Vasim Məmmədəliyev

Azərbaycanın əməkdar elm xadimi, “Şöhrət” və “Şərəf” ordenli akademik Vasim Məmmədəliyevin vəfatından kədərləndiyimizi bildirir, başda gözəl insanın qardaşı, tanınmış tarzən, professor, Azərbaycanın xalq artisti Vamiq Məmmədəliyev olmaqlala bütün doğmalarına, yaxınlarına və onu sevən hər kəsə dərin hüzünlə baş sağlığı veririk… Başın sağ olsun, Vətən… Allah Vasim müəllimə rəhmət eləsin… Ruhu şad olsun… Amin… Amen… Ruhuna Fatihə:

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Adilə Nəzər – Payız

Adilə nəzərdən bir şeir

İÇİM ÇÖLÜM PAYIZDI

Hər yerdə eyni fəsil, hər yerdə eyni hava.
İçim, çölüm payızdı,
rəngim də avazıdı…
Köç edən durnaların avazına boylanır
içimdə rəngi solan gül qoxulu ümidlər.
Çölümdə göy üzünün ətəyindən sarmaşan
o boz-qara buludlar…
Sevmələr, sevilmələr
baharda unudulan toz xatirələr kimi… –
arada yel gətirir qoxusunu burnuma,
havasını alnıma vurur, – duyuram sağam.
o an elə bilirəm,
bir qardələn qoxulu, bənovşə yüklü dağam.
Atəş düşür elə bil içimdən axan çaya,
bu gedişlə uzanır yol on üçüncü aya…
İçimdə yoruluram yorğun qəlb daşımaqdan,
çölümdə başım dönür, fırlanır yaşamaqdan.
Vaxtsız bir sevgi düşür son qismət tək qarşıma,
əyilib qaldırmağa taqətim yox, gücüm yox, –
yol yaxındı, vaxt azdı…
Hər yerdə eyni fəsil – içim, çölüm payızdı…

Müəllif: ADİLƏ NƏZƏR

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Nargis – “İBLİS”-lər haqqında

NƏRGİZ İSMAYILOVA

AMEA Naxçıvan Bölməsi

nergiz.ismayilova@hotmail.com
HÜSEYN CAVİDİN  “İBLİS” VƏ JOZE SARAMAQONUN “İSANIN İNCİLİ” ƏSƏRLƏRİNDƏ “İBLİS” SURƏTLƏRİ

Məqalədə dahi Azərbaycan dramaturqu Hüseyn Cavidin “İblis” və Nobel mükafatına layiq görülən Portuqaliyalı yazıçı Joze Saramaqonun “İsanın incili” əsərlərindəki iblis surətlərindən  söhbət açılır, həmçinin  onların  bənzər və fərqli xüsusiyyətləri haqqında mülahizələr irəli sürülür. Açar sözlər: İblis surəti , Hüseyn Cavid, Joze Saramaqo, xeyir və şər konsepsiyası
 Nobel mükafatı laureatı Joze Saramaqo 16 Noyabr 1922-ci ildə Lissabon yaxınlığındakı Azinaqa qəsəbəsində kasıb kəndli ailəsində dünyaya gəlmişdir. İlk təhsilini Lissabonda alan sənətkar sonra texniki rəssamlıqdan redaktorluğa və tərcüməçiliyə qədər bir çox işdə işləmiş, “Diario” qəzetində mədəniyyət redaktoru olmuşdur (5; 6).  O, siyasi şərhlər yazmış, bu şərhlər bəzən alqışlanmış, bəzən isə tənqidi reaksiyalara səbəb olmuşdur. Portuqaliya Yazıçılar Birliyinin idarə heyətində çalışan sənətkar 1976-cı ildən sonra özünü tamamilə kitablarına həsr etmişdir. Onun ilk əsəri olan “Günah diyarı” (Terra do Pecado ) 1947-ci ildə nəşr olunmuşdur. Portuqaliya oxucusu Per Lagerkvist, Kollet, Mopassan, Andre Bonnard, Tolstoy, Şarl Bodler, Hegel, Raymond Bayer və bir çox görkəmli söz ustalarının əsərlərilə məhz onun tərcümə fəaliyyəti nəticəsində tanış olmuşdur (4, s. 6). 
Müxtəlif illərdə onun “Mümkün şeirlər” (1966), “Bəlkə də, bu sevincdir” (1970), “Bu və o dünyadan” (1971) şeir topluları nəşr edilir. Bir müddətdən sonra onun “Gecə”, “Torpaqdan ucalanlar”, “Baltazar və Blimunda”, ” Lissabon mühasirəsinin tarixi”, “İsanın incili”, “İn Nomine Dei”, “Təxirə salınmış ölüm” və s. kimi əsərləri işıq üzü görür. Saramaqo heç gözləmədiyi bir vaxtda 1998-ci ildə Nobel mükafatına layiq görülür. Onun “İsanın incili” romanı son vaxtların ən qalmaqallı əsərlərindəndir. Əsərdə yer alan ironik fikirlər çoxlarının mənfi reaksiyasına səbəb olmuşdur. 
O, yazılarında, durğu işarəsi olaraq sadəcə nöqtə və vergüldən istifadə etmişdir. Sənətkarın dili olduqca sadədir, bu da  oxucunu ona bağlayan əsas səbəblərdən biridir. Saramaqo 87 yaşında vəfat etmişdir. Onun “İsanın incili” romanı mənəvi baxımdan dərin düşüncələri əks etdirən nadir sənət nümunəsidir. Romanda uzun əsrlər boyu davam edən dini müzakirələr, gizli tarixə fərqli baxış ədəbi boyalarla bir rəssam ustalığı ilə təsvir edilmişdir. Kimiləri əsəri alqışlamış, kimiləri isə ona kölgə salacaq fikirlərlə çıxış etmişdir. Saramaqo insanların fərqli fikirləri atəşinə hədəf olmuş, öz ölkəsində belə çətinliklərlə qarşılaşmışdır. Amma bu çətinliklərə baxmayaraq sənətkar illər sonra olsa belə layiq olduğu dəyəri və etibarı qazanmışdır. “İsanın incili” əsəri bədii xüsusiyyətləri və orjinal üslubu ilə diqqət çəkməyi bacarmışdır. Hətta bu roman illər sonra belə bəzi sirləri ortaya çıxardacaq gücdə olan bir əsərdir. 
Saramaqo bu əsərdə xristian dinini özünə xas ədəbi üslubla təsvir etmişdir. Bilindiyi kimi, İsa və onun nəsli barəsində həm din adamları, həm tarixiçilər, həm də ədəbiyyatçılar müxtəlif fikirlərlə çıxış etmişlər. Bəziləri İsanın insani tərəflərini müdafiə etmiş (J.Saramaqo,  Den Broun), kimiləri isə onu tanrılaşdırmağa səy göstərmişlər (Kilsələr). İsanın obrazının yaradıldığı əsərlərdə İsa, Məryəm, Kilsə, İsanın həvariləri ilə birlikdə Allah və şeytan (İblis) kimi surətlərə də yer verilmişdir. Tədqiqatımıza kömək edən əsərlərə diqqət etdikdə görürük ki, onlar həm bədii, həm dini, həm də tarixi baxımdan reallıqlarla zəngindir.  Bu həqiqətlər oxucuya cazibədar gəlir və həmin dövrü anlamaq baxımından onlarda maraq oyadır. Tarixin bütün dövrlərində dini-fantastik, fanatik düşüncə tərzini əks etdirən romanlar və tədqiqatlar  olmuşdur. Bilindiyi kimi, bəzi cahil insanlar tərəfindən qəbul olunan fanatiklik və elmi rədd səyləri çox pis nəticələr doğurmuşdur. “İsanın İncilin”də Saramaqo bu düşüncələrlə birlikdə onlara aydınlıq gətirmək üçün yollar axtarmışdır. Bu əsərdə İsa tanrılıqdan uzaqlaşdırılıb bütün gerçəkliyi ilə təsvir edilmişdir. Əsərdə Allah və İsa arasında gedən dialoqlarda Tanrı anlayışına fərqli şəkildə yanaşılmışdır. J.Saramaqonun bu əsərində İblis daha müdrik və yaxşı təsvir edilmişdir. İblisin mənfi tərəflərinə işıq tutan bəzi hissələr xaric, bu surət oxucuda nifrət hissi yaratmır. 
Digər İblis obrazı yaradan müəlliflərdən fərqli olaraq məşhur Azərbaycan dramaturqu Hüseyn Cavidin yaratdığı İblis surəti də J. Saramaqo İblisinə bənzəyir. Hər iki İblis surəti sonda qismən də olsa yumşaldılır. Bunu etməkdə sənətkarların məqsədi insanların diqqətini öz nəfslərinin köləsi olmaq məsələsinə yönəltməkdir. H.Cavid klassik Azərbaycan ədəbiyyatının ənənələrini davam etdirən və bu ənənələrə öz orijinal qələmi ilə naxış vuran böyük ədəbi simadır. XX əsr Azərbaycan romantizmi onun adı ilə bağlıdır. Cavid Azərbaycan dramının mövzu sərhədlərini genişləndirmiş, tragik xarakterin, romantik qəhrəmanın və dramın yeni tiplərini yaratmışdı. 1912-1918-ci illərdə iki böyük faciə yaradan sənətkar insanlığı faciəyə, uçuruma sürükləyən mühitin rəsmini söz vasitəsilə təsvir etmişdir. Cavid kimi yaratdığı qəhrəmanlar da həqiqət axtarışındadırlar. H.Cavidin 1918-ci ildə qələmə aldığı “İblis” faciəsi ən gözəl və diqqət çəkən əsərlərindəndir. Bu əsər  bir çox tədqiqatçı tərəfindən araşdırılmışdır. Az sözlə fikrin təməlini oxucuya çatdırmağı bacaran H.Cavid bəşəri sevgini, bəşəri yaxşılığı ustalıqla izah etmişdir. Əsərin qəhrəmanları özünə xas düşüncələri ilə oxucuda dərin təsir buraxır. Bu əsərdə Cavid müharibənin əsl səbəbləri ilə birlikdə, insanların nəfslərinin köləsi olmaları nəticəsində başlarına gələcək fəlakətləri də qələmə almışdır. Cavidin “İblis” faciəsi bəşəri, qlobal bir problemə diqqət çəkmək məqsədi ilə yazılsa da, o bu əsərdə fərqli düşüncələrə də yer vermişdir. Biz eyni fikirlərə J.Saramaqonun “İsanın incili” əsərində də rast gəlirik. H.Cavidin orijinallığı odur ki, onun, hələ 1918-ci ildə yazdığı, təsvir etdiyi gerçəkləri J.Saramaqo və digər sənətkarlar sonralar qələmə almışlar. Bu, Cavidin böyüklüyünün sübutudur, 1918-ci ildə Cavid qələmi ilə təsvir olunan mövzu illər keçməsinə baxmayaraq öz dəyərini və müasirliyini qoruya bilmişdir. Həmişə ədəbiyyatsevərlərin diqqətini cəlb edən H.Cavidin əsərləri öz mistik təbiəti, dinə müasir yanaşması və bununla birlikdə keçmişə hörməti baxımından özünəməxsusluğu ilə seçilmişdir. Onun yaratdığı “İblis” əsəri bunun ən bariz nümunəsidir. H.Cavidin “İblis” əsərində iblisin insanlara görünmək üçün müxtəlif yolları mövcuddur:
Xilqətdəki hər məsələ, hər nöqteyi-mövhum,Hər fəlsəfə, hər məzhəbü məslək mənə məlum, Bəzən olaram bir çoban, azadə bir insan,Bəzən olaram zülmü fəsad aşiqi sultan (2, s. 82).
Bu parçada izah edildiyi kimi, İblis insanlara çatmaq üçün müxtəlif yollar axtarır, bəzən çoban, bəzən sadə insan, bəzən isə fəsadlıqlar aşiqi olan bir sultan qiyafəsinə bürünür.J.Saramaqonun “İsanın incili” əsərində də iblis H.Cavidin “İblis” əsərində İblisin özünü mədh edərkən söylədiyi kimi “çoban” qiyafəsində təsvir edilmişdir. Çobanlıq İblisin insanlara yaxınlaşmaq üçün büründüyü kimliklərdən biri olaraq göstərilmişdir.-“Öz əllərimlə xəmir yoğurdum, ancaq yerin dərinliyində yanan ocaqda bişirdim çörəyi və onu sənə gətirdim”.-Məryəm o dəqiqə anladı ki, həmin çoban kimdir (4, s. 5). J.Saramaqonun “İsanın incili” əsərində İsanın anası Məryəm əvvəl İblisi mələk sanmışdı. Lakin törətdiyi əməllərdən çıxardığı nəticələrə diqqət etdikdən sonra Məryəm onun İblis olduğunu anladı. İblis ilk əvvəl dilənçi qılığında İsanın anasının (İsanın) ziyarətinə gəlmişdi. İsanın doğumu gerçəkləşdikdən sonra isə İblis təkrar mağaraya onları ziyarətə gəlmişdi (4, s. 34-35). Bu dəfə də iblis Çoban qiyafəsində görünmüşdü İsanın anasına. İsa böyüyüb evi tərk etdiyi zaman o yenə həmin çobana rast gəlmiş (İsa bu vaxt Çoban barəsində heç nə bilmirdi)  və onun yanında işə başlamışdı. Bir gün Tanrıya dua etmədiyi üçün İsa Çobandan uzaqlaşmağa qərar verir, bu zaman onlar arasında belə bir söhbət gerçəkləşir:  İsa : Mən gedirəm, Tanrıya təşəkkür və dua etməyən biriylə daha yaşaya bilmərəm.  Çoban: Mən yəhudi deyiləm, başqa dinin ayinlərini icra edə bilmərəm.  İsa: Tanrı təkdir! (4, s. 244-245 )Çoban: Ah bəli, əgər tanrı varsa, bəlkə də təkdir. Amma iki dənə olsa, daha yaxşı olardı. Biri canavar, digəri quzu üçün, biri öldürən, digəri ölənlər üçün, biri məhkum üçün, digəri cəllad üçün.J.Saramaqonun “İsanın incili” əsərindən alınmış bu dialoqda iki fərqli düşüncə mövcuddur. H.Caviddə də İblisin Elxanın düşüncələrinə qarşılıq olaraq verdiyi cavabda bu cür bənzərliklər mövcuddur.Elxanİstəməz artıq həyəcan,Yerdə qoymaz qanı ədalətli Yaradan.İblis( lağlağı bir qəhqəhəylə )Bəli, əzsən də, əzilsən də, bəli,Yenə adildir o müdhiş qüvvət! (2, s. 88-89)”Mifologiyaya uyğun olaraq allahın ədalət pərdəsi altında etdiklərində ədalətsizlik, zülm, zülmət görən iblis yer üzünü səyyah kimi qarış-qarış dolaşır, qadir qüvvənin qoyduğu qayda-qanunu uyğunsuz, biçimsiz görür” (3, s. 116).Hər iki əsərdə sənətkar İblis obrazından istifadə edərək insanlığın cavablaya bilmədiyi bəzi sualları və problemləri ortaya atır. Bu problemləri xeyirin (tanrı, mələk) və şərin (İblis) dili ilə müzakirə edir. Xeyir və Şər anlayışı ədəbiyyatda və dində ən çox müraciət olunan mövzular arasındadır. Zərdüştün “Avesta”, Nitşenin “Zərdüşt belə buyurdu” və. s kimi əsərlərdə də şər ruhlar, insanı pislik etməyə yönləndirən ünsürlərdən müxtəlif adlarla bəhs olunmuşdur. Hüseyn Cavid özünün “İblis” əsərində Zərdüştün adını çəkməklə onun xeyir və şər konsepsiyasına diqqət çəkmək istəyir. İblis Ariflə söhbətlərinin birində deyir:Zərdüştü düşün, fəlsəfəsi, fikri, dəhasıHəp atəşə tapdırmaq idi zümreyi-nası.   Yalnız bunu dərk etdi o əllameyi-məşhur,              Yalnız o böyük baş şu kəşflə məğrur… (2, s. 13). Saramaqonun da yaratdığı obrazlar H.Caviddə olduğu kimi dərin psixoloji vəziyyətlər yaşayarkən, məntiqli olmağa çalışmaqla birlikdə nəfsləriylə mübarizə aparırlar.  Saramaqodan fərqli olaraq Cavid Tanrını deyil, nəfslərinin köləsi olmuş insanları ittiham edir.İblis(bir guşədə ağsaqqal abid qiyafətində görünür, yarımqəhqəhə ilə)İnsandakı nəfsi-şumə daimİblis olur, ancaq olsa hakim ( 2, s. 58). Hər iki əsər fantastik surətlərlə zəngin olsa da, H.Cavid “İblis” əsərində bəşəri problemləri daha real təsvir etmişdir. Saramaqonun əsərində diqqətimizi çəkən hekayələrdə insanlar fanatikcəsinə inanclarının köləsi halına düşürsə, Cavidin “İblis”ində insanlar bu köləliyə son vermənin bir yolunu tapır. Saramaqo “İsanın İncili” əsərində müxtəlif fanatiklikləri ironik bir dillə tənqid etsə də, onlara aydınlıq gətirə bilmir. Dövrləri müqayisə etsək görərik ki, Cavidin təhlilləri daha orijinal,  çıxardığı nəticələr isə daha qətidir. Saramaqo İsanın kilsə tərəfindən müqəddəsləşdirilməsinə sözün gücüylə gülmüşdür. Əsərdə qeyd edildiyi kimi, İsa insan olaraq doğulsa da, heç kim İsanı insan olaraq qəbul etmək istəmir və onun insan olaraq yaşayışı ilə maraqlanmır. Maqdalalı Məryəm (Mariya Maqdalina) İsanın dünyəvi hisslərinin olmasının, İsanın Tanrının oğlu olmadığının bir sübutu olaraq çox güclü bir dəlildir. Bu sübut haqqında Den Broun  özünün  “Da Vinçi Şifrəsi” əsərində də danışmış və buna öz münasibətini bildirmişdir: “Konstantin Məsihi rəsmi olaraq Tanrının oğlu olaraq qəbul etməklə onu insan dünyası xaricində var olan bir ilahi gücə, ilahi  bir varlığa çevirdi” (1, s. 150).  “İsanın incili” əsərində daxili inanclar və sarsılmaz kilsə gerçəklərinə ciddi zərbə vurulur. Cavid də eyni üsuldan istifadə etmiş, qəbul olunmuş bəzi fikirlərin iç üzünü açmaqdan çəkinməmiş, sözlər ilə təhlükəli oyun oynamışdır. Saramaqo hadisələri və həqiqətləri müdhiş ironik bir şəkildə şərh edir, hər paraqrafda qarşılaşdığımız ironik şərhlər ilə insanı gülümsədir. O “İsanın İncili” əsəri ilə dörd rəsmi versiyası olan bir din kitabının (İncil – Matta, Mark, Luka, Yəhya) qeyri-rəsmi və qəbul edilməyən bir şərhini ortaya qoymuş sənətkar olmaqla bərabər, bu şərhlərini real həyatla çox gözəl sintez şəklində izah və isbat edə bilmişdir. Saramaqo fanatik düşüncələrə məntiq qatan bir sənətkardır.  Onun bu romanında da İsanın doğumuna, çoban qılığına girən şeytan ilə qarşılaşdığı hissəyə qədər, həyəcanlı hadisələr baş vermir. Anasının ona hamilə ikən yaşadığı hadisələrdə yaşlılar şurası məntiq axtarmaqdadır. Cavidin “İblis” əsərində də eyni vəziyyət yaşanmaqdadır. İblisin ortaya çıxması ilə hadisələr canlılıq qazanır. Həyəcan, təəssüf, məğlubiyyət və zəfərlər bir-birini əvəz edir. Cavidin bu əsərində xeyir və şər daima yarış içindədirlər, bəzən xeyir qiyafəsinə bürünmüş şər yanılma və məğlubiyyətlərə səbəb olur. Saramaqonun yaratdığı İblis surətinin ağıllı söz oyunlarını, daha əvvəllər yaradan dahi dramaturq H.Cavidin “İblis” faciəsi bu tərzdə əsərlər yaradan sənətkarların əsərlərindən heç də geridə qalmır. H.Cavidin “İblis” əsərində bəzi yerlərdə, məsələn; İblisin Arif və Arifin sevdiyi qadın Rənanı qurtarmaq bəhanəsiylə onları daha pis bir sona hazırlamaq məqsədi ilə oynadığı oyuna, yaxşılıq bəzəyi verdiyi səhnədə Şeytanın az qala yaxşılıq mələyinə çevrildiyini görürük:Arif( İblisin ayaqlarına bağlanar və son dərəcə həyəcanlı )Bir Xıdırmı, ya mələkmisin?Yalnız bunu bilmək istəyirəm mən (2, s. 64).Eyni vəziyyətlər və eyni yanılmalar Gete, Bulqakov, Lermantov və Saramaqo kimi məşhurların əsərlərində də görülməkdədir. Bu sənətkarların hamısında qəhrəmanlar əvvəl şər ruhları pisləsələr də, bir müddət sonra nəfslərinin toruna düşərək xeyirlə, şəri ayırd edə bilmirlər. Bu səhnələrdə əsər qəhrəmanlarının psixoloji məğlubiyyəti müşahidə edilir. Yuxarıdakı misralardan göründüyü kimi, Cavid qəhrəmanı Arifin də bəzən ağlını qarışdıran İblis, öz məqsədi üçün hər şeyi edir. Faust dünyəvi nemətlərə yenidən alışmağa başlarkən Mefistofel sevinir, Lermontovun Demonu zəfərini qeyd edir, Bulqakovun Volandı Margaritanı onun qanlı mərasiminə ev sahibliyi etməyə məcbur edir, Saramaqonun İblisi öz rolunu çox gözəl oynayır, Cavid İblisi isə həqiqəti anlayıb onu lənətləyən insana: İblis nədir?-Cümlə xəyanətlərə bais …Ya hər kəsə xain olan insan nədir?- İblis! …söyləyərək qəhqəhələrlə yer altına çəkilir (2, s, 104).Nəticə olaraq qeyd edə bilərik ki, müxtəlif dünya sənətkarlarından və onların yaradıcılığından heç də geri qalmayan H.Cavidin yaradıcılığı, sənətkarlığı təqdirəlayiqdir. O həm dünyanın, həm də Vətəninin ən ağır günlərində sözün gücü ilə şərlə mübarizə aparmış və bu mübarizədən qalib çıxmışdır. Onun əsərləri dünya miqyasında tanınmağa layiqdir.

ƏDƏBİYYAT

1. Dan Brown. Da Vinçi Şifresi. İstanbul: Altın Kitaplar Yayın evi, 2003, 295 s.  

2. Hüseyn Cavid. Əsərləri. Beş cilddə, III cild.  Bakı: Lider, 2005, 304 s.

3. İsmayılov Ə. Dünya romantizm ənənələri və Hüseyn Cavid. Bakı: Yazıçı, 1983, 220 s.

4. Joze Saramaqo. Seçilmiş əsərləri. Bakı: Şərq-Qərb,  2010, 800 s.

5. http://en.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago

6. http://www.nytimes.com/2010/06/19/books/19saramago.html?pagewanted=all&_r=0

Наргиз ИсмаиловаОБРАЗ ДЕМОНА В ПРОИЗВЕДЕНИЯХ «ИБЛИС» Г.ДЖАВИДА,И «БИБЛИЯ (ИНДЖИЛ) ИСА» ЖОЗЕ САРАМАГОНА

Статья посвящена к исследованию драма «Иблис»-Демон видного Азербайджанского драматурга Гусейна Джавида и «Библия (Инджил) Иса» лауреата Нобелской премии Жозе Сарамагона писатель Португалии. Автор статьи, исследуя образы Демона в этих произведениях, сопоставляет их различие  и отличительные, сходные черты на Восточном и Западном ареале.Эти произведения, являясь плодами разных времен, отличаются своим мастерством, и привлекает вниманию читателей. Ключевые слова: образ Демона, Г. Джавида, Жозе Сарамагона, добра и зла. 
(Məqalə filologiya elmləri doktoru F.Y.Xəlilov tərəfindən təqdim edilir).

Nargiz IsmayilovaDEVIL IMAGES IN HUSEYN JAVID`S “IBLIS” (“DEVIL”) WORK AND JOSE SARMAQON`S “ISANIN INJILI” (“JESUS`S BIBLE”) WORK
In the article the author speaks about the devil images in geniuses Azerbaijan craftsman Huseyn Javid`s “Iblis” (“Devil”) work and Portugal writer Jose Sarmaqon`s “Isanin injili” (“Jesus`s Bible”) work who deserved to the Nobel Prize. The same time the author investigates the similar and dissimilar features of Devil images in both work. Though both these works belong to different period but both of them involve the attention for their handicraft features. In the investigation the author touches the goodness and evil conception which have a long history. 

Mənbə: Nargis İsmayılova

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru


Taleh Fərman oğlu Xəlilov

Taleh XƏLİLOV HAQQINDA

Taleh Fərman oğlu Xəlilov 01 oktyabr 1986-cı ildə Ordubad rayonun Tivi kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuş, 1992-2003-cü illərdə Tivi kənd orta məktəbində təhsil almışdır. 2007-ci ildə ildə Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun “İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası”, 2011-ci ildə isə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Magistratura üzrə dekanlığının “Pedaqogika nəzəriyyəsi və tarixi” ixtisasını fərqlənmə diplomları ilə bitirmişdir. 2007-2008-ci illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. 2008-2009-cu illərdə Tivi kənd orta məktəbində müəllim, 2009-2013-cü illərdə isə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Tərbiyə bölməsində metodist vəzifəsində çalışmışdır. 2013-2018-ci illərdə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Xarici tələbələrlə iş üzrə dekanlığında baş metodist və eləcə də, “Pedaqogika və psixologiya” kafedrasında 0,5 ştat müəllim vəzifəsində işləmişdir.

Hal-hazırda Naxçıvan Dövlət Universitetinin “Pedaqogika və psixologiya” kafedrasının baş müəllimidir.

Taleh Xəlilovun 17-si xaricdə (Türkiyə, Qırğızıstan, Avstraliya, Rusiya, Ukrayna, İnquşetiya, Əfqanıstan) olmaqla, 51 elmi məqaləsi və konfrans materialı, 1 dərs vəsaiti, 1 tədris proqramı (magistr səviyyəsi üzrə), yerli mətbuatda isə 150-dən artıq publisistik məqaləsi çap olunmuşdur.

2017-ci ildə “XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının təşəkkülü və inkişafı” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını uğurla müdafiə etmiş və pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almışdır.

Beynəlxalq səviyyəli 2 konfransın Azərbaycan üzrə katibi, 1 beynəlxalq indeksli jurnalın redaksiya heyyətinin üzvü, 15 beynəlxalq indeksli jurnalın hakimi, 9 beynəlxalq indeksli jurnalın isə ixtisas üzrə redaktorudur.

Türk Dünyası Eğitimçiler Birliğinin üzvü, Uluslararası Böyük Eğitimçiler ve Özel Eğitimçiler Derneğinin fəxri üzvü, Eğitim Bilimleri Araştırmaları Derneğinin üzvü və Naxçıvan təmsilçisi, Eğitim Yöneticileri ve Uzmanları Derneğinin üzvü və Azərbaycan təmsilçisidir.

Azərbaycan Respublikası Təhsil Şurasının üzvüdür.

Taleh Fərman oğlu Xəlilovun dərc оlunmuş еlmi və tədris-mеtоdik işlərinin

S İ Y A H I S I

1. Şəxsiyyətin formalaşmasında irsiyyət amilinin rolu. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2010, № 1 (29)

2. Orta əsr Azərbaycan mütəfəkkirləri (M.H.Naxçıvani, M.Əhvədi) ailə tərbiyəsi haqqında. Magistrantların I regional elmi konfransının materialları. Naxçıvan Dövlət Universiteti, Naxçıvan, Qeyrət, 2010

3. “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanı xalq pedaqogikasının tükənməz bir xəzinəsi kimi. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2010, № 2

4. Məktəbdə geyim mədəniyyətinin şagirdlərin estetik zövqünün formalaşmasına təsiri. Magistrantların X respublika elmi konfransının materialları, II hissə, Sumqayıt Dövlət Universiteti, Sumqayıt, 2010

5. Sinif-dərs sisteminin tarixinə müfəssəl baxış. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2011, № 1

6. Şəxsiyyətin formalaşmasında mühitin və tərbiyənin rolu. Magistrantların I regional elmi konfransının materialları. Naxçıvan Dövlət Universiteti, Naxçıvan, Qeyrət, 2011

7. XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda qadın təhsilinin təşəkkülü. Təhsil Problemlər İnstitutunun Elmi Əsərləri, Bakı, Mütərcim, 2012, № 2

8. XIX əsrin sonunda Naxçıvanda milli təhsilin inkişafında Məhəmməd Tağı Sidqinin “üsulu-cədid” (yeni üsullu) məktəblərinin rolu. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2012, № 1 (44)

9. XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda ana dili və əlifbanın inkişafında Məhəmmədağa Şahtaxtlının rolu. Bakı Dövlət Universitetinin Xəbərləri, Bakı, BDU, 2012, № 4

10. XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda mədəniyyətin səviyyəsi və maarifçiliyin inkişafina təsiri. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti, Bakı, Təknur, 2012

11. XIX əsrin sonunda Naxçıvanda maarifin inkişafı. “Təhsil sistemində gənc nəslin təlim-tərbiyəsi üzrə işin təşkili və onun yaxşılaşdırılması istiqamətləri” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Təhsil Problemlər İnstitutu, Bakı, Mütərcim, 2012

12. XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifın səviyyəsi. Akademik Bakış Dergisi, sayı 36, Kırgızistan, Celalabat, 2013, № 22

13. XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda müəllim kadrlarının hazırlığı və maarifçiliyin inkişafında onların rolu. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2013, № 1 (52)

14. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda yeni məktəb uğrunda mübarizə. “Regional inkişaf və böyük mədəniyyət: mənşə, harmoniya və tipologiya məsələləri” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Naxçıvan Dövlət Universiteti, Qeyrət, 2013

15. XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının inkişafında İrəvan Müəllimlər Seminariyası məzunlarının rolu. “Müasir təlim metodları və yeni pedaqoji texnologiyaların təlim-tərbiyə prosesində tətbiqi” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları. Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2013

16. XIX yüzyılın sonu XX yüzyıl başlarında Nahçıvanda öğretmen kadrolarının hazırlığı. Bilim ve Kültür Dergisi, Cilt 02, sayı 06, Türkiye, İstanbul, 2014

17. XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının təşəkkülündə Qori Müəllimlər Seminariyası məzunlarının rolu. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2014, №1 (57)

18. XIX əsrin sonu-XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının inkişafı. “Tədris prosesinin təkmilləşdirilməsi və müasir təhsil konsepsiyalarlı” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları. Təhsil Problemlər İnistitutu, Bakı, Mütərcim, 2014

19. XIX əsrin sonunda Naxçıvanda müəllim kadrlarının hazırlığı. “Müasir təlim metodları və yeni pedaqoji texnologiyaların təlim-tərbiyə prosesində tətbiqi” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları. Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2014

20. XIX yüzyılın sonu, XX yüzyılın başları Nahçıvanda öğretimin ana dilinde yapılması için mücadele. 12.Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi, 1 Cilt, Türkiye, İstanbul, 2014

21. XIX yüzyilin sonu, XX yüzyilin başlarında Nahçivanda egitimin teşekkülü ve gelişimi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, sayı 3, Türkiye, Ankara, 2015

22. Nahçivanda egitim (XIX yüzyilin sonu, XX yüzyilin başlarında). Avrasya Çalışmaları Dergisi, sayı 1, Australia, Klosterneuburg, 2015

23. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda ana dili və dünyəvi məktəblərin yaranması. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2015, № 1 (66)

24. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda mədəniyyətin inkişafında Məhəmməd Tağı Sidqinin ana dili məktəblərinin rolu. “Qafqaz tarixinin aktual məsələləri” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları. II hissə. Gəncə Dövlət Universiteti, Gəncə, 2015

25. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda mədəni inkişafın maarifə təsiri. “Təhsil kurikumları:praktik tətbiqlər” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları. Naxçıvan Müəllimlər İnistitutu, Naxçıvan, 2015

26. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının təşəkkülü. Gənc Tədqiqatçıların III Beynəlxalq elmi konfransı, II cild, Qafqaz Universiteti, Bakı, 2015

27. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda dünyəvi məktəblərin yaranması və inkişafı. Azərbaycanşünaslığın aktual problemləri, VI Beynəlxalq elmi konfransın materialları, Bakı, Mütərcim, 2015

28. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda maarifçilik ideyalarının təşəkkülünü şərtləndirən sosial-iqtisadi və ictimai-siyasi şərait. “Müasir təlim metodları və yeni pedaqoji texnologiyaların təlim-tərbiyə prosesində tətbiqi” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2015

29. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda qadın təhsilinin ümumi səciyyəsi və problemləri Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2016, № 6 (74)

30. Формирование и развитие идеи просвещения в Нахчыване в конце ХIX и в начале ХХ века. Педагогика и современность Научно-педагогический журнал, Москва, Нижегородскай, № 1 (21), 2016

31. Nahçivan’da kültürün ve eğitimin gelişiminde ana dili okullarının rolü (XIX yüzyilin sonu-XX yüzyilin başlarnda). 13.Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi, 1 Cilt, Türkiye, İstanbul, 2016

32. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda mədəni inkişaf. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2017, № 1 (82)

33. Naxçıvanda təlimin ana dilində aparılması ideyasının təbliğ olunmasında Məhəmməd Tağı Sidqinin rolu. “Heydər Əliyev və Azərbaycan gəncliyi” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Bakı Slavyan Universiteti. Bakı, 2017

34. Образовательная и культурная ситуация в Нахчыване (В девятнадцатом веке и в начале двадцатого века). ХXIV Международной научной конференции «Актуальные научные исследования в современном мире», Переяслав, Хмелъницкий, 2017, Выпуск 4 (24), Частъ 1

35. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Naxçıvan maarifinin inkişafında Naxçıvan qəza və şəhər məktəblərinin rolu. “Müasir təlim metodları və yeni pedaqoji texnologiyaların təlim-tərbiyə prosesində tətbiqi” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2017

36. XIX yüzyılın sonu XX yüzyılın başlarında Nahçıvan’da mescid okulları ve medreseler. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt 05, sayı 11, Türkiye, Ankara, 2017

37. Nahçivan’da öğretimin ana dilinde yapılması uğrunda mücadelenin seçkin temsilcilerinden Mehmet Said Ordubadi. International Conference of Science, Türkiye, Ankara, 2017

38. Nahçıvan’da eğitimin gelişiminde halk (köy) okullarının rolü. 15.Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi, Tebliğler kitabı, Türkiye, İstanbul, 2017

39. Образовательная и культурная ситуация. В Нахчыване в XIX-начале XX вв. Материалы Международной научной конференции «Кавказоведение: история и современность», Ингушский, Магас, 2017

40. Nahçıvan’da eğitimin gelişiminde halk (köy) okullarının rolü. INCISS Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, Cilt 3, sayı 1, Türkiye, Nevşehir, 2018

41. Sovyet Döneminde Nahçıvan’daki Eğitim Durumu. IV.Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Eğitim ve Sosyal Bilimler Sempozyumu. Azerbaycan, Bakü, 2018

42. Orta əsr Azərbaycan mütəfəkkirlərinin şəxsiyyət tərbiyəsi haqqında fikirləri. Dərs vəsaiti. Naxçıvan: Müəllim, 2018

43. Naxçıvanda pedaqoji təhsilin inkişafında Naxçıvan Dövlət Universitetinin rolu. “Naxçıvan Dövlət Universitetinin 50 illik yubileyi”nə həsr olunmuş konfransın materialları, Naxçıvan Dövlət Universiteti, Naxçıvan, Qeyrət, 2018

44. Orta əsr mütəfəkkirləri şəxsiyyət tərbiyəsinin  məzmunu və vəzifələri haqqında. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2018, № 92

45. Təlim nəticələrinin qiymətləndirilməsinə tarixi-nəzəri baxış. “İnnovasiya, təhsilin keyfiyyəti və inkişaf” IV Beynəlxalq elmi konfransının materialları, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, Bakı, 2018

46. Müasir şəraitdə şəxsiyyətin formalaşması prosesində tarixi-nəzəri fikrin öyrənilməsinin əhəmiyyəti. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri, Naxçıvan, Qeyrət, 2019, № 1 (98)

47. Muxtariyyət dövründə Naxçıvanda müəllim kadrlarının hazırlığı. “Naxçıvan Muxtar Respublikasının 95 illik yubileyi”nə həsr olunmuş konfransın materialları, Naxçıvan Dövlət Universiteti, Naxçıvan, Qeyrət, 2019

48. Nahçivan’da pedagojik eğitimin gelişiminde Ordubad ilkokulu’nun rolü. Karadeniz Araştırmaları Dergisi, Cilt 16, sayı 63, Türkiye, Ankara, 2019

49. Milli lider Haydar Aliyev’in eğitim ve terbiye ile ilgili görüşleri. Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Türkiye, Adıyaman, 2019

50. Muxtariyyət dövründə Naxçıvanda ali və ortaixtisas təhsilin inkişafi məsələsi. “Naxçıvan Muxtar Respublikasının 95 illik yubileyi”nə həsr olunmuş “Muxtariyyətin bəhrələri: Naxçıvanda elm və təhsil” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2019

51. Ümumi pedaqogika. Proqram. Naxçıvan: Məktəb, 2019

52. Kurikulumun yaranması və inkişafı məsələsi. “Ümumi təhsildə kurikulum: nəticələr, reallıqlar və perspektivlər” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları,

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan, Məktəb, 2019

53. Nahçivan’da eğitimin gelişmesinde kaza okullarının öğretmenlerinin ve öğrencilerinin rolü. 8th International Congress on Social Sciences, China to Adriatic, Afghanistan, Kabul, 2019.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

BİR MÜƏLLİM TANIYIRAM

BİR  MÜƏLLİM  TANIYIRAM

Bu gün onların günü. Bu gün onların sınağa çəkildiyi, yoxlanıldığı gündür. Hər il bugünkü gündə onlar ya “Müəllim” adlı qala divarına bir qızıl kərpic qoyub bu adı bir basamaq da yüksəldir, ya da yazıq, günahsız uşaqların müəllimlərinə söydürürlər. Nədənsə “Müəllim” sözü eşidəndə ilk ağlıma gələn şəxs Üzeyir Hacıbəyov olur. Bu haqda söhbətə başlamazdan əvvəl öz dünyasını dəyişmiş müəllimlərimi rəhmətlə anmaq, sağ olanlara isə uzun ömür, can sağlığı diləmək istəyirəm. Allah Bayramov Əbdüləli, Qsımov Həsən (Ağdam rayon, Yusifcanlı kənd orta məktəbi), m-r Orucəliyev Malik (BABKM) kimi müəllimlərə qəni-qəni rəhmət eləsin. K-n Əmirəliyev Füzuli (BABKM), Süleymanov Rasim (BDU) kimi müəllimlərə uzun ömür, can sağlığı versin. Bir müəllim də var, hansı ki, bu yazımı ona həsr etmişəm və onun haqqında geniş söhbət açacam. Ancaq, onun haqqında danışmazdan əvvəl hal-hazırda müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğul olub, hər gün 20-30 şagird və ya tələbənin olduğu sinif otaqlarına – auditoriyalara baş çəkən müəllimlərə xatırlatma olsun deyə qısa bir haşiyəyə çıxmaq istəyirəm.

HAŞİYƏ

Deməli, BABKM –da oxuyanda bir “müəllim” var idi, bizə zenit silahlarının istismarı fənnindən dərs deyirdi. Dərs vaxtı orda-burda avaralanar, dərsləri boş keçərdi. İmtahan vaxtı TKM-i çağırıb deyərdi ki, bütün qurupdan filan məbləğdən yığmalısan. Ya hamı, ya heç kim. Siyahıda nə qədər kursant var hamısı verməlidir. Mənim pul verməyəcəyimi bildikdə isə deyərdi: – “onda Mustafayev, uzağı ondan başqa da bir nəfər – Rüstəmov Elnuru nəzərdə tutardı – qiymət alacaq, qalanları kəsildi” Uşaqları salardı üstümə: – “sənə görə biz də kəsiləcəyik” – qəribə məntiq olsa da reallıq belə idi. Mən də onlara yeganə çıxış yolunu göstərərdim (nə yaxşı ki, uşaq vaxtı rəhmətlik Sükeydə nənəm mənə  “Cırtdanın nağılı”-nı çox danışıbmış): “Mənim üçün fərqi yoxdur, kəsilmək istəmirsinizsə, mənim də əvəzimə yığın” və onlar məcbur olub, bunu edirdilər. Bir neçə dəfə belə hal olub. 90 – cı illərdə BDU –nun tələbələri Qrabağda şəhid olanda, Bakıda bir torba alçaya, almaya qiymət yazan, hətta “üçlük”, mobil telefonlar çıxandan sonra  “kontur” ləqəbi qazanmış müəllimləri var idi. Şamaxı Humanitar Kollecində isə Tədris hissə müdiri vəzifəsindən sui-istifadə edərək, bəzən fənn müəllimlərinin razılığı və xəbəri olmadan biabırçı-yalançı imtahanlar düzənləyib, tələbələri “kəsər”, sonra düzəltmək üçün pul yığardı. Zənn edərdi ki, heç kim bunu anlamır… Biz orta məktəbdə oxuyanda belə söhbətlər yox idi. Əksinə müəllimlər dəftər-qələmi olmayana gələn dərs evdən gətirədi, ya da anındaca şkafdan çıxarıb verərdi… Ta indikilər kimi çığırıb-bağırmaz, kiminsə, nəyinsə xatirinə həkimlərdən öyrəndikləri metodlarla lazımlı-lazımsız əlavə vəsaitləri uşaqlara bəlkə də valideyinin sonuncu 5-6 manat çörək pulu, yol pulu  üçün saxladığı vəsaitə aldırıb, sonra ilboyu arasın açmadan bir küncdə yatırtmazdılar… Bunlar həqiqət olsa da, necə deyərlər, dünya təkcə bunlardan ibarət deyil. Sadəcə, sözüm bəzi müəllimlərə odur ki, diqqətli olsunlar. Allah bilir bu gün onların qarşısında oturan şagird və tələbələr sabah nələr danışıb, nələr yazacaqlar. Bu qədər geniş və təfsilatlı girişin yalnız bir məqsədi var dünya təkcə bu gündən ibarət deyil, bunun sabahı da var… Və həmişəki kimi bizim pislərlə işimiz yoxdur: – “pis elə pisdir” onlar həmişə olublar və olacaqlar. Sadəcə tək-tək fərdlər yaxşılardan nümunə götürüb yaxşı olsunlar deyə, bilməməzlikdən bu girdaba yuvarlanmasınlar deyə nümunəvi, nəsə öyrənilə biləcək şəxslərdən, nümunələrdən yazmaq, təbliğ etmək lazımdır. Bugünkü qəhrəmanım, haqqında söhbət açacağım şəxs Şamaxı Dövlət Regional Kollecinin direktoru İqtisad elmləri namizədi, dosent, İlham Vəliyevdir.

QISA ARAYIŞ

Vəliyev İlham Əli oğlu, 7 oktyabr 1959 –cu ildə Tovuzu rayonunun Əlibəyi  (yəqin ki, bu kəndi hamı tanıyır) kəndində müəllim ailəsində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Universitetinin Riyaziyyat fakültəsini bitirib. Müəllimliklə başladığı fəaliyyəti dövründə  indiyə qədər bir çox təhsil müəssisələrində müxtəlif  vəzifələrdə çalışıb. İqtisad elmləri namizədi, dosentdir. Hal-hazırda özündən söz etdirən Şamaxı Dövlət Regional Kollecinə rəhbərlik edir.

İlham müəllimi 2017 ci ildən – Şamaxı Dövlət Regional Kollecinə rəhbərlik etməyə başladığı ilk günlərdən tanıyıram. O vaxt diqqətimi çəkən onun kollecə rəhbərlik etməyə başladıqdan sonra təhsil müəssisəsində abu-havanın dəyişməsi və yerli camaatın  onun haqqında müsbət fikirləri olmuşdu. Və həmin vaxt İlham müəllimlə görüşüb ətraflı söhbət etmiş, nəticədə mətbuatda “STEREOTİPLƏRİ YOX EDƏN ADAM” adlı yazı ilə çıxış etmişdim. Bu yazı mənim 23 yazımdan 12-cisi olub, elm və təhsillə bağlı, eləcə də digər kütləvi elekton vasitələrdə yayımlanmaqla bərabər, “YARADANLA BAŞ-BAŞA” kitabıma on ikinci yazı kimi daxildir.  Bu il (2019) sentyabrın 9-u, ya 10 – u idi. Mobil telefonuma zəng gəldi – İlham müəllim idi. Salamlaşdıq, danışdıq, hal-əhval tutduq. İlham müəllim məni kollecdə 16 sentyabr Bilik Günü münasibəti ilə təşkil olunmuş tədbirdə bir məzun kimi çıxış etməyə dəvət edirdi. Məmuniyyətlə qəbul etdim, vədələşdik. Ayın 16 – sı səhər saat 9:00 –da Şamaxıda olmalı idim. Əvvəlcədən şair-publisist “Həftə içi” qəzetinin və “Hafta.az” sayıtının əməkdaşı Qələndər Xaçınçaylı da mənimlə getməyi planlaşdırsa da, son anda planlaşdırlmamış vacib iş çıxdığına görə gedə bilməyəcəyini bildirdi. Və mən ehtiyat əməkdaş, mənim  şəxsi fotoqrafım Tuncay bəylə gedəsi oldum. Vədə günü səhər saat 9-a 15 dəqiqə qalanda biz artıq hadisə yerində idik. Olduqca maraqlı tədbir keçdi. Mən də gənclərə, xüsusi ilə birinci kurs tələbələrinə bir məzun kimi tövsiyə xarakterli çıxışımı etdim. Eyni zamanda onlara iştirak edə biləcəkləri davam edən“Kərəmli – 700” layihəsi barədə məlumat verdim. Ustac.az və Yazarlar.az adından İlham müəllimə layiq görüldüyü digər məşhur bir müəllimin adına olan “Vintsas” Mükafatını təqdim etdim. Tuncay bəy də çəkdi. Sonra onun kabinetində bir-neçə il əvvəl qaldığımız yerdən söhbətimizə davam etdik. İlham müəllim böyük şövqlə bu il kollecin 35 məzunun imtahansız – subbakalavr diplomu ilə ali məktəblərə qəbul olunduğunu bildirdi. (Səmimiyyətimə inanın, İlham müəllim bu nəticəyə elə sevinirdi ki, elə bil öz doğmaca övladları ali məktəbə daxil olub. Halbuki, elə valideyinlər var, övladı ali məktəbə daxil olanda nəinki, sevinmir, hətta onlara maneə olmağa çalışır. Örnəyi ilə elə bu ilki qəbulda da rastlaşdıq…) Sonra ümumi mənimsəmədə ən aşağı nəticənin 53% – ə çatdırıldığını bu yöndə fəaliyyətin davam etdiyini bildirdi. Söhbət zamanı hiss edirdim ki, İlham müəllim məni boş-boşuna dəvət etməyib. Əvvəlki dövürlərdən xəbərdar olan və nə olur, olsun səmimi olacaq bir şəxs kimi mənim fikrimi bilmək istəyir ki, görsün nə qədər fərq, dəyişiklik var. İlham müəllim, buradan tam səmimi olaraq demək istəyirəm ki, çox fərq var. Bu fərq artıq Şamaxıya daxil olan kimi əhalinin, tələbələrin söhbətindən, kollecdəki abu-havadan, müəllimlərin və tələbələrin davranışından hiss olunur. Rəqəmlər və nəticələr də göz qabağında. Sağollaşıb çıxanda İlham müəllim yenə ilk görüşümüzün sonundakı kimi hələ nöqsanların olduğunu və onların səylə aradan qaldırmağa çalışdıqlarını bildirdi. Haqlı olaraq qeyd etdi ki, bu iş çox vaxt rəhbərlik və müəllimlərdən asılı olmur bəzi valideynlər, tələbələr dəfələrlə onlara “yalnız oturub oxumaq lazımdır” – deyilməsinə rəğmən yenə digər yollar axtarırlar və aldanırlar, səhv edirlər, əsassız söz-söhbətlərə səbəb olurlar. Bu yerdə lap indi dəbdə olan məktəblərdə sinif valideynlərinin “vatsap” qrupları yadıma düşdü. Təhsil naziri əmr verir, məktəb direktorları hər dəfə iclas edib az qala bir-bir hər valideyinə şəxsən çatdırır. Hər küncə-divara məlumat-bildiriş yapışdırır… Bir də görürsən bir valideyin düşdü ortaya, bəs ayıbdı “Müəllimlər günü” gəlir pul yığmaq lazımdır. Özü də nə az, nə çox filan qədər ha… Nəsə mətləbdən uzaqlaşmayaq. Necə deyərlər pislər qalsın, pis yerində…

Bəli sevinirəm ki, belə bir müəllim tanıyıram və bu gün onun da günüdür. Gününüz mübarək, İlham müəllim. Sizə uzun ömür, can sağlığı və başladığınız bütün işlərdə müvəffəqiyyətlər arzu edirik. Uğurlarınız bol olsun!!! Heç narahat olmayın, nəticələr əladır və kənardan olduqca gözəl görünür. Xüsusi ilə qeyd etmək istəyirəm ki, fərq çox böyükdür. Ümumi mənafeyi düşünən bütün vətənpərvər vətəndaşlarımız adından Sizə çox sağ olun deyirik. Başladığınız işdə Uca Yaradan yar və yardımçınız olsun. Var olun!!!

Müəllif: Zaur Ustac

© Zaur USTAC,2019. Bakı.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Ülviyyə Hüseynli “Vintsas Mükafatı”-na layiq görüldü

Əhməd bəy Ağaoğlu irisinin araşdırmaçısı – dəyərli alim, eyni zamanda Azərbaycan Dillər və Bakı Avrasiya universitetlərində tələbələrə sevə-sevə ərəb dilinin incəliklərini öyrədən sevimli müəllim, əsl pedaqoq Ülviyyə Hüseynli (Hüseynova) elmi, idarəetmə, pedaqoji fəaliyyəti və həmçinin gənclərlə mütəmadi olaraq apardığı tərbiyəvi əhəmiyyətli işlər nəzərə alınaraq “Vintsas Mükafatı”-na layiq görülmüşdür. Mükafat Ülviyyə xanıma ad günü və Beynəlxalq Müəllimlər Günü ərəfəsində BAU -ində sevimli tələbələrinin qarşısında şəxsən Zaur Ustac tərəfindən təqdim olunmuşdur. Həm bu mükafat, həm ad günü, həm də Beynəlxalq Müəllimlər Günü münasibəti ilə Ülviyyə xanımı təbrik edir, Uca Yaradandan uzun ömür, can sağlığı və bütün işlərində müvəffəqiyyətlər arzu edirik !!! Uğurlarınız bol olsun!!!

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Məsud Əlioğlu haqqında

Bu gün (5 Oktyabr 1928 ) görkəmli söz adamı, sadəcə davranışı ilə, sözləri ilə çoxlarına müəllimlik etmiş, öyrətmiş, cismən həyatda olmasa da əməlləri – ruhu ilə bu gün də öyrətməkdə davam edən, gözəl insan, böyük alim, sevimli yazar Məsud Əlioğlunun doğum günüdür. Ad gününüz mübarək, Ustad… Allah Sizə qəni-qəni rəhmət eləsin… Ruhunuz şad olsun…

QISA ARAYIŞ:

Məsud Əlioğlu 5 oktyabr 1928-ci ildə Qubadlı rayonunun Mahmudlu kəndində dünyaya gəlib. 1946-cı ildə ADU -nun  filologiya fakültəsinə daxil olub. Universiteti bitirdikdən sonra elmi fəaliyyətini Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat institutu ilə başlayıb. 27 yaşında “Nəsrimizdə vətəndaş müharibəsi mövzusu” adlı elmi tədqiqat əsərinə görə filologiya elmləri namizədi, 40 yaşında “Azərbaycan sovet nəsrinin inkişaf yolları” mövzusu üzrə yazdığı elmi tədqiqat əsərinə görə filologiya elmləri doktoru dərəcəsinə layiq görülüb.

100-ə qədər məqalənin, monoqrafiyaların, Nizami, Füzuli, M.F.Axundov, N.Vəzirov, S.S.Axundov, Ə.Haqverdiyev, C.Məmmədquluzadə, M.Ə.Sabir, M.Hadi, H.Cavid, Y.V.Çəmənzəminli, Şeyx Məhəmməd Xiyabani, Şəhriyar və digər bu kimi ədiblərin yaradıcılığını, həmçinin yaşadığı dövrün çağdaş ədəbiyyatının mənzərəsini işıqlandıran dəyərli kitabların müəllifidir.

Əsərləri sovet dönəmində yasaq olunmuş Hüseyn Cavidə ədəbi bəraət qazandırmış ilk silsilə məqalələrin və fundamental “Hüseyn Cavid” monoqrafiyasının müəllifidir.

Məsud Əlioğlu cəmi 44 il ömür sürərək, 1973-ci ilin 23 iyun ayında Bakı şəhərində vəfat edib.

O, xalq yazıçısı Əli Vəliyevin oğlu, xalq yazıçısı Afaq Məsudun atasıdır.

Kitabları:

  • C.Məmmədquluzadənin dramaturgiyası – Azərnəşr, 1954
  • S.S. Axundov – Azərnəşr, 1956
  • Məfkurə dostları – Azərnəşr, 1961
  • Rəsul Rza – Azərnəşr, 1960
  • Ədəbiyyatda yeni insan – Azərnəşr, 1964
  • Məslək qardaşları – Azərnəşr, 1966
  • Tənqidçinin düşüncələri – Azərnəşr, 1968
  • Ədəbi fraqmentlər – Azərnəşr, 1974
  • H. Cavidin romantizmi – Azərnəşr, 1975
  • Amal və sənət – Yazıçı, 1980
  • Məhəbbət və qəhrəmanlıq – Yazıçı, 1979
  • Darıxan adamlar (iki cilddə) – “Elm və təhsil”, 2009
  • Darıxan adamlar (seçilmiş əsərləri) Bakı, “Təhsil” – 2018, 792 səh. 

Məqalələri:

  • “Böyük həqiqətləri əks etdirən kiçik hekayələr” (C.Məmmədquluzadənin ədəbi fəaliyyəti haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti 1954, 25 sentyabr
  • “Azadlıq carçısı” (M.Ə.Sabirin 100 illiyi qarşısında)-“Kommunist” qəzeti-1962
  • “Alovlu publisist və tənqidçi” (D.İ.Pisarevin anadan olmasının 100 illiyi münasibəti ilə)-“Azərbaycan gəncləri” qəzeti-1950
  • “Böyük tənqidçi və inqilabçı” (N.A.Dobrolyubov haqqında)-“Ədəbiyyatvə incəsənət” qəzeti 1951, 6 fevral
  • “Süleyman Rəhimovun “Ata və oğul” povesti haqqında”-Azərbaycan məktəbi jurnalı, 1950
  • “Atalar və oğullar problemi haqqında”-“Azərbaycan Ədəbiyyatı” jurnalı-1959
  • “Atalar və oğullar” (II hissə)-“Azərbaycan” jurnalı-1961
  • “Dahi Azərbaycan şairi” (Füzulinin vəfatının 400 illiyi qarşısında) “Azərbaycan” qəzeti, 1958, 18 iyul
  • “S.Vurğunun “Aygün” poeması haqqında”-Təbliğatçı jurnalı, 1956
  • “M.F.Axundov və Şərq” (anadan olmasının 150 illiyi qarşısında)-“Bakı” qəzeti 1962
  • “Böyük arzular tərənnümçüsü” (Ə.Haqverdiyevin anadan olmasının 90 illiyinə)-“”Azərbaycan gəncləri” qəzeti,1960, 18 dekabr
  • “Aşığın qəlbi” (Aşıq Hüseyn Cavan haqqında)-Bakı qəzeti,1959
  • “Bahar nəğmələri”-Ədəbiyyat qəzeti, 1950
  • “Qüdrətli sənətkar” (C.Məmmədquluzadənin vəfatının 25 illiyi münasibəti ilə)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1957, 6 yanvar
  • “Adil Babayevin şeirləri haqqında”-“İnqilab və mədəniyyət” jurnalı-1949
  • “B.Azəroğlunun şeirləri”-“İnqilab və mədəniyyət” jurnalı, 1950
  • “V.Q.Bellinskinin “Rus ədəbiyyatının klassikləri” haqqında” (Məcmuə)”Kommunist” qəzeti
  • “Beş poema haqqında mülahizələr”-Ulduz jurnalı, 1967
  • “Bədii nəsrimizdə tarixi roman”-“Azərbaycan” jurnalı, 1965
  • “Bədii nəsrimizdə konflikt, xarakter və kolorit məsələlərinə dair”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti,1959
  • “İsa Hüseynovun “Bizim qızlar” kitabı haqqında”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1950
  • “Qasım Qasımzadənin “Bzim dağlar” kitabı haqqında”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1956
  • “Bizim Səhhət” (Şair Abbas Səhhətin yaradıcılığı haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1956
  • “Bir ailənin tarixi” (B.Vahabzadənin “İztirabın sonu” poeması haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1957
  • “Bir hekayə haqqında” (İ.Şıxlının “Raykom katibi” hekayəsi haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1948, 8 mart
  • “Bir gəncin manifesti” (Mir Cəlalın əsəri haqqında)-“İnqilab və mədəniyyət” jurnalı,1949
  • “G.Hüseynoğlunun “Bir ömrün çıraqları” kitabı haqqında”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1959, 19 sentyabr
  • “Y.Şirvanın “Buludlar dağılır” romanı haqqında”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1959, 19 oktyabr
  • “B.Vahabzadənin “Ədəbi heykəl” şeirlər kitabı haqqında”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1955, 14 may
  • “M.Faiqin “Mənə desələr ki…” şeirlər kitabı haqqında”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1964, 4 iyul
  • “Böyük ana, şair və vətəndaş” (Ə.Cəfərzadənin hekayələr kitabı haqqında)-“Azərbaycan qadını” jurnalı,1964
  • “Böyük proletar” (M.Qorkinin anadan olmasının 85 illiyi münasibəti ilə)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1953, 4 aprel
  • “Vaqif sevirdi,Vaqif sevilir” (Anadan olmasının 250 illiyinə)-“Azərbaycan məktəbi” jurnalı, 1968
  • “Vahidin könül dünyası” (Anadan olmasının 75 illiyinə)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1970, 10 oktyabr
  • “H.Mehdinin “Cavanşir” pyesi haqqında”-“Azərbaycan” jurnalı, 1958
  • “Vidadi”-(anadan olmasının 250 illiyinə)-“Azərbaycan qadını” jurnalı, 1950
  • “S.Rüstəmin şeirləri haqqında”, “Azərbaycan gəncləri” qəzeti,1953, 12 aprel
  • “Qardaşlar” (M.Dilbazinin eyniadlı şerlər kitabı haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1953, 18 aprel
  • “Qəhrəmanlıq dramları” (S.Vurğunun dram əsərləri haqqında)-“Azərbaycan” jurnalı, 1956
  • “Qızlar bulağı” haqqında qeydlər, (V.Çəmənzəmilinin eyniadlı əsəri haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1967, 11 noyabr
  • “Qüdrətli romançı” (Y.V.Çəmənzəmilinin anadan olmasının 80 illiyinə)-“Azərbaycan gəncləri” qəzeti, 1967, 12 dekabr
  • “Dağ yolu ilə keçən insanlar” (İ.Əfəndiyevin “Dağ yolu” romanı haqqında)-“Azərbaycan gəncləri” qəzeti, 1964, 24 iyun
  • “Dağlar səslənir” (İsmayıl Şıxlının “Dağlar səslənir” povestinin çatışmayan həyatları haqqında)-“Azərbaycan gəncləri” qəzeti, 1957, 7 aprel
  • “Darıxan adamlar” (H.Cavidin “Xəyyam” əsəri haqqında)-“Ulduz” jurnalı, 1970,№ 10
  • “Darıxan adamlar” (H.Cavidin “Azər” poeması haqqında)-“Ulduz” jurnalı,1971,№ 9
  • “Darıxan adamlar” (H.Cavidin dram sərləri haqqında)-“Ulduz” jurnalı, 1970, № 8
  • “Darıxan adamlar” (H.Cavidin romantikası haqqında)-“Ulduz” jurnalı,1969, №10
  • “Darıxan adamlar” (H.Cavidin “İblis” mənzum faciəsi haqqında)-“Ulduz” jurnalı, 1969,№3
  • “Dahi tənqidçi və mütəfəkkir” (V.Q.Belinskinin anadan olmasının 150 illiyi münasibəti ilə)-“Azərbaycam” qəzeti, 1961, 13 iyun
  • “İ.Hüseynovun “Doğma və yad adamlar” romanı haqqında”-“Ədəbiyat və incəsənət” qəzeti, 1960, 27 avqust
  • “Dostumuz, müəllimimiz” (Məmməd Cəfər haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1969, 11 yanvar
  • “Dramaturgiyamızın banisi” (M.F.Axundovun anadan olmasının 150 illiyi qarşısında)-“Azərbaycan” jurnalı, 1962
  • “Dünya qopur” (Ə.Əbülhəsənin eyniadlı əsəri haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1958, 31 may
  • “Düşündürən poeziya” (R.Rzanın şeirləri haqqında)-“Azərbaycan müəllimi”-1960, 19 may
  • “Eşq və ülviyyət” (H.Cavidin “Şeyx Sənan” faciəsi haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1969, 29 mart
  • “Ədəbi heykəl” (B.Vahabzadənin eyniadlı poeması haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti,1953, 2 sentyabr
  • “Əsl qəhrəman haqqında povest” (İ.Qasımovun “Uzaq sahillərdə” povesti haqqında)-“Azərbaycan gəncləri” qəzeti, 1954, 28 may
  • “Əfsanə və poetik həqiqət”(C.Cabbarlının “Qız qalası poeması haqqında”)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1973, 31 mart
  • “Əhməd Cəmilin şeirləri”-“Bakı” qəzeti, 1959, 27 mart
  • “Zaman və şəxsiyyət” (H.Cavidin “Knyaz” əsəri haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1970, 27 iyun
  • “Ə.Abbasovun “Zəngəzur” romanı haqqında”-“Azərbaycan” jurnalı, 1956, №2
  • “Zeynal Xəlilin yeni şeirləri”, “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1955, 27 oktyabr
  • “İdeal fədakarlıq” (“Orlean qız” tamaşası haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1965, 4 dekabr
  • “İki dost” (M.P.Vaqiflə Vidadinin dostluğu haqqında)-“Bakı” qəzeti, 1968, 18 noyabr
  • “İlk addımlar” (N.Həsənzadənin haqqında)-“Azərbaycan gəncləri” qəzeti, 1955, 30 sentyabr
  • “İllər keçir” (İ.Qasımovun və H.Seyidbəylinin eyniadlı romanı haqqında)-“Kommunist” qəzeti, 1957, 19 aprel
  • “İlhamlandıran və düşündürən mövzular”-“Bakı” qəzeti, 1964, 6 noyabr
  • “İnqilab qəhrəmanı” (Şeyx Məhəmməd Xiyabani haqqında)-“Azərbaycan” jurnalı, 1958, №8, səh,185-196
  • “İnsan və vicdan”(İ.Əfəndiyevin “Unuda bilmirəm” pyesi dram teatrının səhnəsində)-“Azərbaycan gəncləri”
  • “Yeni poemalarımız” – “Azərbaycan” jurnalı, 1958, № 4, səh. 183-210
  • “Yüksək hisslər lirikası” (Nizaminin yardıcılığı haqqında) – “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1971, 1 yanvar
  • “Kim haqlıdır?” (B.Vahabzadənin “Yağışdan sonra” əsəri dram teatrının səhnəsində) – “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1971, 29 may
  • “Kitab yaşayır” (M.Əlizadənin “Kədər və sevinc” kitabı haqqında) “Azərbaycan” jurnalı, 1962.
  • “Gələcək gün” (M.İbrahimovun romanı haqqında) – “İnqilab və mədəniyyət” jurnalı, 1951
  • “Gənc şairlərin ürək sözləri” – “Ədəbiyyat” qəzeti, 1949, 21 dekabr
  • “Gərək elə yanım” – “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1971, 2 oktyabr
  • “Görkəmli dramaturq” (N.B.Vəzirovun ölümünün 25 illiyi münasibəti ilə) – “Ədəbiyyat” qəzeti, 1951, 6 iyun
  • “S.S.Axundovun “Laçın yuvası” dramı haqqında – “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1970
  • “Mirzə İbrahimovun dramaturgiyası” – “Azərbaycan” jurnalı, 1955
  • “Mehman” povesti haqqında – “Azərbaycan” jurnalı, 1954,
  • “Məslək qardaşları” (Sabir və Cəlil Məmmədquluzadə haqqında) – “Azərbaycan” jurnalı, 1962
  • “Məhəbbət və qəhrəmanlıq” (Ədəbi fraqmentlər) – “Azərbaycan” jurnalı, 1974
  • “Müasir həyat və hekayələrimiz” – “Azərbaycan” jurnalı 1961
  • “Nəsrimiz ətrafında mübahisələr” – “Azərbaycan” jurnalı, 1962
  • “Nəsrimiz haqqında yeni tədqiqat əsərləri” – “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1968, 19 oktyabr
  • “Nəsrimizdə qadın azadlığı problemi” – “Azərbaycan” jurnalı, 1967, 3
  • “Oqtay Eloğlu” tamaşası haqqında-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1966, 9 iyul
  • “H.Cavidin “Səyavuş” faciəsi haqqında” – “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1969, 1 noyabr
  • “Osman Sarıvəllinin yaradıcılığında sənətkarlıq”, “Azərbaycan” jurnalı, 1954, № 6
  • “C.Məmmədquluzadənin “Ölülər” pyesi haqqında” – “Azərbaycan” jurnalı, 1954, № 10
  • “Ə.Kürçaylının “Durnalar cənuba köçür” poeması haqqında”-“Bakı” qəzeti, 1960, 29 avqust
  • “Sabir və gənclik”-“Azərbaycan gəncləri” qəzeti, 1962, 7 mart
  • “Sevildən Saçlıya” (Ədəbiyyatımızda qadın surətləri)-“Azərbaycan” jurnalı, 1962, № 3
  • “Seyid Hüseynin hekayələri haqqında”-“Azərbaycan” jurnalı, 1957, № 1
  • “S.S.Axundovun müsbət qəhrəmanları”-“Azərbaycan” jurnalı, № 9
  • “Tarixi həqiqət və onun bədii həlli”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1960, 23 iyun
  • “Torpaqdan görünən poetik üfüqlər”-“Bakı” qəzeti, 1967, 5 iyul
  • “Uğurlu yol”-“Azərbaycan gəncləri”, 1971,11 dekabr
  • “M.Seyidzadənin yaradıcılığı haqqında qeydlər”-“Bakı” qəzeti, 1967, 19 may
  • “Faciəli istedad” (M.Hadinin yaradıcılığı haqqında)-“Ulduz” jurnalı, 1972, № 8, səh. 58-62
  • “Füzuli və Üzeyir”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1971, 8 may
  • “Füzuli və Üzeyir Hacıbəyov”-“Azərbaycan” jurnalı, 1965, № 1
  • “Füzulinin eşqi”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1970, 8 avqust
  • “Xalqımızın sevimli yazıçısı” (Mir Cəlal haqqında)-“Azərbaycan qadını” jurnalı, 1958, № 5
  • “Haqverdiyevin idealları”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1970, 16 may
  • “Heçlikdən həqiqətə” (C.Cabbarlının “Aydın” tamaşası haqqında)-“Bakı” qəzeti, 1973, 25 yanvar.
  • “Həssas qəlbli sənətkar” (Ə.Məmmədxanlının seçilmiş əsərləri haqqında)-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1961, 22 iyul
  • “C.Cabbarlının romantikası”-“Ulduz” jurnalı, 1973, № 11
  • “C.Cabbarlının romantikası”-“Azərbaycan” jurnalı, 1974, № 2
  • “Hüseyn Cavidin lirikası”-“Azərbaycan” jurnalı, 1968, № 12
  • “Şairin romantik dünyası”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1966, 13 avqust
  • “Şair ləyaqəti, şair sevgisi”-“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti, 1972, 26 fevral
  • “Şair nə deyib, necə deyib”-“Bakı” qəzeti, 1968, 14 mart
  • “Şairə H.Billurinin yaradıcılığı haqqında”-“Azərbaycan qadını” jurnalı, 1967, № 7
  • “Şairin amalı və sənəti” (Balaş Azəroğlunun yaradıcılğı haqqında), “Azərbaycan” jurnalı, 1971, № 5
  • “Şairin romantikası haqqında” (M.Müşfiqin anadan olması 60 illiyi münasibəti ilə)-“Bakı” qəzeti, 1968, 10 iyul
  • “Şəhriyarın düşüncələri”-“Azərbaycan gəncləri” qəzeti, 1966, 9 dekabr

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Ramiz Həsəlinin söz dünyası

Ramiz Həsənlinin söz dünyası

ƏSGƏR QARDAŞIM

Qəlbini isidir bu od,bu hənir,
Qələbə gününün səbri tükənir.
Sənin qeyrətinə vətən güvənir,
Ümid qalasısan,əsgər qardaşım.

Döyüşdür ilk yolu,son yolu yurdun,
Ruhun sevgisiylə dopdolu yurdun.
Bu ana torpağın,bu ulu yurdun,
Əziz balasısan,əsgər qardaşım.

Allahım, tez elə, etmə gec-günü,
Bir gün başlayacaq-ulu köç günü.
Doğma ocağına neçə köçkünü,
Yola salasısan, əsgər qardaşım.

Zəfər tonqalının yandır közünü,
Söylə bu torpağa “oğul” sözünü.
Bir gün yağıların oyub gözünü,
Qisas alasısan, əsgər qardaşım.

<<<RAMİZ HƏSƏNLİNİN SÖZ DÜNYASI>>>

ARZULAR İSİNƏNDƏ

İndi yad əlində qalan yurdlarım,
Bir də çətin məni bağışlar, Vətən!
Hər gecə yatanda balıncım üstə,
Yağır gözlərimdən yağışlar, Vətən!

İtib arzularım dumanda, çəndə,
Yoxdu bir gedənim, gələnim mənim.
İnsafsız fələyin qürbət daşları,
Çoxdandır başıma ələnib mənim.

Üz tutub getməyə bir yol qalmayıb,
Zaman yığışdırıb bütün yolları.
Bəlkə çiçəklədi sonuncu ümid,
Ay ellər, bir addım tutun yolları.

Harda səslənirsə Göyçə kəlməsi.
Orda Ələsgərin ruhu diksinir.
Ümid asta-asta açır gözünü,
Ürəkdə don vurmuş arzu isinir.

<<<RAMİZ HƏSƏNLİNİN SÖZ DÜNYASI>>>

ŞƏHİDLƏR

Ömrü addım-addım könül isidir,
Hünərin əbədi təntənəsidir.
Ulu azadlığın uca səsidir,
Qələbə ünvanlı yoldu şəhidlər!

Mələklər öyrədib heyrət andını,
Qəlbi səssiz içib qeyrət andını,
Heç vaxt unutmayıb cürət andını.
Qələbə ünvanlı yoldu şəhidlər!

Kədər ürəklərdə salıb bağça-bağ,
Azadlıq eşqiylə təsnədir dodaq.
Boylana-boylana qalıb Qarabağ,
Qələbə ünvanlı yoldu şəhidlər!

Buğlanır sinədə dərd sini-sini,
Babalar, öyrədin hünər dərsini,
Yarıb cəsarətlə dərd dənizini,
Qələbə ünvanlı yoldu şəhidlər!

Verib sinəsini dərdin önünə,
Söykən harayına,söykən ününə.
Milləti səsləyir qisas gününə,
Qələbə ünvanlı yoldu şəhidlər!

<<<RAMİZ HƏSƏNLİNİN SÖZ DÜNYASI>>>

DÜNYA

Dağlarıma dolu düşdü,
Nədir mənim suçum, dünya?
Tez başladı, köçüm dünya.
Sızıldadı içim, dünya.

Səndən yoxdur dərdə Kərəm,
Kotan qoşub, dərd əkərəm.
Yalvarsanda əyilmərəm,
Əyil səndən keçim, dünya.

Çox üzmüsən sənə nə var,
İlqarına yox etibar.
Bəxtim yayda yağdırdı qar,
Tez ağardı saçım dünya,
Nədir mənim suçum,dünya.

<<<RAMİZ HƏSƏNLİNİN SÖZ DÜNYASI>>>

UNUTMAQ OLMUR
Başım üstə gəzən qara buluddu,
Səbrimi daraldıb, ruhumu uddu…
Bu necə alovdu, bu necə oddu,
Sənin gözlərini unutmaq olmur.

Bu dərdin bağrını necə teyləyim?
Çıxmır xəyalımdan, cıxmır neyləyim?
Bu könül sözünü kimə söyləyim?
Sənin gözlərini unutmaq olmur.

Demə bu ömrümün payız fəslidir,
Bir gözün Leylidir, biri Əslidir.
Hər misram dərdimə bir təsəllidir,
Sənin gözlərini unutmaq olmur.

Rəsmini cəkirəm, bax, bu da sonu,
Halını kim duyar, bəxtimin sonu?
Dili tutulubdur, laldı, ha soru,
Sənin gözlərini unutmaq olmur.

Müəllif: RAMİZ HƏSƏNLİ

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Ülviyyə Hüseynli

AD GÜNÜNÜZ MÜBARƏK !!!

Bu gün ( 2 oktyabr 1973 ) Əhməd bəy Ağaoğlu irisinin araşdırmaçısı – dəyərli alim, eyni zamanda Azərbaycan Dillər və Bakı Avrasiya universitetlərində tələbələrə sevə-sevə ərəb dilinin incəliklərini öyrədən sevimli müəllim, əsl pedaqoq Ülviyyə Hüseynlinin doğum günüdür. Ad gününüz mübarək, Ülviyyə xanım !!! Sizə Uca Yaradandan uzun ömür, can sağlığı və bütün işlərinizdə müvəffəqiyyətlər arzu edirik !!! Uğurlarınız bol olsun!!!

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

İlham Vəliyev “Vintsas” Mükafatı ilə təltif olunub

Şamaxı Dövlət Regional Kollecinin direktoru, İqtisad elmləri namizədi, dosent, cənab İlham Vəliyev “Vintsas” Mükafatı ilə təltif olunub. Mükafat laureata 16 sentyabr 2019 – cu ildə Şamaxı şəhərində – Şamaxı Dövlət Regional Kollecində – Bilik Gününə həsr olunmuş tədbirdə “Yazarlar” jurnalının Baş redaktoru, şair-publisist cənab Zaur Ustac tərəfindən şəxsən təqdim olunmuşdur.

QISA ARAYIŞ

Vəliyev İlham Əli oğlu, 7 oktyabr 1959 –cu ildə Tovuzu rayonunun Əlibəyi  (yəqin ki, bu kəndi hamı tanıyır) kəndində müəllim ailəsində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Universitetinin Riyaziyyat fakültəsini bitirib. Müəllimliklə başladığı fəaliyyəti dövründə  indiyə qədər bir çox təhsil müəssisələrində müxtəlif  vəzifələrdə çalışıb. İqtisad elmləri namizədi, dosentdir. Hal-hazırda özündən söz etdirən Şamaxı Dövlət Regional Kollecinə rəhbərlik edir.

Həm yeni tədris ilinin başlanması, həm də bu mükafat münasibəti ilə İlham müəllimi təbrik edir, fəaliyyətində yeni-yeni uğurlar arzu edirik.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru