Həqiqət Həqiqi

GƏLƏN OLACAQ

Bizə doğma olan vətən,
Ağlama gələn olacaq!
Gözü yaşla dolan vətən,
Hüsnünə gülən olacaq!!!

Ruhu incik Ələsgərim,
Darda qalmaz Göçə gölüm.
Pələngə dön ay əsgərim,
Qorxutmasın səni ölüm!

Ta qədimdən paralandın,
Lənət bəxtin qarasına…
Ay ürəyim yaralandın,
Azərbaycan yarasına!

Sarı aşıq sazın çalır,
Ruhu ondan ilhamlanır.
Bax,ürəyim odla qalır…
Göyüm yanır,yerim yanır!

,,Bilirəm ki,zaman öz işini görəcək.Bir gün Cavanşirlər,Babəklər yatan torpaq oyanacaq! İnanıram ki,gün gələcək Zəngəzurun Sultan bəy kimi oğulları çıxacaq meydana.Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa edəcək. Göyçə gölünün gözləri günəş parlaqlığından yaşaracaq.Yeni günəş doğacaq Azərbaycan Günəşi!”

Müəllif: Həqiqət Həqiqi

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru


VAQİF KƏHRİZLİ

ANA DİLİM ÖLƏN DEYİL

Aylar ötür, il dəyişir,
Geden geri donən deyil.
Laçın könlüm pərvaz edir,
Səmasından enən deyil.

Bir dağam ki, göydə başım,
Çox qədimdir mənim yaşım.
Alovlansa bircə daşım,
Milyon illər sönən deyil.

Azərbaycan – mənim elim,
Azərbaycan – mənim dilim
Doğransa da dilim dilim
Başqa dilə çönən deyil

Həm Arazam, həm də Kürəm,
Axıb Xəzərə tökülləm.
Dilim ölsə, mən də ölləm
Ana dilim ölən deyil

Vaqif deyər, aram-aram,
Şairlikdə mən də varam.
Öz dilimlə bəxtiyaram,
Onsuz üzüm gülən deyil,
Ana dilim ölən deyil.

Müəllif: Vaqif Kəhrizli

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Vahid Çəmənli

Vahid çəmənlinin söz dünyası

GÜNLƏRİN

Əlindən qum kimi süzülüb axdı,
Hesabı qum qədər olan günlərin…
Ağrısı, acısı canını yaxdı,
Vədəsiz açılıb solan günlərin.

Üzürsən, dəryanın qırağı gəlmir,
Ağaran saçların darağı gəlmir…
Hardadı dostların?
Sorağı gəlmir
Yağlı vədlər ilə dolan günlərin…

Ay Vahid, and içir saxta adamlar,
Üşüdür canını şaxta adamlar.
Macal vermirlər ki, taxta adamlar,
Kəsirlər ucundan qalan günlərin…

18.11.2019

<<<VAHİD ÇƏMƏNLİNİN SÖZ DÜNYASI>>>

KİŞİ

Yığıb bir qazana yığıntıları,
Nehrə çalxayırsan qatıqdan, kişi.
Ayranın üzünə çıxmayıb yağı,
Axır nehrəndəki yırtıqdan, kişi.

Dolaşıq, dolanbac yollar keçirsən,
Aranda əkirsən, dağda biçirsən…
Hər dəfə təm-təzə üzə köçürsən,
Çıxırsan kirli bir batıqdan, kişi.

Uzanır qeyrətə uzanan yolun,
Gah dizin ağrıyır, gah belin, qolun…
Hamıya deyirsən abırlı olun,
Özün oynayırsan çırtıqdan, kişi.

Çəkmədi adını Vahid bu dəfə,
Amma gələn dəfə… düşərsən səfə.
Hərdən yolunu sal insaf tərəfə,
Yetər, çıx girdiyin qoltuqdan, kişi…
18.11.2019

<<<VAHİD ÇƏMƏNLİNİN SÖZ DÜNYASI>>>

SEVGİDƏN YAZ

Sevgi sözdə qalsa idi,
Kim sevərdi boşananı?
Kim duyardı köç edəni,
Özgə yurda daşınanı?..

Sevgi Haqqa olur, dədə!
Hər gün Haqqın haqqın ödə…
Öz nəfsini güdə-güdə,
Sevib, seçmə aşınanı.

Sevgi ilə xoşdur avaz.
Könül olar sədəfli saz…
Vahid, sən də sevgidən yaz,
Çox qaşıma qaşınanı…
15.11.2019

<<<VAHİD ÇƏMƏNLİNİN SÖZ DÜNYASI>>>

BAYRAQ

Vətən göylərində yanan umudum,
Hünər meydanında sirdaşım Bayraq.
Öz eşqim, öz canım…
Canımda odum,
Atam, anam Bayraq, qardaşım Bayraq.

Rəngin üç olsa da, qan rəngindəsən,
Qaçqın, köçkün də sən, didərgin də sən…
Zəfər döyüşündə ürəimdəsən,
Sənsən cəsarətim, savaşım Bayraq.

Vahidəm, hər zaman dilimdə sənsən,
Yurdumda, yuvamda, elimdə sənsən.
Nə qədər mən sağam, əlimdə sənsən,
Öləndə, ol mənim başdaşım, Bayraq!

09.11.2019

Müəllif: VAHİD ÇƏMƏNLİ

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Azərbaycan yerli üzüm sortları

Hər biri Axərbaycan xalqının linqivistik və əkinçilik mədəniyyətinin, o cümlədən qədim toponimlərinin, etnoqrafiyasının elementlərini özündə əks etdirən yerli ənənəvi üzüm sortlarının bəlkə də bir qisminin bir-birinin sinonimləri, variasiyaları, klon və biotipləri olmasına baxmayaraq, onların hər biri təbiətin bir incisidir.

AZƏRBAYCANIN ABORİGEN ÜZÜM SORTLARI:

  1. Abşeron gəlinbarmağı .
  2. Abşeron xatını
  3. Abşeron keçiəmcəyi
  4. Abşeron qızıl üzümü
  5. Abşeron mərəndisi
  6. Ağ Aldərə
  7. Ağ anqur
  8. Ağ Beyləqani
  9. Ağ dəvə gözü
  10. Ağ gavra
  11. Ağ göybəndəm
  12. Ağ gülabi
  13. Ağ Hüseyni
  14. Ağ Xəlili
  15. Ağ xərci
  16. Ağ kalambir
  17. Ağ kürdaş
  18. Ağ lkeni
  19. Ağ mələyi
  20. Ağ mərəndi
  21. Ağ mövücü
  22. Ağ nabitnoy
  23. Ağ oval kişmiş
  24. Ağ sateni
  25. Ağ səabi
  26. Ağ şanı
  27. Ağ şiray
  28. Ağ şireyi
  29. Ağ şirşira
  30. Ağ tayfı
  31. Ağ tezyetişən üzüm                                                                       
  32. Ağ üzüm
  33. Ağ yay üzümü
  34. Ağa görməz
  35. Ağdam Xəzərisi
  36. Ağdam keçiəmcəyi
  37. Ağdam qızıl üzümü
  38. Ağrı
  39. Al anqur
  40. Ala göz
  41. Ala şanı
  42. Alıxanlı bəy üzümü       
  43. Alıxanlı keçiməməsi
  44. Alıxanlı qara göz
  45. Alıxanlı qara üzümü
  46. Ambəri
  47. Arayatlı qara üzümü
  48. Arazbarı
  49. Arı mərəndi
  50. Arna-qrna
  51. At xərci
  52. At üzümü
  53. Ay boğan     
  54. Aynuri        
  55. Azəri
  56. Bayanşirə
  57. Beyləqani
  58. Bəhrəli
  59. Bələdi
  60. Bəndi
  61. Bərci
  62. Boyaxanı
  63. Boz mərəndi      
  64. Calal üzümü
  65. Cəlali
  66. Çaqqal boğan
  67. Çəhrayı kişmiş
  68. Çəhrayı sahibi
  69. Çəhrayı səabi
  70. Çərəz
  71. Çil üzüm
  72. Çilar
  73. Dağ xəlili     
  74. Dana burnu
  75. Dana gözü
  76. Danqur
  77. Daş kişmiş
  78. Daş qara
  79. Daş mərəndi
  80. Daş üzüm
  81. Debe gülabi
  82. Dəvə gözü
  83. Dəvəçi ağ çiləyisi
  84. Dəvəçi həlimleyisi           
  85. Dəvəçi qara üzümü
  86. Dəvəçi qızıl üzümü
  87. Dik xərci
  88. Dikar
  89. Dostluq
  90. Duğşayi
  91. Duzalı
  92. Dürzəl
  93. Eşeni
  94. Əfəndi
  95. Əhmədbəyli ağ şireyisi
  96. Əhmədbəyli qızıl üzümü    
  97. Əli Məmməd
  98. Əmiri
  99. Əsgəri
  100. Ət xərci
  101. Ət mərəndi
  102. Ətirli
  103. Əziz
  104. Əzizi
  105. Faraşi
  106. Fatmayi
  107. Fikrəti         
  108. Fokeltrayben
  109. Füzuli keçiməməsi
  110. Füzuli qara keçiməməsi
  111. Gavangir
  112. Gəlşən
  113. Gəncə keçiməməsi
  114. Gəncə qızıl üzümü
  115. Gəncəvi
  116. Gilami
  117. Gilan üzümü
  118. Gomuşiməmə     
  119. Göz üzüm
  120. Gözəl üzüm
  121. Gül mərəndi
  122. Gülabi
  123. Güney
  124. Hacı Abbas
  125. Haçabaş
  126. Həxi-bağı
  127. Həməşərə        
  128. Həzixan
  129. Hüseyni
  130. Xalac
  131. Xalbasar
  132. Xam xəlili
  133. Xan üzüm
  134. Xanımı
  135. Xart-xart
  136. Xatın xərci
  137. Xatını
  138. Xəmri
  139. Xəzani
  140. Xəzəri
  141. Xəzri
  142. Xımbi
  143. Xindoqnı
  144. Xırça kişmiş
  145. Xnuşinaq
  146. Xorxoru
  147. Xungi
  148. Xurdaş
  149. İkicinsli ağ şanı   
  150. İkicinsli çırağı
  151. İnəkəmcəyi
  152. İri Həxi-bağı
  153. İri salxım
  154. Kal üzüm
  155. Kanançeni
  156. Kanançkeni krsoviy
  157. Kaniçeli
  158. Katveni
  159. Kəpəz
  160. Kərçəvani
  161. Kərimqəndi
  162. Kırt-kırt
  163. Kolyaska
  164. Kök kişmiş
  165. Krmırkeni yerqar gileni
  166. Kürd üzümü
  167. Kürdəxanı qara şanısı
  168. Kürdəşi
  169. Qala kişmiş
  170. Qara Alaxura
  171. Qara Aldərə
  172. Qara Arna-qrna
  173. Qara dəli
  174. Qara Dərbəndi
  175. Qara Dirənək
  176. Qara göybəndam
  177. Qara göz
  178. Qara gülabi
  179. Qara haçabaş
  180. Qara xatuni
  181. Qara Xəlili
  182. Qara xəzani
  183. Qara kişmişi
  184. Qara kürdaş
  185. Qara qənd üzümü
  186. Qara quş ürəyi
  187. Qara lkeni
  188. Qara mərəndi
  189. Qara mövcü
  190. Qara öküz gözü
  191. Qara pişras
  192. Qara Salyan üzümü
  193. Qara sateni
  194. Qara səbzə
  195. Qara sərmə
  196. Qara sirkeyi
  197. Qara şabranı
  198. Qara şanı
  199. Qara Şiradzuli
  200. Qara şireyi
  201. Qara şirəli üzüm
  202. Qara şirin
  203. Qara urza
  204. Qara varteni
  205. Qarabağ kərimrenisi
  206. Qarabağ qırmızı üzümü
  207. Qaraçı
  208. Qarağat
  209. Qarağat (Гарагат, Garagat)
  210. Qarğa dili
  211. Qazxanı
  212. Qevanqur
  213. Qələmi
  214. Qırmızı burun
  215. Qırmızı Hüseyni
  216. Qırmızı xərci
  217. Qırmızı mərəndi
  218. Qırmızı üzüm
  219. Qızılı gecyetişən
  220. Qlbalayı
  221. Qoç üzümü
  222. Qonur Astarxanbazar üzümü
  223. Qoyun gözü
  224. Qrqri
  225. Quş ürəyi
  226. Leyli
  227. Mahmuddavi
  228. Mahmudu
  229. Maloplodniy
  230. Maştaga xatınısı
  231. Mehri qara
  232. Mehri tezyetişən
  233. Mədrəsə
  234. Məmmədova
  235. Mərəndi
  236. Mərəndil
  237. Mərməri
  238. Mərməri kişmiş
  239. Məşədi Əli
  240. Milaq
  241. Mingəçevir
  242. Misqalı
  243. Molla üzümü
  244. Mövlu
  245. Muxtarı
  246. Nadirqulu
  247. Naxçıvan çəhrayı kişmişi
  248. Naxçıvan gülabisi
  249. Naxçıvan xatınısı
  250. Naxçıvan inəkəmcəyi
  251. Naxçıvan qara şanısı
  252. Naxçıvan qızıl üzümü
  253. Naxçıvan səabisi
  254. Nar kolu üzümü
  255. Nardaran Dərbəndisi
  256. Naz-nazı
  257. Nəbi üzümü
  258. Nəğşəbi
  259. Nənəm üzümü
  260. Novrast
  261. Nübarlıq üzüm
  262. Oruc baba
  263. Pişik gözü
  264. Prodolqovatıy
  265. Razbrod
  266. Sabir
  267. Sahibi
  268. Saqi
  269. Salyan
  270. Salyan sahibisi
  271. Sapda durmaz
  272. Sara
  273. Sarı Aldərə
  274. Sarı kirak
  275. Sarı kişmiş
  276. Sarıgilə gecyetişən
  277. Sarıgilə ortayetişən
  278. Sarıgilə tezyetişən
  279. Sarmayi
  280. Sev krçovi
  281. Sev vartkeni
  282. Seyid Əmiri
  283. Səbzə
  284. Səkinə xanım
  285. Sərçə ürəyi
  286. Sibi Abbas
  287. Sıx
  288. Sıx salxım
  289. Sısak
  290. Siyəzən şirəyisi
  291. Slava Miçurina
  292. Spitakeni
  293. Su üzümü
  294. Sultan şirə
  295. Şabranı
  296. Şahangül
  297. Şahani
  298. Şah-şahı
  299. Şaxtaxtı
  300. Şal üzüm
  301. Şamaxı Mərəndisi
  302. Şəfeyi
  303. Şəkərbari
  304. Şəkərbura
  305. Şəkəri
  306. Şərabi
  307. Şıxverdi
  308. Şiray
  309. Şireyi
  310. Şirəkəni
  311. Şirəli
  312. Şirəskəbi
  313. Şirvanşahı
  314. Talibi
  315. Tatlı
  316. Tezyetişən qara üzüm
  317. Təbərzə
  318. Təbrizi
  319. Təmbeyi şireyi
  320. Tozlanmayan çırağı
  321. Tula gözü
  322. Turabi
  323. Tülküquyruğu
  324. Vedi qara üzümü
  325. Vəznə
  326. Yabı
  327. Yaqubi
  328. Yaquböğlu
  329. Yalançı gülabi
  330. Yalançı şanı
  331. Yay üzümü
  332. Zalxa
  333. Zeynəbi

“Vətənimizin ən ucqar meşəsində artıq çoxdan qurumuş ən qoca ağacın qabığının altında özünə məskən seçmiş ən xırda həşaratın müqəvvası da bizim üçün dəyərlidir… Belə bir gözəl, zəngin məmləkəti bizə Vətən kimi seçdiyinə görə Uca Yaradana nə qədər şükür etsək azdır… Min şükür…” Zaur Ustac 

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ZAUR USTAC – DİLARƏ

…bu gün onun anım günüdür…

DİLARƏ

(…SQ-nın pilotu D. Babayevaya ithaf olunur…)

Bizdə atalardan bir məsəl qalıb:

“Aslanın erkəyi, dişisi olmaz”…

Bu yurdun neçə mərd oğlu, qızı var,

Adı anılmalı, anmasaq  olmaz…

*     *     *

Yaradan bəxş edib, bu namı bizə,

Ellərin sultanı, xan Azərbaycan…

Var olsun bu torpaq, yaşasın Vətən,

Anam Azərbaycan, can Azərbaycan…

*     *     *

Dünya yaranandan mayamız belə,

İplikdən əjdaha doğub hanamız…

Lalənin al rəngin yazıb tarixə,

Analar anası, Tomris anamız…

*     *     *

Ruhu, düşüncəsi zəkidən zəki,

Əhsən deyib ellər, qalıb tamaşa…

Necə Nüşabəsi olub bu elin

İsgəndər mat qalıb, edib tamaşa…

*     *     *

Neçə Sarası var, dünya tanıyır,

Əlində qələmi  qılıncdan iti …

Zaman hökmün verib, geriyə dönməz,

İllər axıb gedir itidən iti…

*     *     *

Zaman dəyişsə də dəyişmədik biz,

Xanım-xatın qızlar birər qəhrəman…

Anadan, atadan gördüklərimiz

Tarixdə qalmayıb, yaşayır hər an…

*     *     *

İllər axıb gedir, biz yaşayırıq,

Ruhumuz o ruhdur, qanımız o qan…

Əzəldən dünyanın gərdişi belə,

Sözümün canı var, can Azərbaycan…

*     *     *

İndi “İmarət”-də qonaq  Xan qızı,

-Natəvan pəjmürdə, ruhu pərişan…

Əldən ələ düşüb eli, obası,

İltifat edən yox, yox hal soruşan…

*     *     *

Tarix nələr görüb, nələr öyrədib,

Halı haldan anlar, ariflər bilər…

Aramla süzülür bu çeşmədən nur,

Fitrətdə, mayada qor olan bilər…

*     *     *

Onun yaddaşında neçə Nigar var,

Ley kimi qayadan süzüb düzlərə…

Unutmaq olarmı söylə Həcəri???

Nəbiyə qoşulub, düşüb düzlərə…

*     *     *

Ucadan ucadır şanlı tarixim,

Ruhumun qidası şərəfdi, şandı…

Zamanın fövqündə dayananların,

Anası bircədi,  – Azərbaycandı!!!

*     *     *

Uçmaq arzusuna düşdü, Dilarə…

Ruhu göy göylərin qonağı idi…

Ulduzlar göylərdən gəl-gəl edirdi,

Sonsuz ənginliklər  oylağı idi…

*     *     *

Tanıdı Leylanı, ününü duydu,

Andı Züleyxanı fəxrlə hər an…

Cəhd etdi, çalışdı əzmlə hər gün,

Məqsədi fikrindən çıxmadı bir an…

*     *     *

Uçdu arzusunun qanadlarında,

Sevindi  ilk  uçuş  müjdəsi  ilə…

Taledən, qismətdən razı idi,

Anardı Tanrını “min şükür” ilə…

 *     *     *

Fəqət, yarı yolda qaldı arzular,

Axı, quş qanadı çox kövrək olur…

Məni dəstəkləyər  qulaq dostları,

Məncə, tər çiçəklər çox tez də solur…

02. 05. 2018. Bakı.  (08:50)

Müəllif: Zaur Ustac

© Zaur USTAC,2019. Bakı.

WWW.YAZARLAR.AZ VƏ WWW.USTAC.AZ

ƏJDƏR ƏLİZADƏ – İTİRDİK…

Əjdər Əlizadədən bir şeir

İTİRDİK…
(Rəşad Atakişiyevin xatirəsinə)

Ölkəmizdə pilotların baş tacı,
Fəxr edirdik bir cəngavər yetirdik.
Aman Allah, xəbər gəldi çox acı,
Rəşad kimi bir igidi itirdik…

Qələm susur, gücü də yox ki, yaza,
Nə baş verdi, necə oldu bu qəza?
Xalqımıza ağır oldu bu “cəza”,
Rəşad kimi bir igidi itirdik…

Nə ad verək səni bizdən alana,
Allah kömək olsun yerdə qalana.
Necə deyək səni soran balana
Rəşad kimi bir igidi itirdik?..

21.08.2019

Müəllif:ƏJDƏR ƏLİZADƏ

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Zaur Ustac – Bir şeir

EY VƏTƏN OĞLU…

(Aprel Şəhidlərinin ili günü Bakıda bərk yağış yağdı…)

Göylər də hönkürüb, ağladı bu gün,

Buludlar göz yaşın saxlaya bilmir….

Damından göz yaşı axıdan koma,

Kövrəlmiş ananı ovuda bilmir….

*        *        *

Hardasa, bir bala ata gözləyir,

Əlində bir Bayraq gələydi bu gün….

Müəllim istəyib stol üstünə,

Anası alaram, söyləyir hər gün….

*        *        *

Bir Ata istəyir oğlu bu gün də,

Həyətə tələsik girsin nə olar….

Arxaya baxmadan sürüb  maşını,

Bütün gül-çiçəyi əzsin nə olar….

*        *        *

Elə bilirsən ki, bitər siyahı

Dolabda islanıb bir cib dəsmalı….

Asılqan saxlamır çim su mundiri,

Havadan  asılıb bir ər sığalı….

*        *        *

Bir otaq küncündə bacı naləsi,

Birində qardaşın hıçqırtısı var…

Məhəllə uşağı, qrup yoldaşı,

Bu gün qəmgin durub meyvə satanlar….

*        *        *

Adi çörəkçi də xiffət eyləyir,

Çəkməçi çəkməsin görüb ağlayır….

Alışqan verdiyi bardakı qızın,

Bu yağış qəlbində tonqal qalayır….

*        *        *

Körpə uşaqlar da haçandır qəmgin,

Boylanır həyətə, ancaq görməyir….

Ana paltar ipin  kəsibdi çoxdan,

Fəxrlə sərdiyin, daha sərməyir….

*        *        *

Göylər yas saxlayır, Yer qəribsəyib,

Təşnədir mərdlərin yeni nəşinə….

Torpaq əkənindir, əkən də bizik,

Göylərdə gəzənin Yer nə işinə….

*        *        *

Göylər bizə qahmar, Yer bizə mənzil,

Qəlbin dolanmasın, ey Vətən oğlu….

Nəsimi, Bəhmənyar gör nə vaxt olub???

Vətən də unutmur haqq tapan oğlu….

02.04.2017.   Bakı.  (14. 30. 1 0’)

Müəllif: Zaur Ustac

© Zaur USTAC,2019. Bakı.

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Zaur Ustac – 4 – cü yazı

DÖRDÜNCÜ  YAZI

 Erich  Maria  Remarque  yoxsa, Ramil Səfərov

Dəyərli oxucum, bu yazını yazmaqda  yeganə  məqsədim bizə faydalı olanı göstərməkdir. Odur ki, qarşımda nə heç kimi  tərifləmək,  nə də pisləmək kimi bir məqsədim yoxdur. Bu yazdıqlarım sadəcə mənim düşündüklərimdir və səni qane etməyə də bilər. Yazı necə yarandı? – Əlbəttə, bütün mövcudiyyatın bir yaranış səbəbi və məqsədi mütləq vardır. Əvvəlcə ən yaxın ətrafda, sonra isə nisbətən geniş çevrədə araşdırma apararkən məlum oldu ki, xüsusən də gənclərimizin çoxu, (əsasən 17-25 yaş arası- demək olar ki, kitab aləminin dərinliklərinə baş vurduqları  lap erkən dövrlərdə, mütaliənin ən şirin çağlarında), deyərdim ki, müəllifinə görə kitab oxuyanların  adlarını çəkdiyi on müəllifdən biri Erich  Maria  Remarque oldu. Deyəcəksiz, burda qəribə nə var ki, belə də olmalıdır. Təbii haldır. Yuxarıda qeyd etdiyim kimi mənim bu yazıda heç kimin yazdıqlarına qiymət vermək fikrim və ya nəyin yaxşı, nəyin pis olduğunu  açıqlamaq deyə bir məqsədim yoxdur. Onu da qeyd edim ki, nisbilik baxımından bunun elə bir əhəmiyyəti də yoxdur. Ancaq, belə bir sual meydana çıxır: – Niyə bəs on müəllifdən biri Erich  Maria  Remarque olur?  Bu suala kəsədən  bəs  gənclər nə oxusun, özümüzdəkilərin çoxu cəfəngiyyat və ya zamanla ayaqlaşmayan yazılar, digərlərinə üz tutanda da əbədiyaşar Erich  Maria  Remarque  ilk onluğa düşməyə  həqiqətən  layiq  bir yazardır, deyə cavab verib, söhbəti buradaca tamamlamaq olardı. Ancaq, Sizi inandırım  ki, bu heç də belə deyil. Xüsusən də yuxarıda qeyd olunan oxucu kütləsi – araşdırmaçılar (hamı  oxumaqdan,  mütaliədən  danışır  mən nə oxuyum?) qrupu, yəni, hələ özünün bir istiqaməti, dünyaya baxışı formalaşmamış gənc oxucuların böyük bir qismi Sizə deyim ki, Erich  Maria  Remarque nin hələ öz sağlığından bu günə ağızdan-ağıza dolaşan adının hesabına onu seçir. Yəni müəllifə görə əlinə düşən, ilkin variantda qrup yoldaşının, dostun, tanışın hər hansı bir kitabını oxumağa başlayır və təbii prosesin davamı olaraq o da öz növbəsində dostuna, qrup yoldaşına tövsiyyə edir və hazır oxuduğu kitabı verir. Söhbətin bu yerinə qarşıda qayıtmaq şərti ilə burada kiçik bir haşiyəyə çıxaq və Erich  Maria  Remarque nin yazıb-yaratdığı və məşhurlaşdığı dövrə qısa bir nəzər salaq. Demək olar ki, bu dövrdə – söz, məlumat aclığı zamanı- qəzet, jurnal və kitabdan başqa bu boşluğu doldurmağa elə bir vasitə yox idi. Məhz bu zamanda da hamıya məlum və doğma olan, – “kişi düz deyir də”- konteksində yazılarla ortaya çıxan Erich  Maria  Remarque tezliklə şöhrət qazandı və bir-birinin ardınca yüksək tirajlarla nəşr olunmağa başladı. Çox keçmədən  dünyanın əksər ölkələrinə  yayıldı. O vaxtdan dünyada çox hadisələr baş versə də, qayələr, ideyalar, fikirlər, yayım yol və üsulları  dəyişsə də Erich  Maria  Remarque məşhurluğuna zərrə qədər də olsa xələl gəlmədi. Əksinə “kişi düz deyir də”- konteksində düşünənlər həmişə çox olduğuna  və bu nisbət daim artığına görə, tam təbii prosesin nəticəsi, eyni zamanda məntiqi olaraq onun şöhrəti də artdı. Sözün əsl mənasında nə qədər gözəl bir haldır ki, illər sonra Erich  Maria  Remarque üçün olduqca ucqar  bir məmləkətdə (bəlkə də sağlığında onun heç tanımadığı, adını belə eşitmədiyi bir ölkədə) onun haqqında danışır, onun yazdıqlarından söhbət açırıq. Bu çox xoşdur. Ancaq indi görək bizim sevimli yazarımızın yazdıqlarını oxumaq bizə nə dərəcə də vacibdir. Ümumiyyətlə oxumalıyıqmı? Mən deyərdim ki, elə əsərlər vardır ki, xüsusən də yuxarıda qeyd olunmuş kateqoriyasında olan oğlanların oxuması heç də məqsədəuyğun deyil. Bir daha qeyd edirəm bunun Erich  Maria  Remarque nin  necə yazar olmasına  heç bir aidiyyatı yoxdur. Sadəcə elə yazılar var ki, çox gözəl alternativ variantlar olduğu halda gənclərin, xüsusən də yeniyetmə oğlanların bizim hal-hazırki dövrümüzdə onları oxuması məqsədəuyğun deyil. Mənim burada heç bir təhlil aparmaq fikrim yoxdur. Sadəcə iki nümunə adını qeyd edib oxuyub nəticə çıxarmağı Sizin öz öhdənizə buraxa bilərəm. Birinci götürək  sevimli yazarımız Erich  Maria  Remarque nin “Qərb cəbhəsində yenilik yoxdur” (Ana dilimizdə) kitabını, onu qeyd edim ki, gənclərimizin çoxu rus dilində, son illər ingilis, alman, fransız dilində də olan kitablarını böyük həvəslə oxuyurlar.

Alternativ olaraq isə elə bir əsər seçdim ki, iynənin ucu qədər də olsa  heç kimdə narazılq doğurmasın  və ya bu yazıda nəsə bir başqa marağın olduğu barədə şübhə oyanmasına imkan verməsin. Bu kitab olsun, Ramil Səfərovun Budapeşt, Kozma həbsxanasında Macar dilindən doğma Ana dilimizə tərcümə etdiyi (başqa dillərdə də tapıb oxumaq olar) Ferenc Molnarın (Ferens Molnar) “Pal küçəsinin oğlanları”  (“A Pal utcai fiuk”) əsəri. Sonda lap səmimi bir qeyd etmək istəyirəm: – “Vallahi əmimiz oğlu deyil, dayımız oğlu deyil, biri Alman, biri Macar ,  üçdə alacağımız, beşdə verəcəyimiz yoxdur,  ruhları şad olsun…” – indi nə vaxt imkanınız olsa, rast düşsə bu kitabların ikisini də oxuyun. Sonra özünüz qərar verin bunlardan hansını oxumaq, Azərbaycan yeniyetməsi, gənci, sabahın Əsgəri, Vətən müdafiəçisi üçün daha vacibdir???  Yaxud da Ramil Səfərov niyə məhz “Pal küçəsinin oğlaları” əsərini seçdi??? Siz seçim qarşısında qalsaz, Ramil Səfərovun seçimini təkrarlayardınızmı yoxsa???

11.10.2016.  Bakı.

QEYD:

Bu yazı müxtələf saytlarda yayımlanmaqla bərabər müəllifin “USUBCAN ƏFSANƏSİ” və “QƏLƏMDAR” adlı kitablarında müstəqil məqalə kimi yer almışdır.

Müəllif: Zaur Ustac

© Zaur USTAC,2019. Bakı.

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Zaur Ustac – Şəhid haqqı

ŞƏHİD HAQQI

Hər gedən bir şəhidin haqqı var boynumzda,

Onlara borclu olan bir can var qoynumuzda,

Gərəkdir, sırğa ola; qulaqda, eynmizdə,

Əgər biz unutsaq da, dövran bunu unutmaz…

Bu yara hey su verər, zaman onu qurutmaz…

* * *

Bu bizim şakərimiz, həp şikarı unutmaq,

Boş-boş təsəllilərlə ruhumuzu ovutmaq,

Cismimiz oyansa da, layla deyib uyutmaq,

Bir gün biz istəsək də, dövran bizi oyatmaz…

Biz yatmaq istədikdə, zaman bizi uyutmaz…

* * *

Bir əsgər kəmərinin toqqasıcan yoxuq biz,

İllərdi ki, gözləyir; neçə qışdı, neçə yaz,

Deyir: – “Gəl bu şəhidə bir quruca məzar qaz”,

Bu qədər bivec ata, yada ki, qardaş olmaz…

Vallah, atam-qardaşım daha betər dərd olmaz…

* * *

Hər şeyi yükləmişk, Lazım bəyin belinə,

Zalım oğlu zalım da qüvvət verib dilinə,

Heç kimsə razı olmaz, bir quş səkə gülünə,

Bəs bu dağlarda yatan gül balalar kimindi?!

Ay – ulduzlu toqqalar, qumqumalar kimindi?!

* * *

Dəstəklərə yazılı, neçə-neçə adımız,

Qundaqlara qazılı, sezilməyən ay-ulduz,

Nişan durub, gözləyir; birdən düşər yolumuz,

Gəlin, o nişanların gözün yolda qoymayaq…

Bu işi, bu gün görək, sabaha saxlamayaq…

03.08.2019. Bakı. (22:22 – 10’)

Müəllif: Zaur Ustac

© Zaur USTAC,2019. Bakı.

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Qələndər Xaçınçaylı – Vətən

Qələndər XaçınçaylI VƏTƏN ŞEİRİ

Vətən
Nə qədər ağı deyim sənə,
Nə qədər fəryad qoparım,
ağlayım səni vətən.
Məgər dərdin birdir,ikidir,
Mən onu çəkəm.
Bu qədər dərdi hara yığım,
Harama yükləyim,
gedim vətən?
Axı sənə ana dedim,
Dən də mənə oğul dedin,
İndi mənə yol göstər,
nə edim, Vətən??? 

2.08.2019.

Müəllif: QƏLƏNDƏR XAÇINÇAYLI

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ   WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru