İLHAM QƏHRƏMAN

yol 

Könül, axı qayıq yoxdu
Yolu dənizdən salırıq.
Yaraşmaz ki, sevməyəni
Biz üzdən-gözdən salırıq.

Bitməz dünyayla davanki…
Eşq yolunu tanı – hanki?!
Elə çətin yoldu sanki –
Yolu künbəzdən salırıq.

Ahın hopar daş-divara,
Kim düşər belə qubara?!
Ona yalvara-yalvara
Gör kimi gözdən salırıq?!.
06.12.2019.

Müəllif: İLHAM QƏHRƏMAN

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Rahim Üçoğlanlı

ÇIXARDARAM

Mən bir ay nuruyam, günəş ziyası,
Qaranlıq yerlərə gün, çıxardıram.
Şeirimlə sözümlə sevgi yükləyib,
Məkirli qəlblərdən kin, çıxardıram.

Hərdən dərviş olur,hərdən ozanam,
Hər sözü əməli xeyrə yozanam.
Nurani şaman tək cadu pozanam,
Hal tutan bədəndən cin, çıxardıram.

Rahiməm, sevirəm hər bir insanı,
Xoş hisslər ürəkdə coşdurur qanı.
Eşq ilə yoğrub mum edib canı,
Məhəbbət adlı bir din, çıxardıram.!
Ağdam-06.12.2019.

Müəllif: RAHİM ÜÇOĞLANLI RZAYEV

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Əfşan Yusifqızı

BIR GÜNƏŞ VAR və ya GÜNƏŞIN QÜRUBU

Dünyamın içində, bir yeni dünya,

Nə Günəşə bənzər, nə dəki Aya

Nə yerə sığmayır, nə də səmaya,

O, mənim bu kövrək ürəyimdədi.

BIR GÜNƏŞ VAR və ya GÜNƏŞIN QÜRUBU – Mənim bu kövrək ürəyimin sakininə çevrilən biri…. Günəşə bənzəmir desəm də, amma Günəş kimi özəl, özünəməxsus bir enerjiötürücü idi. Yerin taleyi Günəşdən asılı olduğu kimi, mənim də ruhən yaşama səbəbim olmuşdu, həyatıma gəlişi ilə. Elə bir zaman həyatıma daxil oldu ki, artıq tükənmək üzrə idim. Kimliyindən asılı olmayaraq mən, kiməsə sığınacaq qədər gücsüzləmişdim. Anlayışa, duyğuya, ruhumun sığınacağa ehtiyacı vardı. Və O, bu anda gəldi, gəlişi ilə Günəş kimi şəfəq saldı daxili dünyama. Heç özü də bilmədi ki, mənim kiçik, qaranlıq olan xəyal dünyamı necə işıqlandırdı. Gizlin-gizlin Günəşim dedim, ona. O hərarəti daima hiss etmək necə gözəl idi. Bu gözəl hissləri mənə O aşıladı. Onu tanıyana kimi mən öz xəyal aləmimdə idim. Içimdə bir boşluq, hər zaman bu boşluğun əzabı ilə baş başa qalmaq… Insanın içindəki boşluq həmişə acgözlüklə şirin bir duyğunun həsrətində olur, onu hiss edən kimi düşünmədən anidən əsrinə çevrilir. Mən də əsirə çevrildim.Amma içimdə elə bir hiss vardı ki, sanki bu böyük, böyüklüyü sözlə ifadə olunmayacaq bir rəğbəti nifrətə çevrilmək qorxusu. Ona hər gözəl,xoş söz deyənlər çox ola bilərdi, amma GÜNƏŞIM deyənlər olmazdı… Deyə bilməsi üçünsə bu hərarəti duymaq lazım idı. Yazdıqlarım xəyalımın bəhrəsi olub hər zaman. O isə hardan gəldi bu xəyal dünyama, necə gəldi, niyə gədi bilmirəm. Bəlkə gəlişi mənimçün yaxşı olmayan bir hal oldu (itirdiklərim daha çox oldu nəinki qazandıqlarım) Amma mən hər şeyə rəğmən “Bir Günəş Var” deyib də, Onun “YER”i oldum. Günəşə möhtac, yer və bu Günəş hərarətinin, nurunun necə önəmli olduğunu belə hiss etmədən üzərini qara bulud aldı. Günəşim buludlar arxasındanca qürub etdi. Günəşin qürubunu kədərlə seyr etmək necə də ağrılı olurmuş…

Müəllif: Əfşan Yusifqızı

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Giya PAÇXATAŞVİLİ

TAMASIN BARMAQLARI

(Məşhur macar pianoçu Tamas Erdi Filarmoniyada konsert verdi…)

Qara eynəkli Tamas
Keçdi qara royalın arxasına…
“Çıxarıb sərdi” barmaqlarını
Royalla dirijor çubuğunun arasına.
Ona kənardan
Qara Qarayevin ruhu “baxırdı”…
Royalın ağlı-qaralı “yollarında”
İldrımlar çaxırdı.
Və Dunayın şırıltılı musiqisi
Xəzərə axırdı.

Tamasın nurlu çöhrəsində
Abır, həya canlanırdı…
Filarmoniyanın gur işığından
Qara eynək arxasında gizlənən
Korluğ “həyəcanlanırdı”.
Barmaqlar əsərin notlarını
Yaddaşdan səslərə köçürürdü…
Və hamı
Göldə çimən qu quşlarını
Görürdü…

Tamasın barmaqları
Zülmətə
İşıq simfoniyası çaldırırdı.
Və …
Filarmoniyanı ayağa qaldırırdı.
Konsertdə
Budapeşt Bakı ilə “görüşdü”.
…Pianistin “göz qaralığı”
Nurlu barmaqların
Gözündən düşdü…

“Bitmiş” konsert
Dinləyicilərin hafizələrinə
“Yola salınırdı”…
Tamasın barmaqlarında
Notsuz işıq musiqisi çalınırdı.

06.12.2019.

Müəllif: Giya Paçxataşvili

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Zaur Ustac – Düşünürəm

DÜŞÜNÜRƏM…

Soy, o soydur, kök, o kökdür, qan, o qan…
Lap, bir-iki bicbalanı qat gözə.
Boy, o boydur, qol, o qoldur, can, o can…
Təkəm-seyrək, kəm-kəsiri sat sözə.
Sual doğur, onda nədir çatmayan???
Cavab budur: – “Atillanın öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!
* * *
Çay, o çaydır, göl, o göldür, dan, o dan…
Ufaq-təfək olmayanı keç bizə.
Toy, o toydur, çöl o çöldür, xan, o xan…
Biraz böyük, biraz kiçik, keç sözə.
Qürub da o, onda nədir çatmayan???
Cavab sadə: – “Çingiz xanın öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!
* * *
Hay, o haydır, rum, o rumdur, biz, o biz…
Tərliyinə yapışanı ver yelə.
Say, o saydır, qom, o qomdur, diz, o diz…

Tutuşanda aşmayanı ver belə.
Bəs beləsə, onda nədir çatmayan???
Cavab təkdir: – “Sultan Fateh öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!
* * *
Rey, o Reydir, Şam, o Şamdır, yol, o yol…
İnsan həmin, adamlar o, düş düzə.
Köy, o köydür, kənd, o kənddir, el, o el…
Əsl qədim, tarix zəngin, xoş bizə???
Haqlı sual, onda nədir çatmayan???
Cavab birdir: – “Xətainin öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!
* * *
Mey, o meydir, cam, o camdır, din, o din…
Əyri-müyrü düzəlişi yaz düzə.
Pay, o paydır, yem, o yemdir, hin, o hin…
Zaval gəlməz doğru sözə, yaz düzə…
Fəqət sual, onda nədir çatmayan???
Cavab yekdir: – “Şah Qacarın öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!

* * *
Ley, o leydir, sar, o sardır, vağ, o vağ…
Yarasanı mixi xətlə yaz mizə.
Huy, o huydur, gül, o güldür, bağ, o bağ…
Dəmi boş ver, onu kəsir yaz bizə.
Sual həmin, onda nədir çatmayan???
Cavab netdir: – “Atatürkün öfkəsi”!!!
Bizdə çatmır, dədələrin hikkəsi!!!

15.03.2018. Bakı. (9:19 – 19’)

Müəllif: Zaur Ustac

© Zaur USTAC,2019. Bakı.

WWW.YAZARLAR.AZ VƏ WWW.USTAC.AZ

MUSA ƏLƏKBƏRLİ

<<<< MUSA ƏLƏKBƏRLİ “ÜÇ YARPAQ” RUBRİKASINDA >>>>

MƏSLƏHƏT

Xain yolunu bağladı
Onu axmağa qoymadı.
Bu ünvanda batan bulaq
Başqa ünvanda qaynadı.

O bulağın yolu üstə
Qəfil salınan çiləkən.
Oldu yeni şəffaflığa,
Duruluğa bir pilləkən.

Meydan açın yaxşılığa,
Pislik yoluyla getməyin.
Bulaq kimi qaynayanı
Batırmağa cəhd etməyin!

Noyabr 2019

<<<< MUSA —— ƏLƏKBƏRLİ >>>>

ÜZÜNDƏ AY HÜSNÜ, GÜN ŞÖLƏSİ VAR

Sənintək mələklər doğulur tək-tək,
Sovrulub gözümə kül, görməmişəm.
Belə gözəllikdə zərif kəpənək,
Belə təravətdə gül görməmişəm.

İncəlik tapıbdır özünü səndə,
Lətiflik, şirinlik dilə yaraşıq.
Axı necə çəkim gözümü səndən,
Mən haçan görmüşəm belə yaraşıq?!

Üzündə ay hüsnü, gün şöləsi var,
Göylər özü səni seçib xəbərsiz.
Yanıl yanağında dağ laləsi var,
Xalı ürəyimə köçüb xəbərsiz.

Qaymaq dodaqların şehli qızılgül,
Ona dodağımın ərki çatarmı?!
Şəhidlik yoluna çıxıb bir könül,
Heç bu müsibətdən xəbərin varmı?!

Tutub gözlərini başımın çəni,
Nələr çəkdiyimi duyub Allahım.
Sənintək bəlalı bir möcüzəni
Dünyada tək mənə qıyıb Allahım!

<<<< MUSA —— ƏLƏKBƏRLİ >>>>

MƏHƏBBƏT

Ömrümü-günümü dada gətirdi,
Bu dünyanın dadı, duzu məhəbbət.
Qəlbimi özünə ruzu elədi,
O tanrı qisməti, – ruzu məhəbbət.

İllərcə çəkdiyim qəmi itirdi,
Bir xoş təbəssümlə müjdə yetirdi.
Qışın oğlan çağı qönçə bitirdi,
Əritdi sırsıra buzu məhəbbət.

Mən can qıyıramsa mehrü-ülfətə,
Yer vermə sən yersiz sözə, söhbətə.
Qurban olmalıyıq biz məhəbbətə,
Məhəbbət yaradıb bizi, məhəbbət.

Heç zaman yaxşını, yamanı seçmir,
Dərya aciz qalır, ümman da ölçmür.
Niyə olduğutək dilimə köçmür,
Qəlbimin közərən közü məhəbbət.

Mən ondan bu yaşda nə gördüm axı,
Ürəyim əlində nanə yarpağı.
Yaşıla qərq edir dərəni, dağı,
Laləynən yandırır düzü məhəbbət.

Könlümün ilahi butası istək,
Anası sevgidir, atası istək.
Göydə mələklərə çatası istək,
Tanrının yerdəki sözü – məhəbbət.

Əlimin-qolumun çəpəri yoxdu,
Eşqim bir qaladı sipəri yoxdu.
Qəlbimin canavar təpəri yoxdu
Köksümə sığınıb quzu məhəbbət.

Gözlərim tor görür, gözünü yeyim,
Bəlkə yüz kitaba sığmaz gileyim.
Ondan nə danışım, ondan nə deyim,
Məni zəlil etdi düzü, məhəbbət.

Dedim bu istəyi heç kəs bilməsin,
Sənin birdən-birə yadlaşdı səsin.
Bir zaman başına dolanan kəsin
Adı Musa olub, özü məhəbbət.

Müəllif: MUSA ƏLƏKBƏRLİ

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

MÜBARİZ HÜSEYN (BORÇALI)

ÖMRÜNÜN PAYINI QIŞ YAZA VERƏ

Heyif, o bəyə ki, gəda əlində,
Ömrünü zay edib güdəza verə.
Heyif, O, gəncə ki, sevən qəlbını.
Əyləncə düşkünü bir qıza verə.

Bəxtin qaralığı çox tale didər,
Ömrü min sınağa çəkib incidər.
Dünya hey can atar, yeni bir kədər
Hamıdan atılmış yalqıza verə.

Qəriblər bənd alar, mərdin sərinə
İgidlər, can qıyar, özgə yerinə
Bahara tələsən el xatirinə
Kaş, yarı ömrünü qış yaza verə.

Nələr arzuladım, qaldı gözümdə,
Can üzən əzaba, dözmür dözüm də!
Hər zaman demirəm qüssədə, qəmdə
Omrünün payını çox aza verə.

<<<< MÜBARİZ HÜSEYN (BORÇALI) >>>>

EHTİYATLI OL

Kim yan ötür, kim ınciyir, kim küsür.
Onlar ilə ehtiyatlı dolan sən.
İşləriniz olsa əgər, kəm – kəsir,
Olacaqsan bil ki, tənha qalan sən.

Şirin dillə laf edənə inanma,
Etibarı ürəyindən gəlməsə.
Yalanını pərdələyir, çin anma,
Gen dur, olan yaxşılığı bilməsə.

Nə vaxtdan ki, görünmürdü gözünə,
Birisiylə incik düşsən, gəldisə,
Bil kı, güdüb qazanc gəzir özünə,
Silahıdır, səndən nəyi, bildisə.

Qürurlu kəs anla, heç vaxt sürünmür,
Yad sözüylə vurma mərdə yara sən.
Desələr ki, dostun pisdi, görünmür,
Bəlkə, xəstəhaldı onu ara sən.

<<<< MÜBARİZ HÜSEYN (BORÇALI) >>>>

FƏLAKƏT

Gurlayaraq, uca göydə cəng edib,
İldırımlı şimşək çaxır, fəlakət.
Zərbəsiylə ormanları incidib,
Yandıraraq oda yaxır, fəlakət.

Güc qüvvəsi hey bəşəri çaşdırıb,
Əsdirəndə, ümmanları daşdırıb,
Pak suyu da, əməliylə çoşdurub
Kükrəyərək, sel tək axır, fəlakət.

Güc toplayar, dünyanın bəd şərindən.
Məchul sirrdi, ha öyrənsək dərindən.
Silkələsə dağ oynadar yerindən,
Göydələni yerə yıxır, fəlakət.

Parçalayır ulduzu əlləriylə,
Gah yaranır insan əməlləriylə,
Ayrı salır xalqını elləriylə
Pusqu qurub hər an baxır, fəlakət.

<<<< MÜBARİZ HÜSEYN (BORÇALI) >>>>

BƏXT YOLU

Tələsdirmə heç vaxt, nail olmağa
Səadətin, qənşər gəlsə üzünə.
Səbr edən ol, istəkdən kam almağa
Çıxma yoldan düşübsənsə izinə.

Yanan nurun, ziyasına doğru get
Tez görərsən, ilişməyə nə varsa.
Məqsədini, taleyinə bəyan et,
Əqlə güvən inam razı olarsa.

Ay da düşər məhvərindən çıxarsa.
Bu dünyanın qanunu var, hər işdə.
Bəxt yolunda sağa, sola gedərsə
Büdrəyən kəs tez yıxılar gedişdə.

Demə, gələn vüsala güc göstərəm.
Qeyb edərsən, bəlkə çatım tez, deyə.
Halallığın, doğru yolun istərəm,
Nümunə tək tey çəkilsin özgəyə.

<<<< MÜBARİZ HÜSEYN (BORÇALI) >>>>

DÜNYAYA SUAL

Dünya, etdin insanı,
Yaş payından, kəsəni.
Aparır qəm nöqsanı,
Həyatından küsəni.

İncikliyi salmısan,
Tale, bəxt arasında.
Kama çatan olmusan
Ürəklər yarasında.

Təbiətdə gerçəklər,
Fəlakətə bürünür.
Yox olur gül, çiçəklər,
Hər yanda qan görünür.

Kəmənd atıb, durmadan,
Artırırsan dərd, ahı.
Qətl edirsən sormadan,
Nədir bəşər günahı.

Dağ ki, çəkirsən bizə,
De:- küsməzmi oğul, qız?
Üz tutsa başqa ərzə,
Darıxmazsanmı yalqız?

<<<< MÜBARİZ HÜSEYN (BORÇALI) >>>>

EY CAN!

Ədavət yarası, qaysaq bağlasa,
Kinayəli sözlə qaşıma, Ey can!
Gülmə, get düşmənin evində, yasa
Qoy hörmət qoyulsun yaşıma, Ey can!

Ağacı sev yenə, dərilibsə, o.
Qolunda güc artır gərilibsə, o.
Hansı ümid ilə verilibsə, o.
Qorunmayan adı daşıma, Ey can!

Anla, yolçususan qərq olan köçün.
Yanana, yanaraq hey için – için,
Özgəni ağ günə çatdırmaq üçün
Bəyazlıq gətirdin başıma, Ey can!

Demə ki, edərdim O, bilən olsa.
Əməlin gözlərdən yaş silən olsa
Qəmli görüşünə bir gələn olsa
Ah çəksin baxanda daşıma, Ey can!

Müəll: MÜBARİZ HÜSEYN (BORÇALI)

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Sona Abbasəliqızı – Söz


MƏNİ XATIRLA
Hər bir misrasında duyğular daşır,
Xəyal qanadlanır, sərhədlər aşır.
Şöhrəti dünyanı gəzir, dolaşır,
Gedib uzaqlarda meni xatirla.

Bu “fərman yolu”nu varmı getməyən,
Bircə ömür varmı sona yetməyən,
Sənət dünyasında heç vaxt bitməyən,
Sonsuz maraqlarda meni xatırla.

Baxmaz nə toxuna, nə də acına,
Burda çətin kimsə gözdən qaçına.
Türfə gözəllərin qara saçına,
Dəyən daraqlarda meni xatirla.

Əsən söz mehiylə, ürəyim, oyan,
Bəsirət gözüylə cahana boylan.
Məcnun misralardan könlü doymayan,
Leyli maraqlarda məni xatırla.

Sənətkar ömrüdür bu sönməz ocaq,
Hikməti göylərə açıbdır qucaq.
Sənət zirvəsində daim duracaq,
Uca bayraqlarda meni xatırla.

<<<< SONA YUSİF – ABBASƏLİQIZI >>>>

ÜRƏYİMİN SEVGI İŞIĞI
Fikrim yenilməyən uca qaladı,
Sözüm dağ döşündə bitən laladı.
Hər gün misra-misra ocaq qaladı,
Menim ureyimin sevgi işığı.

Hikmət diyarında qurubdu bir taxt,
Hər sözün üzünə gülümsəyir baxt.
Əyri mətləbləri qınadı hər vaxt,
Mənim urəyimin sevgi işığı.

Sözünün rənginə güllər boyandı,
Yaddaşın yaddaşı sözlə oyandı.
Sənət ocağında həvəslə yandı,
Menim ureyimin sevgi isigi.

Axıdır sinəmdən söz dürlü-dürlü,
Duyğusu mehriban, ruhu qürurlu.
Nura qərq eləyib getdiyim yolu,
Mənim ureyimin sevgi işığı.

Əzan hikməti var bir ovuc səsdə,
“İncil”, “Tövrat”, “Zəbur” eyni həvəsdə.
Haqqın dərgahına gedən yol üstə,
Menim urəyimin sevgi işığı.

Ömrü qarlı oldu, gah da yağışlı,
Hər sözü-söhbəti min bir naxışlı.
Könül ovsunlayan, ürkək baxışlı,
Mənim urəyimin sevgi işığı.

Yüz yol xəyalları aşdı bərəni.
Gəzdi könül-könül hər mənzərəni.
Sevgiylə oxşadı dağı, dərəni,
Mənim ürəyimin sevgi işığı.

<<<< SONA YUSİF – ABBASƏLİQIZI >>>>

KÖVRƏK MİSRALARIM

Hökmünə “mərhəba” ulu nəqqaşın,
Yaddaşı olmuşdu özü yaddaşın.
Xətrinə dəymədi payızın, qışın,
Kövrək misralarım,kövrək sözlərim.

Safdı ilhamımın ilki, əzəli,
Duyğum heç görmədi payız xəzəli.
Sevgiylə oxşadı min bir gözəli,
Kövrək misralarım,kövrək sözlərim.

Kövrək bir dünyadır şair ürəyi,
Bahar ətirlidir arzu, diləyi.
Daim əziz tutdu halal çörəyi,
Kövrək misralarım,kövrək sözlərim.

Üzü haqqa sarı ürəyim qaçır,
Könüllərin şahı müşküllər açir..
Qelbime,ruhuma nur, işıq saçır,
Kövrək misralarım,kövrək sözlərim.

<<<< SONA YUSİF – ABBASƏLİQIZI >>>>

QƏLƏMİM ALTDA
Haqq başım üstündən baxır göz kimi,
Ümid ürək açır şirin söz kimi.
Misralar içimdə yanır köz kimi,
Varaqlar od tutur qələmim altda.

Bezib bu dünyanın ab-havasından,
Atıram özümü söz qayasından.
Səsimin, sözümün əlifbasından,
Varaqlar od tutur qələmim altda

Ağrı çöllərini adlayıb keçir,
Möhnətin dizini qatlayıb keçir,
Əcəlin bağrını odlayıb keçir,
Varaqlar od tutur qələmim altda

Sona,sinəmdəki duyğular kövrək,,
Açır yaxasını söz çiçək-çiçək.
Şam kimi sinəmdə alışır ürək,
Varaqlar od tutur qelemim altda.

<<<< SONA YUSİF – ABBASƏLİQIZI >>>>

GÖRMÜŞƏM
Seyrinə varmışam mən bu cahanın
Bağça da görmüşəm, bağ da görmüşəm.
Var olub hər yana düşübdü yolum,
Aran da görmüşəm, dağ da görmüşəm.

Taleyim şox çəkib dərdi,möhnəti,
Daim uca bildim mən həqiqəti.
Oyub gözlərimi yurdun həsrəti,
Köksümə çəkilən dağ da görmüşəm.

Hərdən baharımda qış keçib mənim,
Sinəmin üstündən xış keçib mənim.
Demirəm günlərim xoş keçib mənim,
Qara da görmüşəm, ağ da görmüşəm.

Əyrini düz görüb düzü əyənlər,
Halaldan dəm vurub haram yeyənlər,
Heyatda hemise ” mənəm ” deyənlər,
Öləndə beş arşın ağda görmüşəm.

Görünməz namərddə mərd nişanları,
Çaqqala yaraşmaz qurd nişanları.
Boğazdan yuxarı danışanları,
Həmişə, hər yerdə saxta görmüşəm.

<<<< SONA YUSİF – ABBASƏLİQIZI >>>>

MƏNİ SORUŞUN
Söz hikmət nurutək dolaşır qanda,
Anlasın məclis də, məclis quran da.
Ellər bağçasında məclis quranda,
Mənalı çağlardan məni soruşun.

Hikmətli kəlməsi nur, işıq saçan,
Sənət eşqi ilə yaşadı bir can.
Hər vaxt gəlişinə qolunu açan,
Doğma qucaqlardan məni soruşun.

Sözün yamacına könlünü sərdi,
Səbriylə ovutdu kədəri,dərdi.
Hər çiçək üzündən bir misra dərdi,
Güllü yaylaqlardan meni sorusun.

Adını əzizlə,xətrini istə,
Ürək baş qoyubdu el qəmi üstə.
“Kərəmi”, “Dübeyti”, “Dilqəmi” üstə,
Gəzən barmaqlardan məni soruşun.

Sona ,söz yaratdım tər güllər kimi,
Yazdım varaqlara mən bu ərkimi,
Öpəndə misramı təbərrik kimi,
Şirin dodaqlardan məni soruşun.

Müəllif: SONA YUSİF – ABBASƏLİQIZI

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Pərvanə Bayramqızı

MƏMMƏD ARAZ Bütövlükdə Azərbaycan…

Təsəvvür edək ki, hansısa kanalda süjetə baxırıq, məşhur mahnı səslənir: – “Vətən oğlu, çoban qara, yay sürünü yaylaqlara…” Aparıcı çıxışına başlayır: – Çoban nəğmələri şifahi xalq ədəbiyyatı nümunələrindən biridir. Uşaqkən necə həvəslə oxuyurduq: 
Göydәki göy buludlar
 Yorğanıdır çobanın.
 Yastı-yastı tәpәlәr
 Yastığıdır çobanın.
 Yumru-yumru qayalar.
 Yumruğudur çobanın…

Çoban adı çəkilincə Abdulla Şaiqin “Keçi” şeirini, “Kitabi-Dədə Qorqud”un Qaraca Çobanını, “Pəri ilə çoban” əfsanəsini, Nizami Gəncəvinin “Ağıllı çoban”ını və bu mövzuda yazılmış digər əsərləri xatırlayırıq. Biz də bu gün verilişimizi çoban peşəsinə həsr etmişik. Yaxınlaşırıq qəhrəmanımıza…
Verilişi izləyirik, sonra çoban haqqında oxumaq üçün kitablara üz tutur, Azərbaycan Milli Ensiklopediyasından belə bir məlumat öyrənirik:
“Bukolika, bukolik poeziya (yun. bukolikós – çoban) – Ellin və Roma dövrünün (e.ə.III əsr – eramızın V əsri ) çoban məişətini əks etdirən antik poeziya janrı. Bədii əsasını siciliyalı yarımmifik çoban Dafnis, onun məhəbbəti və ölümü haqqında mahnılar təşkil etmişdir. Yunan bukolikasının yaradıcısı və klassiki Feokrit, Roma bukolikasının banisi Vergili hesab olunur. Kiçikhəcmli, təhkiyə və ya dialoq formasında, hekzametrdə yazılan şeirlərdə təbiət gözəllikləri, kənd həyatının füsunkarlığı, çobanların sadə məişəti təsvir edilir. Bukolik şeirlər fərq qoymadan idilliya (hərfi mənada – lövhə), yaxud eqloqa (hərfi mənada – seçmə) adlanırdı; sonralar şərti olaraq hesab edilirdi ki, idilliya daha çox hiss, eqloqa isə fəaliyyət tələb edir. Yeni Avropa ədəbiyyatında XII-XIII əsrlər folkloru ilə qovuşan bukolika XIV-XVIII əsrlər pastoralının müxtəlif formalarını meydana gətirdi. Lonqun mənsur “Dafnis və Xloya” romanı da bukolik poeziyaya aid edilir”.

Üstəlik çobanla bağlı “Çobanın könlü olsa, tәkәdәn pendir tutar”, “Çobanı özündәn olanın qoyunu dişi doğar”, “Keçinin әcәli çatanda çobanın dәyәnәyinә sürtünәr” məsəllərini xatırlayırıq.
Roma ədəbiyyatının Vergili, Bokkaçosunun, yunan şairi Feokritin, rus şairi A.Sumarokov, V.Jukovski və A.Delviqin yaradıcılığını axtarmaqda, bukolika, pastoral, ekloqa terminlərini ələk-fələk eləməkdə məqsədim var – Məmməd Arazın bircə bəndindən yazmaq. Nizaminin ağıllı çoban obrazına işgəncəsinə görə haqq qazandıra bilmirəm. Maarifin təbliği üçün gözəl əsər hesab olunan Abdulla Şaiqin “Çoban”nına da fərd kimi yazığım gəlir. Ruhuma təkcə Məmməd Arazın “şairi”, “şeiri” olan çoban obrazı yaxındır. Kimi maarif, kimi ədalət, kimi də ibrət dərsi üçün yaradıb bu obrazı. Məmməd Arazsa onu adi insanlardan yüksəkdə görüb və ucaldıb.
Hər kəsin əzbər bildiyi “Əlvida, dağlar” şeirindən danışmağa əvvəlcə Nizami Muradoğlunun “Sözün Məmməd Araz zirvəsi” kitabındakı aşagıdakı hissə ilə tanışlıqdan başlayaq.
“Əlvida dağlar” qoşmasının özündə də dağlarla canlı olaraq vidalaşmaq arzusu əks olunmuşdur. Azərbaycan türklərinin az qala hamısının dilində əzbər olan bu şeirdə dağa sevgi ilə birlikdə ayrılığın gətirdiyi bir həsrət, nisgil də öz poetik ifadəsini tapmışdır. Dağ ilə, dərə ilə vidalaşarkən sanki buludlar ağlayır, onun ardınca göz yaşı-su səpirlər ki, nə vaxtsa şair yenidən bu yerlərə qayıtsın. Bu ayrılığa dözə bilməyən nərgizlər saralır, qartallar qıy vurub uçub gedir, qaragöz pəri də dərdli-dərdli yolları izləyir. Gələndə şairi dağların gülü-çiçəyi qarşılamışdı, gedəndə sanki güllər, çiçəklər solmuş, boz biçənəklər həsrətlə boylanaraq əllərini yelləyir, ayrılığın sədasını küləklər çaylara çatdırır, çaylar da öz növbəsində bulana-bulana ağrılı-acılı nəğmə oxuyur. Şeirdə olan ayrılıq notları oxucunun qəlbinə bir hüzn gətirsə də, sonluq nikbin ruh təlqin etməkdədir. Belə ki, dağların əbədi sirdaşı olan çoban həmişə dağların yanındadır. Çoban xalqın, millətin ümumiləşmiş obrazıdır. Zəhməti ilə halallıq anlayışını özündə birləşdirən çobanın simasında xalqın gücü, qüvvəti, sözü, söhbəti, varı, bərəkəti cəmləşmişdir”
İndi isə “Az sözlə çox şey demək və ya bukolikasız bukolika” başlığı verdiyim duyğularımdan ibarət sətirləri gözlərinizdən keçirin. Şeir haqqında bu fikrə əsasən də müəyyən qədər izah vermək olar. Bilmirdim nə vaxtsa bu şeir haqqında yazacam, amma bilirdim ki, misralar ruhumdan yoğrulub. Bütün bölgələrdə onu nəinki aşıqlar, həyət-bacasında odun yaran, yer şumlayan hər kəs oxuyur. Təkcə kənd həyatı ilə məhdudlaşdırmaq olmaz. Elə şəhərdən gedənlər də, evdəkilərə: – “Bəlkə, bu yerlərə bir də gəlmədim” söyləyir. Hara getmişəmsə bu misraları eşitmişəm. Adları çəkilən müəlliflərin ölkəsində bukolik əsərlər yazılıbsa deməli, bizimkini də lokal hesab etmək olmaz. İnsanların bir-birinə etinasız yanaşdığı bir vaxtda dumanı, dağı fərd kimi dəyərləndirmək, ondan ayrılmağın belə ağır olmağını təsvir etmək üçün böyük ürəyə sahib olmalısan. 
Aşıqların yanıqlı səsi qulaqlarımdan getmir. Şeir artıq Məmməd Arazın deyil, dağların, çobanların, Azərbaycanındır. Doğrudur, güclü bukolika yoxdur, amma bircə bəndlə hisslərimizə elə toxunur ki, təsəvvürümüzdə çoban həyatı canlanır: “Bu qoca dağların biri də sənsən, şairi də sənsən şeiri də sənsən” Misra Məmməd Arazın insanlara münasibətindən, sadəliyindən, sadə olduğu qədər də əzəmətindən xəbər verir. Mənə elə gəlir kimsə şeiri məndən qat-qat üstün təhlil edər, amma məni qədər ordakı ruhu duya bilməz. Bəlkə də, gədəbəyli olmağın – dağ-dərəni, el-obanı, sazı-sözü sevməyin təsirindəndir. Gərək elə təhlil edəsən ki, yazının dil açıb danışmağı bir yana, o, ayaq tutub yeriyə də bilə. Bunu dağ-daşla dərdləşən, belə şeirlərin “dilini” bilən kəs yaxşı bacarar. Mən hisslərə qapıldığımdan ədəbiyyatşünas kimi yaza bilmirəm.
Anam məni dərəyə-təpəyə, meşəyə buraxmırdı. İcazə versə belə gərək bir ay əvvəldən etibar etdiyi ağbirçəklər minnət edərdilər. Kəndin içində kənd həsrəti çəkirdim. Onda sevmişəm bu şeiri. Dağlara duman çökəndə qəribsəyirdim. Hardasa da aşıq oxuyurdu: – “Bəlkə, bu yerlərə bir də gəlmədim, duman, salamat qal…” Aman Allah, bu nə səsdir, necə misralardır! Erkən itirdiyim özümdən kiçik qardaşım da sevə-sevə oxuyurdu. O da o yerlərə bir də getmədi. Məmməd Arazın olmadı şeir, özü Məmməd Araz oldu, çoban oldu, leysan oldu, mən oldum. Bu şeir sizsiniz – yüzlərlə kənd sakini, minlərlə azərbaycanlı. Yetər ki duyasan. İfa edən aşıqların az qala ruhunu görmək olurdu. Başını saza qoyub yana-yana oxuyanda sanki kənd özü susub dinləyirdi. 

Bəlkə bu yerlərə bir də gəlmədim,
Duman, salamat qal, dağ, salamat qal.
Dalımca su səpir yoxsa buludlar? – 
Leysan, salamat qal, yağ, salamat qal!
Qıy vuran qartallar yox oldu çəndə,
Nərgizlər saraldı şehli çəməndə.
Ey qaragöz pəri, dalımca sən də
Boylan, salamat qal, bax, salamat qal!
Gəldim, qarşıladı güllər-çiçəklər,
Gedirəm, əl edir boz biçənəklər.
Nidamı çaylara dedi küləklər:
Bulan salamat qal, ax – salamat qal!
Dağların pələngi, şiri də sənsən,
Şairi də sənsən, şeri də sənsən.
Varı, bərəkəti, xeyri də sənsən – 
Çoban, salamat qal, sağ-salamat qal.

Bir bəndi bukolika, bir bəndi peyzaj. Bütövlükdə isə Azərbaycan, Məmməd Araz. 
Bu gün duman, dağ, leysan, qaragöz pəri, çaylar, çoban şairinə sağ-salamat qal söyləyir. Bu gün Məmməd Araz cismən son ünvanına yola salınır. Bu gün onun barmaqlarının istisinə çoxdan həsrət qalan qələm buza döndü. Əslində isə şairim bu yerlərdən getməyib. O, “qara torpaq üstündə üfüqə doğru gedən ağ yoldur”

İlkin mənbə: Bu yerlərdən getməyən Məmməd Araz

Müəllif: Pərvanə Bayramqızı 

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

İLDIRIM ƏKBƏROĞLU

QOYMAYIN DAŞI YUXARI

Salacaq birini dağdan dərəyə.
Qoymayın, qoymayın daşı yuxarı.
Qəlbində əyriyə yer yoxdur deyə.
Dağlar da dayanar başı yuxarı.

Qəlb dolu badədir sözlə siləmə.
Sındırma sən onu şan-şan eləmə.
Düşər səsi-küyü bütün aləmə.
Yollar aparanda boşu yuxarı.

Gözəllik su içər alın tərindən.
Min ümid göyərər bir zoğ yerindən.
Həyat eşqimizdir bağlar dərindən.
Bizi bu torpağa quşu yuxarı.

Qıraqdan parıldar şüşşə də zər də.
Ancaq seçən gərək onu dəyərdə..
Nahaqqın meydanı gen olan yerdə.
Qoymazlar qalxmağa başı yuxarı.

Deməyin bu dünya həmin-həmindi.
Ona sırıq çəkir ağlı kəm indi
Oğulsan yapışıb sən möhkəm indi.
Çiynində bu dərdi daşı yuxarı.

Müəllif: İLDIRIM ƏKBƏROĞLU 

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru