MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİR

Əkinçi
Qoyma özünü tülkülüyə, adə, əkinçi!
Bir üzrlə hər gündə gəlib durma qapımda,
Yalvarma mənə, boynunu gəc vurma qapımda,
Gahi başına, gah döşünə vurma qapımda,
Ləğv olma, ədəb gözət bu məvadə, əkinçi!
Lal ol, a balam, başlama fəryadə, əkinçi!

Xoş keçmədi il çöllüyə, dehqanə, nə borcum?
Yağmadı yağış, bitmədi bir danə, nə borcum?
Əsdi qara yel çəltiyə, bostanə, nə borcum?
Getdi mənə nə fəhləliyin badə, əkinçi!
Lağ-lağ danışıb başlama fəryadə, əkinçi!

Aldı dolu eldən səru samanını, neylim?
Yainki çəyirtkə yedi bostanını, neylim?
Verdin keçən il borcuna yorğanını, neylim?
Ol indi palas satmağa amadə, əkinçi!
Lal ol, a balam, başlama fəryadə, əkinçi!

Söz açma mənə çox çalışıb, az yeməyindən,
Canın bəcəhənnəm ki, ölürsən, deməyindən!
Mən gözləmənəm, buğda çıxar, əvr bəbəyindən!
Çəltik də gətir, arpa da, buğda da, əkinçi!
Yoxsa soyaram lap dərini, adə, əkinçi!

Sən hey de “Yoxumdur” – çıxarib canını allam!
Vallahi ovub dideyi-giryanını, allam!
Şallağə tutub pərkəri-üryanını, allam!
Öz halını sal indi özün yadə, əkinçi!
Lağ-lağ danışıb başlama fəryadə, əkinçi!

Cütcü babasan, buğdanı ver, darı yeyərsən,
Su olmasa, qışda əridib qarı yeyərsən,
Daşdan yumuşaq zəhr nədir, marı yeyərsən,
Öyrəşməmisən ət-yağa dünyadə, əkinçi!
Heyvan kimi ömr eyləmisən sadə, əkinçi!

Lakin mənim insanlıq olub vəzi-mədarım,
Bəyzadəyəm, asayişədir cümlə qərarım,
Meysiz, məzəsiz, bitməz olur şamu nəharım;
İştə belədir haləti-bəyzadə, əkinçi!
Bəyzadələrin rəsmi budur, adə, əkinçi!

==================================================

Fələ, özünü sən də bir insanmı sanırsan?!
Fələ, özünü sən də bir insanmı sanırsan?!
Pulsuz kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

İnsan olanın cahü cəlalı gərək olsun,
İnsan olanın dövləti, malı gərək olsun,
Hümmət demirım, evləri ali gərək olsun;
Alçaq, ufacıq daxmanı samanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Hər məclisi-alidə soxulma tez arayə,
Sən dur ayaq üstə, demə bir söz ümərayə,
Caiz deyil insanca danışmaq füqərayə,
Dövlətlilərin kəndini yeksanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Fəqr ilə ğina əhlinə kim verdi müsavat?
Mənadə də, surətdə də var buna münafət,
Öz fəzlini pulsuz edəməz kimsə isbat,
Bu mümtənəi qabili-imkanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Get vur çəkicin, işlə işin, çıxma zeyindən,
Məqsud müsavat isə ayrılma ceyindən,
Var nisbətin ərbabi-ğinayə nə şeyindən?
Bir abbasi gün mzdunu milyanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Dövlətliyik, əlbəttə, şərafətdə bizimdir,
Əmlak biizmdirsə, əyalətdə bizimdir,
Divan bizim, ərbabi hökümətdə bizimdir,
Ölkə dərəbəylik deyə xan-xanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Asudə dolanmaqda ikən dövlətimizdən,
Azğınlıq edirsiz hələdə nemətimizdən,
Böylə çıxacaqsınızmı bizim minnətimizdən?!
Ehsanımızın şükrünü küfranmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Heç bir utanırsan?!
Ya bir usanırsan?!
Əlminnətü-lillah,
Odlara yanırsan!

=============================================

Qoyma, gəldi!
Xan dostu, amandı, qoyma, gəldi!
Didarı yamandı qoyma gəldi!

Vay, vay! Deyəsən bəşər deyil bu!
Bir şəklə uyan təhər deyil bu!
Allahı sevirsən, ər deyil bu!
Ərdodu, qabandı, qoyma, gəldi!
Didarı yamandı, qoyma, gəldi!

Ol gən ki, adaxladız, utandım,
Olandı, dediz, ərin inandım,
Ər böylə olurmuş?! İndi qandım;
Xandostu amandı, qoyma, gəldi!
Kirdarı yamandı, qoyma, gəldi!

Qorxdum, ay aman, yarıldı bağrm,
Bir nazik ipə sarıldı bağrım,
Gup-gup döyünüb darıldı bağrım,
Canım oda yandı, qoyma, gəldi!
Kirdarı yamandı, qoyma, gəldi!

Dudkeş kimi bir papaq başında,
Ağ tükləri bəllidir qaşında,
Gərçi qocadır – babam yaşında,
Amma sodamandı, qoyma, gəldi!
Kirdarı yamandı, qoyma, gəldi!

İyrənmişəm ağzının suyundan,
Qətran qoxusu gəlir boyundan,
Lap doğrusu qorxmuşam xoyundan,
Bir əfi ilandı, qoyma gəldi
Kirdarı yamandır, qoyma, gəldi!

====================================================

Ürəfa marşı
İnteligentik, gəzərik naz ilə,
Ömr edərik nəşeyi dəmsaz ilə,
Həftədə bir dilbəri tənnaz ilə,
Həmdəm olub işləri sahmanlarıq
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

Xoşlamırıq bir para nadanları,
Şiveyi nisvani müsəlmanları,
Neyləyirik Fatma, Tükəzbanları?
Annaları, Sonyaları yanlarıq
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

Bir para biəqlü fərasət bizə,
Eyləyir isnadi qəbahət bizə,
İstəyir etsin də nəsihət bizə,
Bir bunu qanmır ki biz irfanlarıq!
Ay bərəkallah nə gözəl canlarıq!

Kimsəyə yox dəxli ki, biz işrəti,
Xoşlayırıq, boşlayırıq külfəti,
Guşeyi qəsdində olan ləzzəti,
Xaneyi viranda haçaq anlarıq?
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

İnteligentik bu ki böhtan deyil,
Türki danışmaq bizə şayan deyil,
Türk dili qalibi irfan deyil,
Biz buna qail olan insanlarıq…
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

Türk qəzeti versə də əqlə ziya,
Mən onu almam əlimə mütləqa,
Çünki müsəlmanca qonuşmaq mana,
Eybdir! Öz eybimizi anlarıq!
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

Yox işimiz məcməi islam ilə,
Püxtə nasıl söhbət edər xam ilə,
Çünki klublarda sərəncam ilə,
Hər gecə bir mətləbi ünvanlarıq!
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

Əfsus, səd əfsus sənə, ey gözəl islam!
Kimlər sənə gör indi tərəfdar olacaqdır!
Baş saçlı, ayaq çəkməli, mırt mırt danışanlar!
Din qədri bilib mömini dindar olacaqdır!

MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİRİN DİGƏR ŞEİRLƏRİ:

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Mirza Alakbar Sabir


Ploughman
Don’t wail, don’t cry, don’t pretend you’re unhappy, ploughman!
You old, sly fox, you won’t catch us napping, ploughman!
Under some pretext or other, daily you stand at my door;
Don’t beg, don’t ask me, don’t stretch out your hand at my door!
I’m sick of seeing the whole of your clan at my door!
Don’t get ideas, don’t wear out my patience, ploughman!
Be dumb and obey me while I am gracious, ploughman!
If the year brought you peasants no gain, what do I care?
If there was no rain and no crop of grain, what do I care?
If drought spoiled the rice and barley again, what do I care?
If last year your debt with your blanket you paid, what do I care?
Now carry your rug to the market to sell, ploughman!
Be dumb and obey, for assistance don’t yell, ploughman!
Don’t try to explain that from hunger you’re dying, wretch!
You’ll never persuade me, so no use trying, wretch!
Pay what you’re due—don’t tell me you can’t—lying wretch!
Bring me barley and wheat, and rice, ploughman,
Or I’ll take off your skin in a trice, ploughman!
Swear as much as you like that you can’t—I’ll have it!
By Allah almighty, I’ll get what I’m due—I’ll have it!
You’ll be whipped and flogged black and blue—I’ll have it!
Don’t forget yourself, pay your arrears, ploughman,
Don’t overreach yourself, don’t spill vain tears, ploughman!
Your job is to plough; eat millet yourself; give me wheat, ploughman!
As long as it’s softer than stone—any stuff you can eat, ploughman.
If you don’t have water, their’s plenty of snow to heat, ploughman!
You have never seen butter or cream or meat, ploughman,
You’re used to a simple life, like a beast, ploughman!
Haven’t I always declared that I want good relations?
All an aristocrat wants is leisure and relaxation,
Idling, gambling, drinking and eating without cessation.
Such is a gentleman’s life by tradition, ploughman;
It was Allah appointed to us such an earthly mission, ploughman!

===========================================================
To the Workers of Baku
The wheel of fortune’s turning in a new way
nowadays: The working men begin to think they’re human nowadays.
They poke their noses everywhere and always nowadays.
What are we coming to when working men breathe freer nowadays?
They fght for rights and disobey the overseer nowadays!
The wheel of fortune’s turning in a new way nowadays;
The working men begin to think they’re human nowadays.
Now tell me, why do you demand respect, a simple worker?
Why raise your voice, and what can you expect, a simple worker? !
All you should do is serve the rich, though they neglect a simple worker.
Well-paid or not, you must be gratefully subdued, you simple worker,
But the wheel of fortune’s turning in a new way nowadays;
The working men begin to think they’re human nowadays,
Don’t plunge yourself into distress, take care, beware, rich man;
If any worker speaks the truth, don’t give him ear, rich man!
Don’t let the poor breathe freely—don’t you dare, rich man!
Don’t yield, don’t budge an inch, don’t give in anywhere,
rich man! For the wheel of fortune’s turning in a new way
nowadays; The working men begin to think they’re human nowadays!
Don’t pay attention, even though they may complain, the poor.
They’ve no expensive clothes nor homes—they’ve got no brain, the poor.
No property, no riches do they ever gain, the poor.
All they possess are ragged coats, shoes torn, clothes
plain, the poor. But the wheel of fortune’s turning in a new way
nowadays; The working men begin to think they’re human nowadays.
If you intend to be both free and merry in this world,
Just think about yourself, don’t have a worry in this world.
If you would have no load of woe to carry in this world,
Forget that other people’s lots are sorry in this world!
Yet the wheel of fortune’s turning in a new way
nowadays; The working men begin to think they’re human nowadays.
To think about the plight of your poor nation? By no means!
To sooth poor orphans and to stop their lamentation? By no means!
To help the poor, to give them consolation? By no means!
Yet fortune’s wheel is turning in a new way nowadays;
The working men begin to think they’re human nowadays!

MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİRİN DİGƏR ŞEİRLƏRİ:

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Мирза Алекпер Сабир

Ай, Хвала, Хвала, Тебе!

Вот как в мире ты живешь! Ай, хвала, хвала тебе!
Что ни слово – ересь, ложь! Ай, хвала, хвала тебе!

Значит, правда, что поэт с верой не в ладу давно,
Что умение писать лишь безбожникам дано!
Всё их дело – отрицать, веселиться, пить вино.
Снова с книгой ты бредешь? Ай, хвала, хвала тебе!

Непохожий на людей, ну-ка – к зеркалу лицом!
Хною бороду намажь, будь заправским молодцом!
Ты благочестивым стань, палец свой укрась кольцом,
Чтоб сказали все: «Хорош!..» Ай, хвала, хвала тебе!

Нет, несчастный, ты себя до могилы не поймешь!
Твой противный круглый глаз с молоканским, право, схож.
Чуть услышу речь твою – уж меня бросает в дрожь.
Ты теперь ко мне не вхож. Ай, хвала, хвала тебе!

Ты на истину взгляни ну хотя б одним глазком!
Вай! Портретами чертей ты зачем украсил дом?
Неужель тебе глаза не мозолит день за днем
Вид безбожных этих рож?… Ай, хвала, хвала тебе!

Обезумев, ты забыл все дела для суеты.
С новым платьем приобрел даже новые черты.
Любишь блеск штиблет, галош! Это ты или не ты?
Ты в грехах великих сплошь!.. Ай, хвала, хвала тебе!
Боль мою в себе умножь! Ай, хвала, хвала тебе!

===========================================================

Боюсь!


Когда я брожу по степям, по лесам,
Колючий топтать бурелом – не боюсь!

И если брожу среди знойных пустынь,
С диковинным встречусь зверьем – не боюсь!

На море, когда на мой утлый челнок
Обрушатся буря и гром, – не боюсь!

Вопящую вижу толпу дикарей,
Навстречу иду напролом – не боюсь!

На темную гору паду, словно луч,
Вулкана, что дышит огнем, – не боюсь!

В ущелье войду, словно легкая тень,
Увижу змею – что мне в том? – не боюсь!

А в заросли спрячусь, уйду в камыши,
Там встретиться с яростным львом – не боюсь!

На кладбище, если встают из могил
Вампиры во мраке ночном, – не боюсь!

В развалинах бесы и духи подчас
Кружатся, как мошки, столбом, – не боюсь!

Немало загадочных, странных людей
Встречаю в скитанье своем – не боюсь!

Короче, всего, что случается мне
Увидеть на шаре земном, – не боюсь!

Но – каюсь! – что вместе с бесстрашьем таким,
Как только – аллахом клянусь я святым! –

Войдет мусульманин в мой дом – я боюсь!
Мне страшно дышать между лживых, дурных!

Я вижу кровавые замыслы их,
Жить рядом с коварством, со злом – я боюсь,
Боюсь, боюсь, боюсь!

===================================================

Рабочему


Ты человек? Что это так, ужель считаешь ты?
Что человеком быть – пустяк, ужель считаешь ты?

У человека красота и роскошь быть должны,
Дома в убранстве у него и не сочтешь казны.
Следы усердия его на всех вещах видны.
Дворцом хибарку, грязь и мрак ужель считаешь ты?
Что человеком быть – пустяк, ужель считаешь ты?

Ты в знатном обществе, смотри, не вылезай вперед!
Перед начальством смирно стой, закрыв покрепче, рот!
Нехорошо, когда бедняк, пороча нас, орет.
Что равен богачу бедняк – ужель считаешь ты?
Что человеком быть – пустяк, ужель считаешь ты?

Кто с богачами уравнял несчастных бедняков?
Мы взяли всем: лицом, умом! Бедняк, а ты каков?
Ты о достоинствах своих и двух не свяжешь слов!
Что мы в одном ряду, простак, ужель считаешь ты?
Что человеком быть – пустяк, ужель считаешь ты?

Удел твой – молотом стучать, не зазнавайся, эй!
О равенстве мечтаешь ты? Не строй пустых затей!
Двугривенный получишь в день – уж ты и богатей?
Мильоном каждый свой пятак ужель считаешь ты?
Что человеком быть – пустяк, ужель считаешь ты?

Мы – богачи, мы – богачи! Почет и слава – нам!
А если нам дана казна, то и держава – нам!
И власть над ней принадлежит – подумай здраво! – нам!
Хозяев сборищем зевак ужель считаешь ты?
Что человеком быть – пустяк, ужель считаешь ты?

Скажи, кому обязан ты работою своей?
За наши добрые дела ты нам дерзить не смей!
Да ты за это нам воздать когда-нибудь сумей!
За честь клеймить нас так и сяк ужель считаешь ты?
Что человеком быть – пустяк, ужель считаешь ты?
Смущенье знаешь ты?
Себя ль терзаешь ты?
От срама, от стыда
В огне сгораешь ты?

MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİRİN DİGƏR ŞEİRLƏRİ:

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

EH MARALLAR, MARALLAR…

“EV BAZARI” və “MAKLER – VİP” N- 001 (0001) 08.06.2019 – BAKI.

Qasım bəy Zakir – Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev yanaşması, Seyid Əzim Şirvani – Cəlil Məmmədquluzadə fikri və tam fərqli Mirzə Ələkbər Sabir düşüncə tərzinə böyük hörmətlə “Ev bazarı” və ya “Makler -VİP” buraxılışlarında müasir sirli kölgələrə işıq salmağa çalışacağıq…

XATIRLATMA:

Dəqiq bilirəm ki, Əbdürrəhim bəy sağ olsaydı belə deyərd: – Eh marallar, marallar milyon illərin təkamülü sizdən yan keçir…

və ya

Rəhmətlik Mirzə Cəlil belə xitab edərdi: – Ey dirisi ilə rusca, ölüsü ilə ərəbcə danışmağa məhkum binəvalar, indi də qarnınız üçün ingiliscə danışmağa məcbursuz, vay o günə ki, firəngcə öyrənməyə möhtac olasız… Allah bizi o gündən saxlasın, Amin, Amen…

BİRİNCİ BURAXILIŞ – RƏHMƏTLƏ ANIRIQ…

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

SABİRA – NAİZM YAQUBOĞLU

SABİR BABA , HAQQ – ƏDALƏT PERİK DÜŞÜB VƏTƏNİNDƏN 
****
Kaş sən indi sağ olaydın , qalxaydın öz mədfənindən , 
Nadan kəslər qorxardılar bəlkə sənin qələmindən .
Ruhun xəbər tuturmu heç millətinin dərd – qəmindən , 
Nəvələrin əzan çəkir , təngə gəlib zülm əlindən , 
Sabir baba , haqq – ədalət perik düşüb vətənindən . 
****
Məktəblilər , ziyalılar meyl eləyir ticarətə , 
Ülamələr həsrət qalıb qəndə , çaya , una , ətə .
Qarabağda düçar olduq yenilgiyə , xəyanətə , 
Axı ürək necə dözsün , dözülməyən müsibətə , 
Tanrı sanki üz döndərib qayım – qədim Türk elindən , 
Sabir baba , haqq – ədalət perik düşüb vətənindən .
****
Bundan belə gələcəyi gözləməyə zamanmı var ?
Qonaq gəlsə , qənd almağa , çay almağa imkanmı var ? 
Heç bu gündən sabahadək yaşamağa inammı var ? 
Millət hələ yuxudadır , oyanmağa gümanmı var ? 
” Qorxu ” sözü , ” məhbəs ” sözü düşməyir ki el dilindən , 
Sabir baba , haqq – ədalət perik düşüb vətənindən .
****
Haqq istəyən haqlı kəslər döyülürlər meydanlarda , 
Mülkiyyəti bölüşənlər yoxsulları salmır yada .
Sonsuz sayda dilənçı var küçələrdə , dalanlarda , 
İndi aclıq hökm sürür Qədim Odlar diyarında , 
Yoxsullara pay düşməyir Bakının neft mədənindən , 
Sabir baba , haqq – ədalət perik düşüb vətənindən .
****
Qalx məzardan , qələmini süngü elə , al əlinə , 
Gəl düyün vur tərif deyən yaltaqların sən dilinə .
Gəl şərik çıx öz xalqının dözül əyən dərdlərinə , 
Gəl dayaq dur satiranla öz xalqına , öz elinə , 
Xalqın yaman dara düşüb , kömək umur indi səndən , 
Sabir baba , haqq – ədalət perik düşüb vətənindən .
****

Qeyd:

BU GÜN MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİRİN ANADAN OLDUĞU GÜNÜDÜR.

Müəllif: NAZİM YAQUBOGLU

“BİR EŞQİN HƏSRƏTİ ” kitabından .

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru