Adil Cəfakeş haqqında

Adil Cəfakeş haqqında

Adil Cəfakeş 1966-cı ildə Laçın rayonunun Şeylanlı kəndində anadan olub. O, Şuşa Kənd Təsərrüfatı Texnikumunu bitirsə də, hələ uşaq yaşlarından saza-sözə könül verib. Bu el sənətkarının indiyə qədər üç kitabı (“Bir ağı de, ay ana”, “Yolçu, hara gedirsən”, “Ağam Alıdı”) işıq üzü görüb. Adil Cəfakeş həm də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

Adil Cəfakeş aşıqlığı öz həmkəndlisi Mehbalıdan öyrənib. Mehbalı qədim havalara, Qarabağın ustad aşıqlarına yaxşı bələd bir sənətkardı. Adil Cəfakeş “Ağbaba gülü”, “Sarıtorpaq”, “Zəngəzur gözəlləməsi”, “Dərvişi”, “Dərbəndi” kimi saz havalarını ustadından əxz edib. Mehbalı təxminən 61 yaşında, 1992-ci ilin mayında Laçının işğalı zamanı itkin düşüb.

Adil Cəfakeş həm yaradıcı aşıq, həm sazbənddir. Musiqi duyumu qüvvətli olduğundan bir neçə saz havası da yaradıb. O, yaşı çox olmasa da, Qarabağ aşıq mühitinin Laçın qolunu təmsil edən ustad aşıqlar haqqında kifayət qədər bilgiyə malikdir. Məsələn, mən onun vasitəsilə ilk dəfə Aşıq Səlim, Aşıq Cəfərqulu, Aşıq Ələmşah və başqaları haqqında az-çox məlumat əldə etmişəm. Yəni Mehbalının ustadı öz babası Aşıq Səlim, onun ustadı isə Aşıq Cəfərqulu olub. Aşıq Cəfərqulunun yaratdığı bir neçə saz havası (“Zəngəzur gözəlləməsi”, “Sarıtorpaq”) dövrümüzə qədər gəlib çatıb. Aşıq Adil Cəfakeşin dediyinə görə, bu havalardan “Sarıtorpaq”a bəzən “Sarıqaya” da deyirlər. Onu da qeyd edim ki, Aşıq Cəfərqulunun ustadı Laçının Kamallı kəndindən olan Aşıq Ələmşahdır. Deyilənə görə, Aşıq Ələmşah çox təbli aşıq olub. O, Aşıq Ələsgərlə dostluq eləyib. Təəssüflər ki, bu ustad aşığın yaradıcılığı vaxtında toplanıb yazıya alınmadığından itib-batmışdır. Bu el sənətkarından dövrümüzə bir yadigar hava (“Ağbaba gülü”) qalıb. Bu hava haqqında bir rəvayət bu günlərə qədər laçınlılar arasında dolaşmaqdadır. Rəvayətə görə, bu saz havası Ağbaba dağının ətəyində yaradılmışdır.

Aşıq Ələmşahın ustadı isə Aşıq Həşimdir. Bu sənətkar da zəngin yaradıcılığa malik olsa da, onun ədəbi irsindən heç nə qalmamışdır.

AMEA Folklor İnstitutunun buraxdığı “Qarabağ musiqi folkloru” (xalq mahnıları, təsnif və rəqslər) diskində Adil Cəfakeş və onun şəyirdi Təşəkkül Əmrəliyevin ifalarında iki qədim saz havası (“Ağbaba gülü”, “Zəngəzur gözəlləməsi”) yazıya alınmışdır.

Adil Cəfakeş hazırda Laçın rayon Şəlvə kənd uşaq musiqi məktəbində sazdan dərs deyir.

Sənət şəcərəsi:

Aşıq Həşim → Aşıq Ələmşah → Aşıq Cəfərqulu → Aşıq Səlim → Mehbalı → Adil Cəfakeş.

Adil Cəfakeşin Təşəkkül Əmrəliyev, Rəfael Alməmmədov, Nasir Alxasov, Ağa Quliyev kimi istedadlı şəyirdləri var.

Kitabları:

  • “Bir ağı de, ay ana”,
  • “Yolçu, hara gedirsən”
  • “Ağam Alıdı”
  • “Azmışam öz içimdə”

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Adil Cəfakeşin Söz dünyası

Adil Cəfakeşin söz dünyası

İLAHİ, BU YAĞIŞ NƏ GÖZƏL YAĞIR

Laçın yağışına oxşatdı özün, 
İlahi, bu yağış nə gözəl yağır. 
Möhkəm döyəcləyir damın dəmirin, 
Başımın üstündə qurub çal – çağır, 
İlahi, bu yağış nə gözəl yağır.

Sönüb sərinləşir yanğı sinədə, 
Yüz dəfə şükr edir, qoca nənə də. 
Sağına başlayıb səma yenə də, 
Döşünü doldurmuş buludu sağır, 
İlahi, bu yağış nə gözəl yağır.

Çalır göy üzündə qələbə, düşür, 
Bakıya, Bağdada, Hələbə düşür. 
Bir anın içində yüz təbə düşür, 
Yağır gah şiddətli, gah ağır – ağır, 
İlahi, bu yağış nə gözəl yağır.

Şair üstünlüyü baxışa verib, 
Söz ilə çəkdiyi naxışa verib. 
Çıxıb üst – başını yağışa verib –
Deyir həm dəlisov, həm də ki, fağır ,
İlahi, bu yağış nə gözəl yağır.

ADİL CƏFAKEŞİN SÖZ DÜNYASI

MƏNİMTƏK DƏRVİŞ YOX İMİŞ

Bir qocalan qurddu bəxtim, 
Ağzında bir diş yox imiş. 
Mənim kimi bir hal əhli, 
Mənimtək dərdiş yox imiş.

Şeytan göstər daş atmağa, 
Xülyaları yaşatmağa. 
Gün keçirib, baş qatmağa, 
Bir yönlü vərdiş yox imiş.

Xoş işi də batil kimi, 
Öz özünə qatil kimi. 
Mən Cəfakeş Adil kimi, 
Dünyada dərviş yox imiş.

ADİL CƏFAKEŞİN SÖZ DÜNYASI

SAHİBSİZ QƏBİR KİMİYƏM

Ta çək – çevir etmə məni, 
Mən açılmış sir kimiyəm. 
Sevgi adlı cinayətdə, 
Səninlə əlbir kimiyəm.

Suyum axmaz, odum yanmaz, 
Görən məni adam sanmaz. 
Çünki, sənsiz arzulanmaz 
Tək gələn səbir kimiyəm.

Düşünürəm nələr, nələr, 
Bunu ancaq duyan bilər. 
Eh, tökülür xatirələr, 
Yaddaşı xəlbir kimiyəm.

Yox məni ağlayan bəndə, 
Gəl unutma barı sən də. 
Mən qəriblər ölkəsində, 
Sahibsiz qəbir kimiyəm.

Adımı çək, söylə məni, 
Tanış elə köylə məni. 
Gəl ziyarət eylə məni, 
Ocaq kimi, pir kimiyəm.

Müəllif:ADİL CƏFAKEŞ

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ADİL CƏFAKEŞ – SÖZ…

adil cəfakeş “üç yarpaq” -da

BAX GÖR KİMDİ

Çıxıb bu bazarı nəzərdən keçir, 
Bax gör kimdi atan qəpiyə güllə. 
Bax gör kim xoruzun quyruğun kəsir, 
Bax gör kimdi atan pipiyə güllə.

Gör kimdi zurnanı çalan tar kimi, 
Gör kimdi dinşəyən onu kar kimi. 
Gör kimdi üfrülüb şişən şar kimi, 
Bax gör kimdi atan köpüyə güllə.

Bax gör öz içində kim boğub səsin, 
Bir bax ayırd elə, yaxşısın, pisin. 
Gör kimdi tulası milli məclisin, 
Bax gör kimdi atan çəpiyə güllə.

Cəfakeş, görginən kimdi çürüyən, 
Gör kimdi kök kəsən, nəsil kürüyən. 
Bax gör kimdi yıxıb, xala sürüyən,
Bax gör kimdi atan bibiyə güllə.

= = = =

DAŞ ATMA DUYĞULARIMA

İt kimi gəmirir məni qayğılar, 
Başdan ayağacan diş yeriyəm mən. 
İçim arzuların qəbristanıdı,
Ölü yeriyəm mən, leş yeriyəm mən.

Yuxuda nə görsəm, həqiqət olur, 
Çalışma yozmağa yuxularımı. 
Kimdi oyatmağa çalışan axı, 
Kimdi daşa basan duyğularımı ?

Onsuz da qulağım dəng olub artıq, 
Bu pişik səsindən, bu it səsindən. 
Nə vaxt eşidirəm, ətim ürpənir, 
Bu çəpik səsindən, bu fit səsindən.

Çoxalıb ölkədə URA deyənlər, 
Kimdi məhəl qoyan axı azlığa. 
Hamı başlayıbdı mədh eləməyə, 
Hamı başlayıbdı tərifbazlığa.

Artıq lüzum yoxdur kişilənməyə, 
Bizim bazarımız dul bazarıdı. 
Baxırsan o tərəf dəllal bazarı, 
Bu biri tərəfsə qul bazarıdı.

Narahat adamam, tərpətmə məni, 
Qoy başım qarşsın qayğılarıma. 
Nə olar, qoy durum durduğum yerdə, 
Nə olar, daş atma duyğularıma.

= = = =

MƏNİM

Allah məndə olan dözümü kəssin, 
Artıq zəhləm gedir dözümdən mənim. 
Sən yaxşı bilirsən nələr çəkirəm, 
Oxunur bu nisgil üzümdən mənim.

Bir anlıq gözünü gözümə zillə, 
Neçənci pillədi, çıxdığın pillə ?
Hədəfdən yan keçməz atdığım güllə,
Bir tük də yayınmaz gözümdən mənim.

Özünə türk qızı, gah da rus dedin, 
Səni etdirərəm bil, məhbus dedin. 
Danışmaq istədim, mənə sus dedin, 
Basdın hər dəqiqə dizimdən mənim.

İstər türk qızı ol, istərsə əcəm,
Bax gör qismətimdə nə təkdi, nə cəm. 
Mən sənə eşqimi elan edəcəm, 
Bilirəm, çıxmazsan sözümdən mənim.

Eşqimin havasın çalıram neylə, 
Otur dinləginən, fikrini söylə. 
Adiləm, közünə əlavə eylə, 
Biraz da köz götür közümdən mənim.

Müəllif: ADİL CEFAKES

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ADİL CƏFAKEŞ – ÇIXDI

ay hacı… “çıxdı

Özünü şair sanan bir “Hacıya”

Dedim zəmanənin Ələsgəriyəm, 
Gəlib qabağıma Nağı da çıxdı. 
Üzünün iki cür rəngi var idi, 
Qarası da çıxdı, ağı da çıxdı.

Harasını qoyub, deyim harasın, 
Bostanında yetkin sanır xırasın. 
Tökdü ortalığa cızmaqarasın, 
Dığ-dığı da çıxdı, dığı da çıxdı.

Yeyib ehsanatdan kökəlibdi ki,
Qamətin düzəldib, dikəlibdi ki. 
Maşallah, boy atıb yekəlibdi ki,
Deyirlər son vaxtlar bığı da çıxdı.

Qadıntək üz – gözün bəzəkləyirdi,
Köhnə dağarclğın gözəkləyirdi. 
Hələ dünənədək təzəkləyirdi, 
Artıq qoyun kimi qığı da çıxdı.

Gördü ki, el – aləm deyir Adili, 
Hamı tərifləyir, öyür Adili. 
Gözü götürmədi şair Adili, 
Cızdağı da çıxdı, yağı da çıxdı.

QEYD:

Abırımı gözləyib hələ yumşaq yazdım…

Müəllif: ADİL CEFAKES

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ADİL CƏFAKEŞ DOSTLARLA

Bu yaxınlarda (07 iyun 2019) Badamdar qəsəbəsində xanım Sədaqət Əzizovanın rəhbərlik etdiyi Tofiq Məmmədov adına 239 saylı tam orta məktəbdə tanınmış söz adamı, əsl xalq sənətkarı, Adil Cəfakeşin “AĞAM ALIDI ” təcnislər və yeni çapdan çıxmış “AZMIŞAM ÖZ İÇİMDƏ” adlı kitablarının təqdimatı zamanı şair dostlarla – Adil Cəfakeş yaradıcılığının vurğunları ilə – adilsevərlərlə birlikdə olub. 

Tədbirdən fotolar:

Tədbirin sonunda Adil Cəfakeş dostlarla bir yerdə olmaqdan çox xoşbəxt olduğunu və təşkilatçılara təşəkkürünü bildirib.

Adil Cəfakeş “Vintsas” Mükafatına layiq görülüb

07 iyun 2019-cu il tarixində Badamdar qəsəbəsində xanım Sədaqət Əzizovanın rəhbərlik etdiyi Tofiq Məmmədov adına 239 saylı tam orta məktəbdə tanınmış söz adamı, əsl xalq sənətkarı, Adil Cəfakeşin “AĞAM ALIDI ” təcnislər və yeni çapdan çıxmış “AZMIŞAM ÖZ İÇİMDƏ ” adlı kitablarımın təqdimatı və oxucularla görüşü baş tutdu. 
Məclisdə tanınmış söz-sənət adamları iştirak etdilər. Tədbirin gedişi zamanı şairə “Yazarlar” jurnalını baş redaktoru cənab Zaur Ustac tərəfindən “VİNTSAS MÜKAFATI” təqdim olundu.

TƏDBİRDƏN FOTOLAR:

Ustac.az olaraq bu münasibətlə Adil müəllimi təbrik edir, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzu edirik…

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Adil Cəfakeşlə görüş keçrilib

Bu gün – 07 iyun 2019 – cu il tarixində saat 15 – 00 da Badamdar qəsəbə İcra nümayəndəsi cənab Natiq Abbasovun və Badamdar qəsəbə Bələdiyyəsinin sədri cənab Təzəxan Məmmədovun dəstəyi ilə, Badamdar qəsəbəsində xanım Sədaqət Əzizovanın rəhbərlik etdiyi Tofiq Məmmədov adına 239 saylı tam orta məktəbdə tanınmış söz adamı, əsl xalq sənətkarı, aşıq – şair Adil Cəfakeşin “AĞAM ALIDI ” təcnislər və yeni çapdan çıxmış “AZMIŞAM ÖZ İÇİMDƏ ” adlı kitablarımın təqdimatı və oxucularla görüşü baş tutdu. 
Məclisdə tanınmış söz-sənət adamları iştirak etdilər. Tədbirin gedişi zamanı şairə Badamdar qəsəbə Bələdiyyəsinin sədri cənab Təzəxan Məmmədov tərəfindən “FƏXRİ FƏRMAN” və Yazarlar jurnalını baş redaktoru cənab Zaur Ustac tərəfindən “VİNTSAS MÜKAFATI” təqdim olundu. Adil Cəfakeş sonda öz təşəkkürlərini çatdırıb:“Uzaqdan, yaxından gələn bütün qonaqlara və  dəstəyə görə Natiq müəllimə, Təzəxan müəllimə və tədbirin keçirilməsi üçün yaratdığı şəraitə görə məktəbin direktoru Sədaqət xanıma minnətdarlıq edib təşəkkür edirəm.” 

Ustac.az olaraq bir daha Adil müəllimi təbrik edir, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzu edirik…

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru