gətir nadanı,
Tanrı heç vaxt bəyənməz,
Dostluğu unudanı.

Utanıb çəkinməsə
Bil ki, pis əməlindən.
Yaxşılıq əkilməsə,
Pislik gələr əlindən.

Qiymətini bilməsə,
Əgər duzun, çörəyin.
Çalış tez onu unut,
Deyildi o gərəyin.

Dostluğa kəc baxanın,
Aqibəti bilinməz.
Düzə yalan yaxanın,
Söz yarası silinməz.

Lazım gəlsə and içər,
Dostluğun pak adına,
İnan heç kim yetişməz,
Nadanın fəryadına.

Unutma vəfasızdan,
Yarımayıb anası.
Diləmə insafsızdan,
Bil ki, yoxdu mənası.

Bil ki, zatı olmayan,
Əngəl açar başına,
Düzə meyil salmayan,
Haram qatar aşına.

Müəllif: MÜBARİZ SÜLEYMANLI

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

İLDIRIM ƏKBƏROĞLU

Nə istəyir dünya bizdən,bilmirəm?

Dərdimizi demək çətin dilinən,
Nə istəyir dünya bizdən,bilmirəm?
Parçalanan bizik,bizik bölünən,
Nə istəyir dünya bizdən,bilmirəm?

Sərvətimiz dünya boyda,göz tökür,
Torpağımız alov tökür,köz tökür.
Yaralayıb sinəmizə duz tökür,
Nə istəyir dünya bizdən,bilmirəm?

Bayrağımız dalğalanır çox uca,
Əlim haqda,istəyir ki,haqq quca.
Pay veririk,sağ ol demir quruca,
Nə istəyir dünya bizdən,bilmirəm?

Bu sülh sözü çox çəkəcək,çox uzun,
Torpaq bizim,bəs ona nə,siz yozun?
Mat qoyubdur önündə bir soysuzun,
Nə istəyir dünya bizdən,görəsən?

O yan vətən,bölüb ona,sus ,deyib,
Bu yan vətən,var xatrinə ,dost ,deyib.
Qlxan olsa,güdəninə ,bus,deyib,
Nə istəyir dünya bizdən,bilmirəm?

İldırım,qalx,dad qələbə tamını,
Torpaq bizim,uçur yağı damını.
O,yandırır düşmənimin şamını,
Nə istəyir dünya bizdən,bilmirəm?

Müəllif: İLDIRIM ƏKBƏROĞLU 

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Zaur Ustac – Hürriyyət

HÜRRİYYƏT
Min şükür hürriyyət ocağımız var,
Kölgəlik bir fidan ağacımız var…
Ey uca Yaradan Sən qoru bizi,
Daim, qaim eylə hürr elimizi.
Binə çadırları daş otaq eylə,
Özün bu ulusu min budaq eylə…
Nə qədər xalqlar var yox bir mətəsi,
Çoxunun dili yox kəlmə ötəsi…
Bizim söykənəcək dayağımız var,
Hələ yol alacaq oylağımız var…

===============================

حورریی یه ت
مین شوکور حریت اوجاقیمیز وار,
کؤلگه لیک بیـر فیـدان آغاجیمیـزوار…
ای اوجا یارالدان سه ن قورو بیـزی,
داییم , قاییم ائیله حورر ائلیمیزی.
بینه چادیرلاری داش اتاق ائیله,
اؤزون بو اولوسو؛مین بوداق ائیله…
نه قه ده ر خالقلار وار یوخ بیـر مه ته سی,
چوخونون دیلی یوخ کلمه اؤته سی…
بیـزیم سؤی که نه جه ک دایاغیمیـز وار,
حه له یول آلاجاق,اویلاغیمیـز وار…

Zaur Ustac “Əliş və Anna” poemasından.

Qeyd:

Foto 14 may 1993- cü ildə Yaşmada Azərbaycanın ilk yaradılan XTT-da Hərbi And İçmə günü çəkilib. Nisbətən hündür əsgər, İbrahimov Zaur (Balaxanıdan), digər əsgər isə Zaur Ustac

Müəllif: Zaur Ustac

© Zaur USTAC,2019. Bakı.

WWW.YAZARLAR.AZ VƏ WWW.USTAC.AZ

“Gülünün şeirləri” – Sehirli kitab – Taleh Xəlilov

Bu gün Azərbaycanda başqa sahələrdə: sosial-iqtisadi, ictimai-siyasi və mədəni həyatda olduğu kimi, xalq maarifi sahəsində də ciddi inkişaf dövrü başlanmış, təhsilin əhatə dairəsi əhəmiyyətli dərəcədə genişlənmişdir. Ölkənin qabaqcıl ziyalı dəstəsini təmsil edən maarifpərvər ziyalıların regionda ictimai-mədəni mühitin inkişafına, xüsusən təhsilə həmişə diqqət yetirməyə və qayğı göstərməyə sövq etmişdir.



Bu baxımdan, tanınmış yazıçı Zaur Ustacın “Gülünün şeirləri” adlı sinifdənxaric əlavə tədris vəsaiti maraq doğurur, elmi-nəzəri və praktik dəyərliliyi ilə diqqəti cəlb edir.

Elmi məsləhətçiləri Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi Afət Xəlilova, Əzizə Abdullayeva və Gözəl Quliyeva olan vəsaitdə hərf və rəqəmlər haqqında əyləncəli şeir və tapmacalar verilmişdir.

Qeyd edək ki, vəsait əsasən ümumi təhsil müəssisələrinin I sinif şagirdləri üçün nəzərdə tutulmuşdur. Vəsaitdə Azərbaycan əlifbasının hər bir hərfi üçün tək-tək əyləncəli, uşaqların asan əzbərləyə biləcəyi dili asan, olduqca axıcı və yüngül hecalı şeirlər verilmişdir. Kitabda həmçinin hərflərlə yanaşı, kiçik məktəb yaşlı uşaqlarda riyazi bacarıqların inkişaf etdirilməsi üçün rəqəmlər haqqında da şeirlər yazılmışdır.

Həmçinin, bu vəsait dərnəklərdə və bədii qiraət klublarında kiçik yaşlı uşaqlara şeir öyrədən müəllimlər üçün də əlavə köməkçi vəsaitdir. Ona görə ki, azyaşlı uşaqlar hərfləri yaxşı tanıya bilmir, şeirləri oxuyub əzbərləməkdə çətinlik çəkirlər. Zaur Ustacın yazdığı bu şeirlər isə o qədər asan və yaddaqalandır ki, hər hansı hərfə və rəqəmə aid olan şeiri uşağa yalnız bir neçə dəfə təkrar etdirməklə əzbərlətmək olar.

Xüsusilə qeyd etmək istəyirəm ki, kiçik yaşlı məktəblilər üçün nəzərdə tutulmuş bu vəsait, eyni zamanda məktəbəqədər və ümumi təhsil müəssisələrində dərs deyən müəllimlər üçün də əvəzedilməzdir. İbtidai siniflərdə dərs deyən müəllimlər şagirdlərə əlifbanın hər hansı bir hərfini öyrədərkən bu vəsaitdən həmin hərf haqqında yazılmış şeiri də uşaqlara asan əzbərlədə bilərlər. Məsələn, müəllifin A hərfi ilə bağlı vəsaitin 4 səhifəsində yazdığı aşağıdakı şeirə diqqət yetirək:

A ilə Ana deyə,
Aləmə səs salırıq.
Azərbaycan sözünü,
A ilə başlayırıq.

Bu şeir vasitəsi ilə müəllim uşaqlara həm A hərfini öyrədə, həm də onlarda vətənpərvərlik hissi aşılaya bilər.

Təqdirəlayiq haldır ki, Zaur Ustac həmçinin vəsaitdə hərflərlə yanaşı, rəqəmlər haqqında da şeirlər yazmışdır. Həmin şeirlərdən 1 rəqəmi ilə bağlı yazılmış şeirə nəzər yetirək:

Asan bir sual verim,
İnan, yoxdur beləsi.
Üçdən iki çıxanda
Söylə qalır, neçəsi?

Qeyd edək ki, müəllif bu şeir vasitəsilə uşaqlarda 1 rəqəmi və sadə riyazi əməllərlə (toplama və çıxma) bağlı təsəvvürlər və bacarıqlar formalaşdırmışdır.

Onu da qeyd edək ki, bu vəsait məktəbəqədər və kiçik məktəbyaşlı uşaqlarda məntiqi təfəkkürün və yaradıcılıq qabiliyyətinin formalaşmasına, həmçinin uşaqların asudə vaxtlarının səmərəli keçirmələrinə də köməklik edəcəkdir.

“Gülünün şeirləri” kitabı həm məktəbəqədər və kiçik məktəbyaşlı uşaqlar, həm də onların təhsili, təlim-tərbiyəsi ilə məşğul olanlar üçün çox qiymətli vəsaitdir, eləcə də böyük dəyərə malik mütaliə materialıdır. Xatırlatmaq yerinə düşər ki, ümummilli lider Heydər Əliyev mütaliəyə yalnız savad, bilik qazanmaq, elm öyrənmək imkanı və vasitəsi kimi baxmamış, bütövlükdə, hər bir insanın həyatını düzgün qurmasında, fəal vətəndaş mövqeyinin formalaşmasında, cəmiyyətdə gedən tərəqqi prosesində yaxından iştirak etməsində təhsilin son dərəcə vacib əhəmiyyət daşıdığını önə çəkərək demişdir: “İndi bizim təhsilimizin məqsədi gənc nəslə, uşaqlara təhsil verib onları gələcəyə hazırlamaqdır. Amma bununla yanaşı, ən böyük məqsədi Azərbaycan vətəndaşı hazırlamaqdır, müstəqil Azərbaycan cəmiyyətinin ləyaqətli üzvünü hazırlamaqdır”.

Ulu öndər ölkənin və xalqın gələcəyinin yeni nəsilləri necə və hansı ruhda savada yiyələndirməkdən, tərbiyə etməkdən asılılığını məxsusi vurğulayırdı: “Uşaqlar bizim gələcəyimizdir. Gələcəyimizi nə cür tərbiyə edəcəyiksə, böyüdəcəyiksə, ölkəmizin, millətimizin, dövlətimizin gələcəyi bundan asılı olacaqdır”.

Yenicə çapdan çıxmış “Gülünün şeirləri” kitabı məhz böyüməkdə olan nəsillərin layiqli vətəndaş kimi formalaşmasına xidmət göstərən materialları özündə cəmləşdirməklə yanaşı, geniş elmi-pedaqoji və didaktik imkanlara malikdir.

Uşaqlara təlim-tərbiyə vermək və onları maarifləndirmək baxımından da novator yazıçı Zaur Ustacın “Gülünün şeirləri” kitabı dəyərli bir vəsaitdir.

Onu da qeyd edək ki, vəsaitdə toplanılan şeir və tapmacalar müasir əhəmiyyətinə görə də qiymətlidir. Vəsait hər bir məktəbəqədər və kiçik məktəbyaşlı uşaqların bacarıqlı, yaradıcı və savadlı şəxsiyyət kimi inkişafına və gələcəkdə vətənpərvər bir gənc kimi formalaşmasına xidmət edəcək.

Ümid edirik ki, gələcəkdə bu vəsait daha da təkmilləşdiriləcək, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin müvafiq şurasından keçərək sinifdənxaric tədris vəsaiti kimi ölkənin bütün ümumi təhsil müəssisələrində tədris olunan fənlərin siyahısına daxil ediləcək.



Taleh XƏLİLOV,
pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru,
Azərbaycan Respublikası Təhsil Şurasının üzvü

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

MAYIL DOSTU

ADAM VAR Kİ…

Adam var, mənliyi qəpiyə dəyməz,
Varlığı yox kimi, ölmüş biridir.
Adam var ölsə də, dəyəri itməz,
Əməli yaşayar, sanki, diridir!

Adam var məlhəmdi bir kəlmə sözü,
Amalı ədalət, məsləki haqdır.
Adam var tanımır doğrunu,düzü,
Niyyəti, əməli yalnız nahaqdır.

Adam var,gedəndə bir eldən gedir,
Hər kəsi yandırır, yeri görünür.
Adam var, bilmir ki, ləyaqət nədir,
Dik yerimir, ilan kimi sürünür.

Adam var, tərəzi dürüst vicdanı,
Çəkməsə, görməsə qərarın verməz.
Saf – çürük eləyər yaxşı, yamanı,
Haqlını qoruyar, nahaqqa girməz.

Adam var, bir qırıq adamlığı yox,
Yetimi daşlayar, yazığı əzər.
Vicdana söykənən bir varlığı yox,
Ortada bəslənib, qıraqda gəzər.

Xasiyyət müxtəlif, adamlar kimi,
Miskin o kəslər ki, vicdanın yeyib.
“Adam olmaq çətin, alim olmaqdan–“
Bunu mən demirəm, dədələr deyib.

Müəllif: MAYIL DOSTU

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

SONA AMAL

GEDƏRƏM

Keçib ümidlərin cadar izindən,
Ələnib arzumun şadar gözündən,
Yıxılmam namərdin hədər sözündən,
Həyat sınağından keçib gedərəm.

Durdurmaq istərəm, vaxtı, zamanı,
Ələrəm, əfsərəm yaxşı, yamanı,
Əhdə sədaqəti, dosta inamı,
Ədalət sarayın tikib gedərəm.

Kədərlərim sevincimlə yarışır,
Ağrım-acım sirinimə qarışır,
Həsrət çaşıb vüsalımla barışır,
Qəm əkib, sevinci biçib gedərəm.

Ta yoxdur həyatda arxam, dayağım,
Sönməyib, gur yanır hələ çırağım,
Kaş çata dünyaya zəfər sorağım,
Zəfər şərbətini içib gedərəm.

Qəlbimin məhəbbət tağı üzülüb,
İntizar gözümün yağı süzülüb,
Amalam, dizimin bağı çözülüb,
Xəbərsiz-ətərsiz köçüb gedərəm.
05. 11. 2019-cu il.

Müəllif: SONA AMAL

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru