Arzu Kazımqızı Nehrəmli

AD GÜNÜNÜZ MÜBARƏK !!!

Bu gün (27 Oktyabr 1970) gözəl insan, ‎dəyərli söz adamı, sevimli şair, tariximizin keşiyində mərdi-mərdanə dayanmış alim Arzu Kazımqızı Nehrəmlinın doğum günüdür. Ad günü münasibəti ilə ‎Arzu xanımı təbrik edir, həm yaradıcılıqda, həm də elmi fəaliyyətində yeni-yeni uğurlar arzulayır və onun söz dünyasından bir neçə nümunə təqdim edirik:

QISA ARAYIŞ:

Arzu Kazım qızı Nehrəmli- şair, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, 1999-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. İlk “Əbədi sevgi” adlı şeirlər kitabı 1997-ci ildə, “Tənha qu nəğməsi” şeirlər kitabı  2001-ci ildə nəşr olunmuşdur. Bu il Arzu Nehrəmlinin  “Unutmağı öyrənirəm” adlı yeni kitabı “Elm və təhsil” nəştiyyatı tərəfindən çap edilib. Elmi kitabı isə 2008-ci ildə çapdan çıxıb. Onlarla elmi və publisist məqalələrin müəllifidir. Sözlərinə 50-yə yaxın musiqi bəstələnmişdir.

YARADICILIĞINDAN NÜMUNƏLƏR:

Yoluna davam et, uğur, ürəyim

Elədən beləyə dərdə yol açdın,

Üstü ələk-vələk, yağır ürəyim.

Nə bir üsyan etdin, nə də ki, çaşdın,

Sındın, əyilmədin, məğrur ürəyim.

Hər gələn nə varsa, çəkdin üstünə,

Buna tab gətirməz nə köks, nə sinə,

Axı, sən ürəksən, səs ver səsimə,

Bir dillən, bir danış, bağır, ürəyim.

Bir dəvə yükünlə karvan gəzirəm,

Axıdıb sellərə, saman gəzirəm,

Təzdən peşman olub aman gəzirəm,

Qorxuram çatlayar, yığır ürəyim.

Sən kökü dərində məzhəb imişsən,

Oxuna bilməyən sənəd imişsən,

A mənim güvəncim, sən nə imişsən?

Özü dünya boyda yumruq ürəyim.

Məndən çəkdiyini ud qram-qram,

Nə aldın, alırsan, bac alammıram,

Onsuz da səninlə bacarammıram,

Yoluna davam et, uğur, ürəyim.

Dərd gəlib dərdinin üstünə, Vətən.

Sənə dəyən mənə dəyib keçibdir,

Qəddimi, belimi əyib keçibdir,

Bu nə ağrı-acı, bu nə biçimdir,

Yüz ildir, min ildir xəstənəm, Vətən.

Bağın, bağçaların dad gəzən yerdə,

Necə çiçək açsın yad gəzən yerdə?

Kül altda ocağın od gəzən yerdə

Boğulum, kor olum tüstünə, Vətən

Torpaq nalə çəkib, göy ağlayıbsa,

Hələ gəlin könlün yas saxlayıbsa,

Qınında qılıncın pas bağlayıbsa,

Girmisən Babəkin qəsdinə, Vətən.

Ömrün qışa dönüb,  yazı neyləsin,

Qismətin beləymiş yazı neyləsin.

Səni belə görən Arzu neyləsin?!

Dərd gəlib dərdinin üstünə, Vətən.

Ehtiyatla tumar çəkin

Ey atalar,

balanıza sevginizi bir az ehmal

göstərməyə çalışın siz!

Bu vərdişə alışın siz!

Yan- yörəyə nəzər salın,

balanızın qadasını, bəlasını…

Gündə bir yox,

gündə milyon dəfə alın.

Bir az ölçün, bir az biçin,

Balanızın saçlarına

ehtiyatla tumar çəkin.

Ətrafdakı tumarsızlar,

bu tumara gümansızlar,

görə bilər bu səhnəni.

Sınıq-sınıq, düyün-düyün,

param-parça o telləri sızlatmayın,

O tellərin yiyəsini için-için ağlatmayın!

Ey atalar,

balanıza sevginizi bir az ehmal

göstərməyə çalışın siz.

İsrar edin, cəhd göstərin,

bu vərdişə alışın siz!

Qorxuram gözdən düşərəm

Qənimdir duman yollara,

Qəsdimə duran yollara.

Xəyalım gedən yollara,

Obaşdan, tezdən düşərəm.

Hardayam, hardan gəlirəm,

Yerim yox, göydən gəlirəm.

Açıb-ağarda bilmirəm,

Qorxuram gözdən düşərəm.

Arzu gəzər məzar-məzar,

Ümid tapar, gün qazanar.

Ümidsiz yollar uzanar,

Taqətdən, dizdən düşərəm.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Sima Azadqızı (Göyçəli)

Sima Azadqızı (Göyçəli) haqqında

Sima Azadqızı (Göyçəli) 1974-cü ildə Ulu Göyçə mahalının Ağkilsə kəndində müəllim ailəsində dünyaya gəlib. 11-12 yaşında “Ələsgər nəvəsiyəm” adlı ilk şeirini qələmə alıb. 1988-ci ildə ata-baba yurdundan didərgin düşüb. İbtidai təhsilini doğma Agkilsə kəndində, orta təhsilini isə Daşkəsən rayonunun Bayan kənd orta məktəbində əla qiymətlərlə bitirən Sima xanım, ali təhsil almaq istəyinə nail ola bilməmişdir. 1992-ci ildən Moskva şəhərində yaşayır. Ailəlidir, üç övladı var. Dədə Ələsgərin kötücəsi, İslam Ələsgərin nəvəsi, Firuzə Bisavadın qızıdır.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Adil Cəfakeş haqqında

Adil Cəfakeş haqqında

Adil Cəfakeş 1966-cı ildə Laçın rayonunun Şeylanlı kəndində anadan olub. O, Şuşa Kənd Təsərrüfatı Texnikumunu bitirsə də, hələ uşaq yaşlarından saza-sözə könül verib. Bu el sənətkarının indiyə qədər üç kitabı (“Bir ağı de, ay ana”, “Yolçu, hara gedirsən”, “Ağam Alıdı”) işıq üzü görüb. Adil Cəfakeş həm də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

Adil Cəfakeş aşıqlığı öz həmkəndlisi Mehbalıdan öyrənib. Mehbalı qədim havalara, Qarabağın ustad aşıqlarına yaxşı bələd bir sənətkardı. Adil Cəfakeş “Ağbaba gülü”, “Sarıtorpaq”, “Zəngəzur gözəlləməsi”, “Dərvişi”, “Dərbəndi” kimi saz havalarını ustadından əxz edib. Mehbalı təxminən 61 yaşında, 1992-ci ilin mayında Laçının işğalı zamanı itkin düşüb.

Adil Cəfakeş həm yaradıcı aşıq, həm sazbənddir. Musiqi duyumu qüvvətli olduğundan bir neçə saz havası da yaradıb. O, yaşı çox olmasa da, Qarabağ aşıq mühitinin Laçın qolunu təmsil edən ustad aşıqlar haqqında kifayət qədər bilgiyə malikdir. Məsələn, mən onun vasitəsilə ilk dəfə Aşıq Səlim, Aşıq Cəfərqulu, Aşıq Ələmşah və başqaları haqqında az-çox məlumat əldə etmişəm. Yəni Mehbalının ustadı öz babası Aşıq Səlim, onun ustadı isə Aşıq Cəfərqulu olub. Aşıq Cəfərqulunun yaratdığı bir neçə saz havası (“Zəngəzur gözəlləməsi”, “Sarıtorpaq”) dövrümüzə qədər gəlib çatıb. Aşıq Adil Cəfakeşin dediyinə görə, bu havalardan “Sarıtorpaq”a bəzən “Sarıqaya” da deyirlər. Onu da qeyd edim ki, Aşıq Cəfərqulunun ustadı Laçının Kamallı kəndindən olan Aşıq Ələmşahdır. Deyilənə görə, Aşıq Ələmşah çox təbli aşıq olub. O, Aşıq Ələsgərlə dostluq eləyib. Təəssüflər ki, bu ustad aşığın yaradıcılığı vaxtında toplanıb yazıya alınmadığından itib-batmışdır. Bu el sənətkarından dövrümüzə bir yadigar hava (“Ağbaba gülü”) qalıb. Bu hava haqqında bir rəvayət bu günlərə qədər laçınlılar arasında dolaşmaqdadır. Rəvayətə görə, bu saz havası Ağbaba dağının ətəyində yaradılmışdır.

Aşıq Ələmşahın ustadı isə Aşıq Həşimdir. Bu sənətkar da zəngin yaradıcılığa malik olsa da, onun ədəbi irsindən heç nə qalmamışdır.

AMEA Folklor İnstitutunun buraxdığı “Qarabağ musiqi folkloru” (xalq mahnıları, təsnif və rəqslər) diskində Adil Cəfakeş və onun şəyirdi Təşəkkül Əmrəliyevin ifalarında iki qədim saz havası (“Ağbaba gülü”, “Zəngəzur gözəlləməsi”) yazıya alınmışdır.

Adil Cəfakeş hazırda Laçın rayon Şəlvə kənd uşaq musiqi məktəbində sazdan dərs deyir.

Sənət şəcərəsi:

Aşıq Həşim → Aşıq Ələmşah → Aşıq Cəfərqulu → Aşıq Səlim → Mehbalı → Adil Cəfakeş.

Adil Cəfakeşin Təşəkkül Əmrəliyev, Rəfael Alməmmədov, Nasir Alxasov, Ağa Quliyev kimi istedadlı şəyirdləri var.

Kitabları:

  • “Bir ağı de, ay ana”,
  • “Yolçu, hara gedirsən”
  • “Ağam Alıdı”
  • “Azmışam öz içimdə”

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Bəhmən Vətənoğlu

Bu gün tanınmış şair Bəhmən Vətənoğlunun anım günüdür. Allah rəhmət eləsin… Ruhu şad olsun… Amin…

QISA ARAYIŞ

Bəhmən Vətənoğlu 1932-ci il dekabrın 31-də Kəlbəcər rayonunun Seyidlər kəndində dünyaya gəlmişdir. Burada kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra kolxozda çalışmış (1951-1955), kənd kitabxanasında müdir olmuşdur (1955-1960).

Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində (qiyabi) təhsilini davam etdirmişdir (1960-1965). Təyinatla Kəlbəcər rayonunun Lev kənd orta məktəbinə müəllim göndərilmişdir (1965-1970). Seyidlər kənd orta məktəbində direktor olmuşdur (1970-1993).

Qarabağ münaqişəsi dövründə ailəlikcə Gəncəyə köçüb orada məskunlaşmışlar. Bir müddət Kəlbəcər təhsil şöbəsinin metodisti işləmişdir (1993-2004).

Bədii yaradıcılığa orta məktəbdə oxuyarkən başlamışdır. İlk mətbu şeri “Dəyişməmişəm” 1958-ci ildə Kəlbəcər rayon qəzetində (“Yeni həyat uğrunda”) dərc olunmuşdur. Respublika mətbuatında vaxtaşırı çıxış etmişdir. 1998-ci ildən AYB-nin üzvüdür. “Haqqa qardaş yaranmışam” (1985), “Allahsız dünya” (1992) “Vətən bizi bağışlamaz” (1995), “Qaldı ürəyimdə dağı dağların” (1997) şeir topluları nəşr olunmuşdur.Bəhmən Vətənoqlu 2004-cu il sentiyabrın 30-da beyninə qan sızaraq dünyasını dəyişmişdir. Gəncə şəhərində qələm dostları Qəmkeş Allahverdi, Sücaət uyuyan məzarlıqda torpaqa tapşırılmışdır.

Əsərləri

  • “Haqqa qardaş yaranmışam” (1985),
  • “Allahsız dünya” (1992)
  • “Vətən bizi bağışlamaz” (1995),
  • “Qaldı ürəyimdə dağı dağların” (1997)
  • “Nə yaman aldatdın Bəhməni, dünya”
  • Bir ömürün bir ili
  • İnsanam insana yazığım gəlir
  • Allahsız dünyaya gül vətənoğlu
  • Ömrün yetmişindən yüzünə doğru
  • Bəlkə bir də bitdim ək məni dünya

Şairin ruhu qarşısında baş əyir, o dünyada rahatlıq diləyirik… Son günə qədər yurd həsrəti ilə alışıb yandı, qovrula-qovrula getdi… İnşəallah tezliklə yurdu-yuvası azad olar… Ruhu rahatlıq tapar…

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Arzu Göytürk dərs zamanı

ŞAİRƏ ARZU GÖYTÜRK DƏRS ZAMANI – SENTYABR -2019

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Vəliyev İlham Əli oğlu

Vəliyev İlham haqqında

Vəliyev İlham Əli oğlu, 7 oktyabr 1959 –cu ildə Tovuzu rayonunun Əlibəyi  (yəqin ki, bu kəndi hamı tanıyır) kəndində müəllim ailəsində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Universitetinin Riyaziyyat fakültəsini bitirib. Müəllimliklə başladığı fəaliyyəti dövründə  indiyə qədər bir çox təhsil müəssisələrində müxtəlif  vəzifələrdə çalışıb. İqtisad elmləri namizədi, dosentdir. Hal-hazırda özündən söz etdirən Şamaxı Dövlət Regional Kollecinə rəhbərlik edir.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

İLDIRIM ƏKBƏROĞLU

İLDIRIM ƏKBƏROĞLU HAQQINDA

Mən, İldırım Əkbəroğlu (Məmmədov İldırım Əkbər oğlu) 13 sentyab 1950-də anadan olmuşam. Beyləqan rayonu Kəbirli kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra hərbi xidmətə getmişəm. Bu ərəfələrdə şerilərim rayonun çoxtirajlı qəzetində çap olunardı. 1974-cü ildə Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna, indiki İqtisadiyyat universtetinə qəbul olunub 1979-cu ildə bitirmişəm. Bu müddətdə radioda, televiziyada şerilərim səslənib, 1978-ci ildə B.Vahabzadə və İ.Şıxlının redaktorları olduğu “Çinar pöhrələri” toplusunda şerilərimlə oxuculara təqdim olunmuşam. Qəzetlərdə də şerlərim çap olunub. Universteti qurtardıqdan sonra Rayon texnika təminat birliyinində 1998–ci ilə kimi baş mühasibin müavini, 2015-ci ilin sonuna kimi İH-nin Kəbirli kənd ərazi nümayəndəliyində baş məsləhətçi işləmişəm. Hal-hazırda təqaüddəyəm. Şerlərim dəfələrlə almanaxlarda, qəzetlərdə çap olunub.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

TEZER AĞAOĞLU – TAŞQIRAN

TEZER AĞAOĞLU – TAŞQIRAN HAQQINDA

Tezer Taşqıran, doğum adı: Təzəxanım Ağaoğlu Azərbaycan əsilli Türkiyə siyasətçisi, maarifçisi və yazıçısı. O, 1944-cü ildə Kastamonudan, 1946 və 1950-ci illərdə isə Qarsdan Türkiyə Böyük Millət Məclisinə deputat seçilib.

Yüzlərlə məqalənin və 12 kitabın müəllifi olan

 Tezer Taşqıran, Əhməd bəy Ağaoğlunun qızı, Səməd Ağaoğlunun və Sürəyya Ağaoğlunun bacısıdır.

QISA  ARAYIŞ:

Həyatı

Tezer Taşqıran 1907-ci ildə Bakıda doğulub. Əsl adı Təzəxanım (nənəsinin adı) olsa da, Türkiyəyə köçdükdən sonra Tezer olaraq rəsmiləşdirilib. Orta təhsilini İstanbulda Bezmi-i Alem liseyində (indiki İstanbul Qız Liseyi)” alıb. 1924-cü ildə isə İstanbul Darülfünunun ”(indiki İstanbul Universiteti)” fəlsəfə bölümündə ali təhsilini başa vurub.

Universiteti bitirdikdən sonra Tezer Ankara qız və oğlan liseylərində fəlsəfə müəllimi kimi fəaliyyət göstərir. O, oğlan məktəbində dərs deyən ilk qadın müəllim olur. Daha sonra Ankara Qız Liseyinin və İstanbul Qız Müəllimlər Məktəbinin müdiri vəzifələrində çalışır.

1931-ci ildə Tezer o dönəmin tanınmış həkimlərindən olan Nimet Taşqıranla ailə qurur və Vyanaya gedir. 1933-cü ildə Türkiyəyə qayıdır. Cütlüyün iki övladı olur. Qızları Suna arxeologiya, oğlanları Mete isə İsveçrədə siyasət üzrə təhsil alır.

Türkiyədə 1934-cü ildə qadınlara Türkiyə Böyük Millət Məclisi parlamentə seçilmək hüququ verilir. 1941-ci ildə Tezer Taşqıran Kastamonudan millət vəkili seçilir. Bu barədə Sürəyya Ağaoğlu xatirələrində yazır: ”1941-ci ildə qardaşım  Səməd Ağaoğlu Səmədi Daxiliyyə vəkili Rəcəb Peker çağıraraq “Bir çox gənci millət vəkili seçmək istəyirik, səni də istəyirik, müraciət elə” deyir. O vaxtlar tək partiyalı rejim olduğu üçün seçkilər təyinatdan o tərəfə getmirdi. Seçkinin axşamı radioda Səmədin adının oxunacağını gözləyərkən Tezerin adını eşitdik. O da millət vəkili namizədliyini radiodan öyrənmişdi. İsmət İnönü Tezeri Ankara Qız Liseyinin müdiri kimi, eyni zamanda da Maarif Şurasından tanıyırdı və çıxışlarını bəyənirdi. Tezer Kastamonu deputatı oldu. Təbii ki, ailəmiz üçün Tezerin və ya Səmədin başarısı arasında fərq yox idi. Çox sevindik”.

1946-cı ildə Tezer Taşqıran Qarsın ilk qadın millət vəkili kimi Türkiyə Böyük Millət Məclisi – parlamentə seçilir. 1950-ci ildə 10 kişi namizəd arasında ən çox səsi əldə edərək, Qarsdan növbəti dəfə deputat seçilir. Deyilənlərə görə, həmin dönəmdə Qarsda doğulan qız uşaqlarının əksəriyyətinə onun şərəfinə Tezer adı qoyulub.

Millət vəkilliyi dönəmində Tezer Taşqıran təhsil, qadın və uşaq hüquqları ilə bağlı çıxışlar edir, bu sahədə müxtəlif işlər görür. Məsələn, 11 iyun 1951-ci ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisi parlamentdəki çıxışında Taşqıran təhsilsiz vətəndaşlar üçün xüsusi təhsil proqramlarının hazırlanmasını, onlar üçün xüsusi əlifbanın yazılması və gərəkli bilgilərin olduğu kitabların kəndlərə yayılmasını, radio vasitəsilə dərslərin verilməsini təklif etmişdi. Eləcə də, dilin sadələşdirilməsinin fəal tərəfdarlarından biri olur.

Tezer Taşqıran 4 may 1979-cu ildə İstanbulda vəfat edib. İstanbul ilinin Tuzla rayonunda 1987-ci ildən etibarən onun adını daşıyan məktəb fəaliyyət göstərir.

Kitabları

1928-ci ildə 24 yaşlı Tezer Taşqıran “Suri ve Tatbiki Mantık” adlı liseylər üçün məntiq kitabı yazır. Cümhuriyyətin ilk illərində dərslik kitablarının az olması Tezeri bildiyi fransız dilindən tərcümələr edərək, belə bir kitabı hazırlamağa məcbur etmişdi. Tezer kitabın bir nüsxəsini də baxması üçün, içərisinə “türk qadınlarının xilaskarı Atatürkə” yazaraq Mustafa Kamal Atatürkə  göndərir. Atatürk bir toyda Tezeri görərkən ətrafındakı izdihama rəğmən ona yaxınlaşır, kitaba görə təbrik edir və ətrafındakılara dönərək deyir: ”Görürsünüzmü, bu kiçik qız liseylər üçün məntiq kitabı yazıb, türk qızlarının bu sahədə yetişmələrinə sevinmək lazımdır”. Daha sonra Atatürk kitabda olan ağır terminlərin yeni, sadə sözlərlə ifadə edilməsinin gərəkliliyini bildirir. Bu kitaba görə Tezer Türkiyə Respublikası Milli Təhsil Nazirliyi tərəfindən mükafatlandırılır.

Tezer Taşqıran “Stüart Mill” (Con Stüart Mill filosofun həyat və yaradıcılığı haqqında), “Suçlu çocuklarımız” (qardaşı Səməd Ağaoğlu ilə birlikdə uşaq islah evində aparılan araşdırma), “Türk əxlaqının ilkələri”, “Qadın hüquqları”, “Vətəndaşın əl kitabı” və digər kitabların da müəllifidir.

Tezer Taşqıran Türkiyədə qadın hüquqlarını müdafiə edən və bu mövzuda əsərlər yazan şəxs kimi xatırlanır. Bu fəaliyyətinə görə, o, bacısı Sürəyya Ağaoğlu ilə birlikdə Amerika Birləşmiş Ştatlarında təşkil olunan Qadınlar Birliyi Konqresinə dəvət alır, lakin texniki problemlər səbəbindən orada iştirak edə bilmir. Sürəyya Ağaoğlu isə tədbirə qatılır.

Ailəsi

Nimet Taşqıran,  Suna Taşqıran, Tezer Taşqıran, Mete Taşqıran.

* Atası — Əhməd Ağaoğlu, publisist, maarifçi, yazıçı, pedaqoq, alim və ictimai xadim.

* Anası — Sitarə Ağaoğlu.

* Qardaşı — Əbdürrəhman Ağaoğlu, Qrönoblda ali mühəndislik təhsili almış, Türkiyənin çağdaş elektrik şəbəkələrinin qurulmasının pionerlərindən biri kimi tanınmışdı.

* Qardaşı — Səməd Ağaoğlu, Türkiyənin demokratikləşdirilməsində mühüm rolu olan Demokrat Partiyasının qurucularından idi. 1950-1960-cı illərdə Adnan Menderes hökumətində baş nazirin müavini, sənaye naziri və iqtisadiyyat naziri vəzifələrini tutmuşdu. Üç dəfə Türkiyə Böyük Millət Məclisi – TBMM-ə deputat seçilmişdir

* Bacısı — Sürəyya Ağaoğlu, Türkiyədəki bir sıra ictimai təşkilatların yaradıcısı, Beynəlxalq Qadın Hüquqşünaslar Assosiasiyasının vitse-prezidenti

İslam dünyasının ilk qadın vəkili

1960-cı ildə Qadın Hüquqçular Birliyinin BMT Cenevrə Təşkilatı təmsilçisi seçilmişdir

* Bacısı — Gültəkin Ağaoğlu, Türkiyənin tanınmış pediatorlarından biri

* Əri — Nimet Taşqıran, dönəmin tanınmış cərrahlarından biri

* Oğlu — Mete Taşqıran.

* Qızı — Suna Taşqıran, iki dəfə ailəli olub. İlk nikahından iki övladı var.

** Nəvəsi — Ayşə, İstanbuldakı Atatürk Mədəniyyət Mərkəzində timpani alətində ifa edir

** Nəvəsi — Əhməd Güvenç, “Kurtalan Ekspres” qrupunun gitara çalanı və yaradıcılarından biri

Uzun müddət Barış Manço ilə birlikdə işləyib. Mançonun ən məşhur mahnılarından biri olan ‘”Gülpembe”nin musiqisi ona aiddir.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

TEZER TAŞQIRAN – AĞAOĞLU

DANIŞAN FOTOLAR

TEZER TAŞQIRAN – AĞAOĞLUNUN AİLƏSİ – Soldan sağa: Nimet Taşqıran, Suna Taşqıran, Tezer Taşqıran – Ağaoğlu, Mete Taşqıran.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Aida Qasımova – Alim

PROFESSOR AİDA QASIMOVA HAQQINDA

Qasımova Aida Şahlar qızı – Bakı Dövlət Universitetinin “Ərəb filologiyası” kafedrasının professoru, filologiya elmləri doktoru. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin “Ədəbi mərasimlər və nəşrlər” şöbəsinin müdiri.

QISA ARAYIŞ
2 iyun 1957-ci ildə Ağdam şəhərində anadan olmuşdur. 1975-ci il-1980-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin ərəb filologiyası şöbəsində təhsil almışdır və universiteti fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1980-ci il – 1983-cü illərdə ADU-nun Şərqşünaslıq fakültəsində baş laborant, 1983-cü il-1986-cı illərdə həmin fakültənin aspiranturasında təhsil almışdır. 1986-cı il -1987-ci illərdə ADU-nun Elmi Kitabxanasında kitabxanaçı, 1987-ci il-2003-cü illərdə ADU-nun (BDU-nun), Şərqşünaslıq fakültəsində müəllim, baş müəllim, 1995-ci il-2005-ci illərdə dosent, 2005-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin “Ərəb filologiyası” kafedrasının professoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin “Ədəbi mərasimlər və nəşrlər” şöbəsinin müdiridir.
Azərbaycan, ərəb, ingilis və rus dillərini bilir.

Elmi fəaliyyəti
1989-cu ildə Moskvada, SSRİ Elmlər Akademiyası]]nın Şərqşünaslıq İnstitutunda “Ərəb ədəbiyyatında məqamə janrının yaranması” mövzusunda namizədlik (PhD), 2001-ci ildə AMEA-nın Ədəbiyyat İnstitutunda “Quran qissələri XIV-XVI əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının ideya bədii qaynaqlarından biri kimi” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Elmi əsərləri
Professor Aida Qasımova 5 monoqrafiyanın, 86 elmi məqalənin müəllifidir. Əsas tədqiqat sahəsi ərəb ədəbiyyatı, Azərbaycan ədəbiyyatı, İslamaqədərki əqli-mənəvi durum, Quran və poeziya və s.dir. Əsərləri tanınmış yerli və xarici jurnallarda çap olunmuşdur.

Kitabları

  • 14-16-cı əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı və Quran qissələri (monoqrafiya), Bakı, BDU, 1998,430 səh, təkrar nəşr, 2005
  • Füzuli yaradıcılığında Quran rəvayətləri (monoqrafiya), Bakı, BDU, 1995,195 səh
  • Məhəmməd peyğəmbərin meracı (kitab), Bakı, Yaziçı nəşriyyatı, 1994, 105 səh
  • Cahiliyyət ərəblərinin əqli-mənəvi durumu,( monoqrafiya) Bakı, Elm nəşriyyatı, 2007, 235 s
  • Средневековая арабская плутовская новелла, Баку, 2007, 157 с
  • Nawabiğ Nahdat al-Islam, Dirasat fi siratey al-Mütənəbbi va Bədi əz-Zaman əl-Həmədani, (İslam İntibahının nəhəngləri,əl-Mütənəbbi və Bədi əz-Zaman əl-Həmədaninin tərcümeyi-halı), Bakı, 2013, 149 səh

Elmi məqalələri 
1983-cü ildən bu günədək respublika və beynəlxalq səviyyəli qəzet və jurnallarda, toplularda onlarla elmi məqalə dərc etdirmişdir.

“The Sabians as one of the Religious Groups in pre-Islamic Arabia and Their Definition through the Qur’an and Medieval Arab Sources”, (Sabilər islamaqədərki Ərəbistan dini qruplarından biri kimi: Sabi təliminin Quranda və Orta əsr ərəb mənbələrindəki izahı) ”ARAM Periodical,” Oxford University,  (say 22,  2010) səh. 243-261.

“Acquaintance with the Mystery of Heavens in Ancient Arabia””,” (Qədim Ərəbistanda görlərin misteriyası ilə tanışlıq) ”Written Monuments of the Orient (Pismennie Pamyatniki Vostoka)”, Sankt Peterburq, (say 14, 2011,), 14/1, səh. 55-65.

“Eyebrows”, ”Islamic Images and Ideas”, ”Essays on Sacred Symbolism,” (“Qaşlar”, ”İslam obraz və ideyaları: Müqəddəs simvolizmə dair oçerklər”), , Dr. John Andrew  Morrow-nun redaktəsi ilə, USA  McFarland, 2013, səh. 169-183.

“The Hair on my Head is Shining, Qur’anic Imagery of the Curl in Classical Azeri-Turkic Sufi Poetry”(“Saçlarıma şölə düşdü” Klassik azəri türk şerində saçların vəsfi), ”Journal of Qur’anic Studies, 15.1 (2013),” Edinburgh University Press, Centre of Islamic Studies, səh.67-99.

“Models, Portraits and Signs of Fate in Ancient Arabic Tradition”, (Qədim ərəb ədəbiyyatında talenin model, portret və əlıamətləri), ”Journal of Near Eastern Studies”, (say, 732014, October), Chicago University Press, 73/ 2, səh. 319-340. Thomson Reuters tərəfindən indeksləşib.

“”If All the Trees on Earth Were Pens”: A Survey of the Qur’anic Symbolism of the Pen in Medieval Azeri Turkic Sufi Poetry”,(Əgər bütün ağaclar qələm olsaydı: Orta əsrlər azəri türk sufi poeziyasında qələmin Quran simvolizminə bir baxış)  ”Journal of Turkish Literature”, Bilkənt Universiteti, Türkiyə, ”(”say11, 2014), səh. 7-33.

“Marginal Discourses of Arabic Poetry, A Case Study of the Baku Manuscript, “”Taj al-Lughah wa-Sihah al-Arabiyyah”” by Abu Nasr Ismail ibn Hammad al-Farabi al-Jawhari”, (Ərəb ədəbiyyatına dair haşiyə yazıları, Əbu Nəsr İsmail ibn Həmmad əl-Farabi əl-Cövhərinin “Tac əl-luğa va Sihah əl-arabiyyə əsərinin Bakı əlyazma nüsxəsi), ”Journal of Arabic Literature”, Brill, Leiden (say 46, 2015),46/1, səh. 1-33. Thomson Reuters tərəfindən indeksləşib.

“Red Terror against Islamic Manuscripts: The Case of the Manuscript Collection of Salman Mumtaz””,” (İslam əlyazmalarına qarşı qırmızı terror, Salman Mümtazın əlyazma kolleksiyası barədə araşdırma), ”Journal of Islamic Manuscripts”, Brill, Leiden, (say 6, 2015), səh. 17-46. Web of Science tərəfindən indeksləşib.

“Qur’anic Symbolism of the Eyes in Classical Azeri Turkic Poetry”, (Klassik azəri türk şerində gözlərin Quran simvolizmi), ”Oriens”, Brill, Leiden (say 43, 2015), 43/ 1-2, səh. 101-153. SCOPUS tərəfindən indeksləşib.

“Traditional Qur’anic images in Depiction of the Curl in Classical Azeri Turkic Sufi Poetry (Rope, Shackles, and Thread)” (Klassik azəri türk sufi poeziyasında saçların vəsfi ilə bağlı ənənəvi obrazlar) ”Şərq xalqaları ədəbiyyatı, ənənə və müasirlik, professor Aida İmanquliyevanin anadan olmasının 75 illiyinə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans”, Bakı, Elm, 2014, səh 180-184.

“Beyn ‘l-haqaiq wa ‘l-akadhib fi laqab al-Mutanabbi”, (Əl-Mütənəbbinin ləqəbi barədə həqiqətlər və yalanlar arasında), ”al- Bəyan”, Kuveyt Yazıçılar İttifaqının orqanı, əl-Kuveyt, Noyabr, (say 388, 2002) səh. 41-49.

“Al-makhtutat al-arabiyya fi Baku”, (Bakıda Ərəb əlyazmaları)”,” ”al-Faisal”, əl-Riyad, (323, 2003), səh. 50-69.

“Al-mə‘ani al-qur’aniyya fi ‘l-ş‘ir al-klassikiyyi al-əzərbəycəniyyi”, (Klassik Azərbaycan şeirində Quran mənaları), ”əl-Ədəb əl-Islami,” əl-Riyad, (say 37, 2003) səh. 78-83.

“Min əl-rumuz əl-məxfiyya ilə əl-həvadis al-vaqi‘yiyyə: Təəmmulat haulə ”al-Məhzələ əl-Mamlukiyyə” li Fikri Nəqqaş”, (Gizli rəmzlər və real hadisələr: Fikri Nəqqaşın “Məmluk komediyası” pyesi ətrafında düşüncələr) ”əs”-”Saqafa əl- Cədidə”, Qahirə, (say 126, 2004) səh. 29-34.

“Dahaya əl-irhab əl-ahmar”, (Qırmızı Terror Qurbanları) ”al- Faisal”, əl-Riyad, (341, 2005) səh. 44-63.

“Mə’sat Ziyad ibn Əbihi min xiləl əl-tarix va saykolociya” ”Ibda‘” (“Ziyad ibn Əbihi” faciəsi tarix və psixologiya müstəvisində), (say 4, 2007),Qahirə, pp.164-170.

“Nahda əl-Isləm va əl-zuruf əl-muvakab ləhə””,”  (İslam intibahı və onun yarandığı şərait), ”İbn Rüşd,” İbn Rüşd İnstitunun jurnalı, Niderland, (say 3, 2011) səh. 42-67.

 “Атрибуты суфизма в религиознокультурной системе доисламских арабов: Хирка”,  Filologiya məsələləri, AMEA, Əlyazmalar İnstitutu, Bakı, 2002/2, səh.351-359.

Мифопоэтика доисламской поэзии”, ”Şərq Filologiyası məsələləri”, AMEA, Şərqşünaslıq İnstitutu, Bakı, 2007, səh. 3-64.

Оккультные науки и ясновидение в древней Аравии”, ”Şərq Filologiyası məsələləri”, AMEA, Şərqşünaslıq İnstitutu, Bakı, 2007, səh. 5-30.

“Мистика жертвоприношения в древней Аравии”, ”Восточная коллекция”, (say 4, 2010) Moskva, səh. 79-84.

“Антропогоническое мышление в доисламской арабской поэзии “ ”Четки” , (say 4, 2010) Moskva, səh. 135-142.

“Предтечи макамного жанра в арабской литературе )в свете изучения средневековых арабских источников(”, ”Dil ve Ədəbiyyat”, BDU, (say 91, 2014), III, səh.134-139.

Beynəlxalq simpozium, konfrans və seminarlarda iştirakı

”“Marginal Discourses of Arabic Poetry, A Case Study of the Baku Manuscript “”Taj al-Lughah wa-Sihah al-Arabiyyah”” by Abu Nasr Ismail ibn Hammad al-Farabi al-Jawhari” (Ərəb ədəbiyyatına dair haşiyə yazıları: Əl-Cövhərinin “Sihah” lüğətinin Bakı nüsxəsi),” Autograph/holograph and Authorial Manuscripts in Arabic Script, Lyej (Liege) Universiteti, Belçika, 10-11 Oktyabr, 2013.

 “”Some Chefs-d’oeuvre of  Azerbaijani Institute of Manuscripts Library”” (”Azərbaycan Əlyazmalar İnstitutu kitabxanasının bəzi şedevr əlyazmaları)” ”’7th Islamic Manuscript Conference: “Islamic Manuscripts in South and Southeast Asia”,”’ Cambridge University, UK, 12-14 İyul, 2011

“The Azerbaijani Contribution to the Classical Arabic Literary Tradition” (With Special Reference to Sufi Literature) , “Klassik Ərəb ədəbiyyatına Azərbaycanın töhfəsi”: Sufi ədəbiyyatına xüsusi istinadla”” ”’Conceptualizing Literary History: Foundations of Arabic Literature”’ Yale University, ABŞ, 16-17 Aprel, 2010

 “Worships, beliefs and traditions connected  with fire in pre-Islamic Arabia and Zoroastrianism”” ”'(İslamaqədərki Ərəbistanda odla bağlı inanc və etiqadlar və Zoroastrizm) ARAM Society for Syro-Mesopotamian Studies – 28th International Conference: Zoroastrianism in the Levant”’ Oxford University, UK, 5-7 İyul, 2010

”“Time, Fate, Predestination and Divine Judgment in the Early Arabian tradition”” ”'(””’Qədim ərəb ədəbiyyatında zaman, tale, alın yazısı və Tanrı məhkəməsi anlamları)” ”’Mirror Images,”’  Villanova Universiteti, ABŞ, 1-4 Aprel, 2009

Практика предсказаний (экстиспиция, авгурия, физиогномика) и толкование сновидений в доисламской Аравии,  юбилейная научная конференция «От ”Азиатского музея” к Институту восточных рукописей РАН», 8-12 Dekabr, 2008

“Quranization of Memory and its Impact on Medieval Azerbaijani Art and Literature”” ”'(Yaddaşın quranlaşması və onun orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatına təsiri) Qur’anic Frameworks for Society: Islam, Multiculturalism, Pluralism and Peace”’ United Kingdom, 16-17 İyun,  2008

“Ərəb dilində işlənən  idiomların açılmasının tədris prosesində əhəmiyyəti: əsa ilə bağlı idiomlar”, Qeyri-ərəblərə ərəb dilinin tədrisi məsələlərinə müasir baxış Qafqaz universiteti, Bakı, 1-2 May, 2008

Pedaqoji fəaliyyəti
Professor Aida Qasımova elmlə yanaşı, təhsilin inkişafında da böyük xidmətləri var. Alimin pedaqoji fəaliyyəti Azərbaycan Dövlət Universitetinin (Bakı Dövlət Universiteti) Şərqşünaslıq fakültəsi ilə bağlıdır. 80-cı illərdən etibarən Şərqşünaslıq fakültəsində müəllim, baş müəllim, 1995-2005-ci illərdə dosent, 2005-ci ildən fakültənin “Ərəb filologiyası” kafedrasının professorudur.

Mükafatları

  • Əbdüləziz Səud əl-Babtinin “İmam Buxarinin nəvələri üçün” mükafatı, 1998
  • Qlobal Fakültə mükafatı (ABŞ), 2013
  • Elios Xeyriyyə Fondunun mükafatı, 2016

Elmi qurumlarda və redaksiyalarda üzvlük

  • İslam Əlyazmaları Assosiasiyasının (Böyük Britaniya) üzvü
  • İbn Rüşd jurnalının redaksiya heyətinin üzvü (Hollandiya)
  • “Qafqaz” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü (Qafqaz Universiteti)

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru