“DAĞLAR – 200” YEKUNLAŞIR

“Dağlar – 200” layihəsi uğurla davam edir. Layihə çərçivəsində nəşr olunacaq “DAĞLAR” almanaxı üçün şeirlərin toplanmasının başa çatmasına son 10 gün qaldı. Əvvəlcədən də elan olunduğu kimi şeirlərin qəbulunun son günü 29 aprel 2019 – cu ildir. Almanaxın 28 may Respublika günü ərəfəsində oxuculara təqdim olunacağı planlaşdırılır.
 #daglar200

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Aşıq HEYDƏR – Dağların…

DAĞLARIN
(Ağbaba folklorundan örnəklər )
Aşıq Heydər (1867-1949)

Duman – çiskin basıb, görünməz olub,
Görünmür yaxası, başı dağların.
Mətahdı, qızıldı, gövhərdi, ləldi,
Torpağı, qayası, daşı dağların.

Gözündən tökülür qan ilə yaşı,
Özü də başlayıb dərdlə savaşı.
Yenə yada düşür pendir – lavaşı,
Dadlı çəkməcəsi, aşı dağların.

Nə vaxtdı irağam, sinəm dağlıdı,
Oraya uzanan yollar bağlıdı.
Aşıq Heydər naləlidi – ahlıdı,
Bu il betər gəlib qışı dağların.


DAĞLARIN

Çəkilmir başından duman – çiskini,
Nə betər dəyişib halı dağların.
Qar gəlib yolları – izləri tutub,
Ağarıb yamacı – yalı dağların.

Sökülüb binəsi, köç edib ellər,
Başlayıb əsməyə boranlar, yellər.
Çağlamır bulaqlar, kükrəmir sellər,
Çəkilib heyvanı, malı dağların.

Heydər qan ağlayır, yurddan gen düşüb,
Qəzanın qədəri – “Xoya” yön düşüb.
Dərdə ac – yalavac, ləlöyün düşüb,
De hanı motalı, balı dağların!?

Qeyd:– Xoy cənubi Azərbaycanin şəhəri

Ağbaba aşıqları. (Ağbaba mahalı)

İLKİN MƏNBƏ: Abulfat Heydar

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Adil Cəfakeş – Dağlar.

DAĞLAR

Yenə də üzünə gülür təbiət, 
Köksün çiçəklənir, güllənir dağlar. 
Əriyir quzeydə yığılan qarın, 
Çayların çağlayıb sellənir dağlar.

Çobanlar dik yolu qalxıb burulur, 
Köhlənləri əldən düşüb yorulur. 
Hay – küy qopur, çadır, dəyə qurulur, 
Yenə yaylaqların ellənir, dağlar.

Yaşıl biçənəyi çiskin, şeh vurur, 
Bülbüllər fərəhlə hey cəh – cəh vurur. 
Səhər – səhər həzin – həzin meh vurur, 
Otlar sığallanıb, tellənir dağlar.

Əsir həzin – həzin mehlər, küləklər, 
Sutək dalğalanır göy biçənəklər. 
Leysan tökür, atəş açır şimşəklər, 
Daşlar yuvarlanıb, hellənir dağlar.

Çuçəkli mənzərən, bu gözəl halın –
Coşdurdu Adilin şeir xəyalın. 
Şiş qaya başından qoca qartalın, 
Süzüb şikar üstə millənir dağlar.

1987

Müəllif: ADİL CEFAKES

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Hüseyn – Miskin Abdal

DAĞLAR

(Birinci “Dağlar”)

Süsən-sünbül, bənövşəli,
Allı-güllü bizim dağlar.
Toy-düyündə, şənniklərdə,
Elatda var izim, dağlar.

İgidlərin çapar gəzər,
Yar yolunda dərdə dözər.
Sevənləri həsrət üzər, –
Cəfadı bu, dözüm, dağlar.

Hüseynin də bir yarı var,
Buta verən yolun açar,
Gərçi uzaq məkan, diyar,
El-obalar gəzim, dağlar.

Mənbə:
Niftali Goyceli Poeziyada İlk dağlar haqqında olan şeir. Miskin Abdal bu şeiri 20 yaşında HÜSEYN adı ilə (təxəllüssüz-öz adı ilə) demişdir.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

DAĞLAR – AŞIQ ƏLƏSGƏR

DAĞLAR

(“DAĞLAR – 200” – ön söz əvəzi.)

Bahar fəsli, yaz ayları gələndə
Süsənli, sünbüllü, lalalı dağlar.
Yoxsulu, ərbabı, şahı, gədanı
Tutmaz bir-birindən alalı dağlar.

Xəstə üçün təpəsində qar olur,
Hər cür çiçək açır, laləzar olur,
Çеşməsindən abi-həyat car olur,
Dağıdır möhnəti, məlalı dağlar.

Yazın bir ayıdı çox yaxşı çağın;
Kəsilməz çеşməndən gözəl yığnağın.
Axtarma motalın, yağın, qaymağın…
Zənbur çiçəyindən bal alı, dağlar!

Yayın əvvəlində dönərsən xana,
Son ayda bənzərsən yеtkin bostana.
Payızın zəmhəri qoyur virana,
Dağıdır üstündən calalı, dağlar!

Gahdan çiskin tökər, gah duman еylər,
Gah gəlib-gеdəni pərişan еylər,
Gahdan qеyzə gələr, nahaq qan еylər,
Dinşəməz haramı, halalı dağlar.

Ağ xalat bürünər, zərnişan gеyməz,
Hеç kəsi dindirib, xətrinə dəyməz.
Sərdara söz dеməz, şaha baş əyməz,
Qüdrətdən səngərli, qalalı dağlar.

Köçər еllər, düşər səndən aralı,
Firqətindən gül-nərgizin saralı.
Ələsgər Məcnun tək yardan yaralı,
Gəzər səndə dərdli, nalalı, dağlar!

Müəllif: Aşıq Ələsgər.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

“DAĞLAR – 200” LAYİHƏSİ

Salam, əziz dostlar və çox dəyərli ziyarətçilər bildiyiniz kimi qarşıdan Dədə Ələsgərin 200 illik yubiley tədbirləri gəlir bu münasibətlə “DAĞLAR” adlı şeir toplusu nəşr olunacaq. Almanaxdakı bütün poeziya nümunələrinin “Dağlar” adlı və ya dağlara aid olması əsas şərtdir. Çox hörmətli yazarlarımızdan qatılmaq istəyənlər indiyə qədər yazmış olduqları “Dağlar” adlı şeirlərini və yeni yazacaqlarını sosial şəbəkələrdə paylaşdıqları zamanı #daglar200 haştağından istifadə etmələri və ya inboxa göndərməyi yaxud da mənim səhifəmdə paylaşmaqları kifayətdir. Heç bir ödəniş nəzərdə tutulmur və limit yoxdur. “Dağlar” adlı istənilən nümunə göndərilə bilər. Toplama müddəti 07.10.2018-dən 07.10.2019-dək nəzərdə tutulur. İştirakçı və şeir sayı barədə heç bir məhduddiyyət yoxdur. Sadəcə yazı yazan zaman düzgün Azərbaycan şiriftlərindən istifadə edib, təmiz Azərbaycan dilində yazmağınız xahiş olunur. Xüsusən “Ə” nin düzgün yazılışına fikir verin. Xeyirli – uğurlu olsun. Bütün iştirakçılara uğurlar arzu edirəm.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

MİSKİN ABDAL – DAĞLAR

DAĞLAR

Məğribdən məşriqə səf çəkib durub,
Qüdrətdən çatıbdı baş-başa dağlar.
İtaət boynuna salıb həmayıl,
Misli pəsənd, xotkar, xan, paşa dağlar.

Baxıb hökmü yekdal dürrey, dükafa,
Gah kükrərsən, gah gəlirsən insafa.
Pey peykərə çəkib, bəyaz ləffafə,
Pərvərdin geydirib qumaşa dağlar.
 
Ağ çeşmən sərindən car elər seli,
Yaşıl tirmə qurşar, ədağa beli.
Dağıstan kölgəsi, zabitə yeli,
Sərin səfalıdı həmişə dağlar.

Baxıb hökmü-yekdal, dürrey-dükafa,
Gah kükrərsən, gah gələrsən insafa.
Pey peykərə çəkib, bəyaz ləffafə,
Pərvərdin geydirib qumaşa dağlar.
 
Nəs illərdən satın aldın pis günü,
Çağırdın dumanı, tökdün çişkini.
Gözü yaşlı qoydun cüda Miskini,
Eylə gülə-gülə tamaşa, dağlar. 

Müəllif: Miskin Abdal.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

MİSKİN ABDAL

Miskin Abdal adı ilə tarixə düşən Seyid Hüseyn 1430 -cu ildə Göyçə mahalının Sarıyaqub (Zərgərli) kəndində anadan olub.

Hüseynin mənsub olduğu “Zərgərli” tayfası o dövrün tanınmış tayfalarından biri idi. Hüseynin ulu babası Yaqubla Şeyx Səfi arasında qırılmaz dostluq əlaqələri olmuş, bu mənəvi yaxınlıq sonralar hər iki nəslin törəmələri arasında davam etmişdir. Hüseynin babası Cəfər, atası Məhəmməd Ərdəbil şeyxlərinin ən sınanmış müridləri kimi Göyçədə sufiliyin təriqət ideyalarının yaranmasına hamilik etmişdilər.

Belə bir mühitdə böyüyən Hüseyn müqəddəs nəslin tarixi və mənəvi-dini missiyasını ləyaqətlə daşıyır. Miskin Abdal adı ilə aşıq-sufi ədəbiyyatının binasını qoyur, Zərgərli şəcərəsinin Mövlana Miskin Abdalı – ruhun memarı kimi tanınıb şöhrət tapır. Təriqət ideologiyası ilə ədəbiyyata, aşıq sənətinə büllurluq, müqəddəslik gətirir.

1524-cü ildə sarayla birdəfəlik vidalaşaraq doğma yurduna – Göyçə mahalına qayıdır. Ömrünün ahıl çağlarında Sarıyaqubda açdığı ilk məktəb Göyçənin elm, irfan, sənət dünyasında mühüm rol oynayır.

Bir əsrlik ömrü saraylarda, səfərlərdə, həyatın ağrılı-acılı yollarında keçən Miskin Abdal əsrlərdən keçə-keçə rəvayətlərə, əsatirlərə büründü. “Miskin Abdal və Sənubər” dastanı şairin ömür yolundan bəhs edən məhəbbət dastanıdır. Dastanın ruhundan aydın duyulur ki, Miskin Abdal dünyasını dəyişəndən sonra bu dastan onun xalq arasında dolaşan şeirləri əsasında yaranmışdır.

“Şah İsmayıl və Miskin Abdal” dastanı isə öz ideya-bədii xüsusiyyətlərinə görə məhəbbət və qəhrəmanlıq dastanlarından fərqlənir. Bu dastanın süjetində real tarixi hadisələr dayanır. “Aslan şahla İbrahim”, eləcə də “Yetim Hüseyn” dastanları isə Göyçənin saz-söz ustalarının söylədiklərinə görə Miskin Abdal tərəfindən yaradılmışdır.

Miskin Abdal 105 yaşında vəfat edir. Onun yaşadığı ev, uyuduğu məzar müqəddəs ocaq kimi uzun əsrlər ziyarət edilir. 1535-ci ildə Göyçə mahalının Sarıyaqub kəndində vəfat edib.

Miskin Abdalın oğlu Şadmanın neslinin tanınmış nümayendesi, Göyçe mahalının Basarkeçer rayonunun Sarıyaqub kendinden olan pedaqoq, jurnalist, şair, publisist, folklorşünas -tedqiqatçı alim Tofiq Hüseynzadədir (1946-2006). Tofiq Hüseynzadə ulu babası Miskin Abdal haqqında 2005-ci ilde “Səfəvilərin böyük övliyası – Miskin Abdal” kitabını nəşr etdirmiş, 2006-cı ilde onun vəfatından sonra, 2017-ci ildə “Aşıq deyişmələrinin poetikası” dissertasiya işi monoqrafiya qismində nəşr olunmuş, həmçinin, 2018-ci ildə “Xəyal cığırı” adlı 3 cildlik kitabı nəşr olunmuş, bu kitaba onun 750-den çox şeiri, hekayələri, hikmətli kəlamları, habelə, Sufizmin ən yüksək pillə və məqamlarını simvolizə edən “Miskin” və “Abdal” sufi-təsəvvüf anlayışlarının ədəbiyyatımızda ilk dəfə elmi əsaslandırılmış izahına həsr edilmiş, doktorluq dissertasiyası səviyyəsində yazdığı “Miskin Abdal – Qeyb Ərəni, Təsəvvüf Piri” elmi-tədqiqat əsəri daxil edilmişdir.

Tofiq Hüseynzadənin oğlu Avropa Uroloqlar Assosasiyasının üzvü, tanınmış uroloq, tibb elmləri doktoru, Azərbaycan Tibb Universitetinin Urologiya kafedrasının müəllimi Rafiq Hüseynzadədir.

Gədəbəydə “Miskin Abdal” ədəbi məclisi yaradılmışdır.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru