Zaur Ustac müsabiqə elan edir

“Yazarlar” jurnalı “Ustac.az” Yaradıcılıq və İnkişaf Portalı ilə birlikdə Əliş bəy Kərəmlinin anadan olmasının 700 illiyi münasibəti ilə “KƏRƏMLİ – 700” Layihəsi tədbirləri çərçivəsində doğma ana dilimizdə yazıb – oxumağı bacaran milliyyətindən, dinindən, irqindən, vətəndaşlığından asılı olmayaraq bütün məktəblilər üçün “Zaur Ustacın Əliş və Anna poemasında tarixi həqiqətlər” mövzusunda inşa müsabiqəsi elan edir. Poema ilə aşağıdakı lingdən istifadə etməklə və əsas kitabxanalara (elektron variantı da var) müraciət etməklə tanış olmaq olar:

Linglər:

ZAUR USTAC – ƏLİŞ VƏ ANNA

Şərtlər:

“Zaur Ustacın Əliş və Anna poemasında tarixi həqiqətlər” ad altında yazılmış inşa müəllif haqqında məlumat da qeyd olunmaqla ya bu yazının şərh bölməsinə ya da zauryazar@mail.ru e-mail ünvanına göndərilə bilər. Əlavə olaraq Zaur Ustac səhifəsində də paylaşmaq olar.

İnşalar məhdudiyyətsiz və redaktəsiz yazarlar.az və ustac.az saytlarında yerləşdiriləcək.

Sonda bütün göndərilmiş inşalar toplu halında nəşr olunacaq.

Qaliblər pul mükafatı və diplomlarla mükafatlandırılacaq.

Vaxt:

21 aprel 2019 – 21 aprel 2020. ( inşalar 21 fevral 2020-ci ilə qədər qəbul olunacaq)

BÜTÜN İŞTİRAKÇILARA UĞURLAR ARZU EDİRİK !!!

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Bu gün Şamaxlılı Əliş bəy Kərəmlinin doğum günüdür

Bu gün dünya şöhrətli memar Şamaxılı Əliş bəy Sübhan oğlu Kərəmli-Şirvaninin döğum günüdür. O, böyük insanı rəhmətlə anır, ruhu şad olsun deyirik.

QISA ARAYIŞ:

Əliş bəy Kərəmli Miladi ilə 1322 – ci il aprelin ayının 21 – də Şamaxıda anadan olmuş, 22 – si iyun 1371 – ci ildə Rusiyada – Moskva-Smolensk yolunun 9-cu kilometrliyi xain saldırı nəticəsində həlak olmuşdur. Dünya şöhrətli şamaxılı memar öz dövrünün tanınmış şəxsiyyətlərindən biri kimi (Avropada onu Şamaxılı Alis kimi tanıyırlar), zamanının demək olar ki, bütün məşhur, inkişaf etmiş şəhərlərində, mədəniyyət mərkəzlərində olmuş və bir çoxunda öz əsərlərini (körpülər, məscidlər, karvansaraylar, saraylar, qəsrlər və olduqca müxtəlif təyinatlı binalar – onun hələ o dövrdə dörd mərtəbəli bina tikdiyi də məlumdur) yaradaraq, tarixdə öz heç vaxt itməyəcək, parlaq izini qoyub getmişdir. Onun ən məşhur əsəri bu gün hamımızın Moskva Kremli kimi tanıdığımız, Kərəmli qalasıdır. Çox təəssüfki, bu möhtəşəm qala görkəmli memarın son işi olmuş, bir az paxıllıq, bir az xəyanət nəticəsində tikinti başa çatdıqdan sonra qətlə yetrilmişdir. Bu gün onun həqiqətən də real tarixi şəxsiyyət olub, Şamaxıda yaşayıb-yaratdığını sübut edən maddi-mədəniyyət nümunələrinın qalıqları müasir Şamaxı şəhərində qalmaqdadır. Məsələn, yaşlı insanlardan “Əliş bəyin tikdiyi körpü hardadı ?” – soruşsanız. Heç düşünmədən “köhnə körpü” – nün yerini sizə göstərəcəklər. Və onlarla digər qədim tikililərin yerləri, qalıqları məlumdur.

Allah rəhmət eləsin. Ruhu şad olsun. Amin. Amen…

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Tuncay Mustafayev – I YER

Bakı şəhəri A. Hüseynzadə adına 20 N: li məktəb – liseyin IV sinif şagirdi Tuncay Mustafayev Ümummili Lider Yeni Azərbaycan Partiyasının banisi Heydər Əliyevin anadan olması 96 illiyi münasibəti ilə Cüdo İdman növü üzrə İmişli rayon açıq birinciliyində 8-12 yaş, 24 kq çəkidə I YER tutmuşdur. Bu uğur münasibəti ilə Tuncayı təbrik edir, yeni-yeni uğurlar arzu edirik!!! Uğurların bol olsun, Tuncay !!! Yerin ən yüksək kürsülər olsun !!!

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

“Vətən sənsən!” layihəsi

“Vətən sənsən!” Vətənpərvərlik layihəsi

“Vətən sənsən!” Bakıda gənc liderlər məktəbində Vətənpərvərlik layihəsi çərçivəsində tanıtım-müzakirələr…

Azərbaycan Respublikasının Gənclər Fondunun dəstəyi, Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyi kitabxana.net – Milli Virtual-Elektron Kitabxananın təşkilatçılığı iləhəyta keçirilən layihə haqında YYSİB sədri, layihə rəhbəri Aydın Xan Əbilovgeniş məlumat verib, tanınmış şairlər Balayar Sariq, Rəşid Faxralı, Elşad can Şamil, İltimas Səmimi, eləcə də YYSİB-çilərdən Ayxan Əbilli, Rüstəm İsmayılov, Nihad Əbilli və ictimai fəalların iştirakıyla müzakirələr aparılıb!

Aydın Xan Əbilov bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının Gənclər Fondunun üçaylıq maliyyə dəstəyi ilə (2018-ci ildə maliyyə yardımı müsabiqəsi) Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyi tərəfindən həyata keçirilən, kitabxana.net/ – Milli Virtual-Elektron Kitabxananın “İntellektual əsgər”: İnternet, sosial şəbəkələr, e-kitabxana, e-kitablar vasitəsilə yeniyetmə və gənclər arasında vətənpərvərliyin kreativ-innovativ təbliği” adlı kulturoloji layihəsi çərçivəsində yazılı və elektron KİV-də, TV və İnternet mediada, sosial şəbəkələrdə təbliğat xarakterli materiallar hazırlanıb yayılır.

Kreativ-bədii layihənin bu hissəsini maliyyələşdirən qurumlar:
Azərbaycan Gənclər Fondu – youthfoundation. az

Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyi: yysq.kitabxana.net 
Bu silsilədən olan digər digər e-kitablarını buradan oxuyun:
kitabxana.net/?oper=e_kitabxana&cat=183

“İntellektual əsgər”: İnternet, sosial şəbəkələr, e-kitabxana, e-kitablar vasitəsilə yeniyetmə və gənclər arasında vətənpərvərliyin kreativ-innovativ təbliği” adlı kulturoloji layihəsi çərçivəsində hazırlanan Feysbukda səhifəmizi və virtual kursu buradan izləyin: www.facebook.com/kreativesger

İLKİN MƏNBƏ: AYDİN XAN EBİLOV

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Etibar Həsənzadə Prezident təqaüdünə layiq görülüb.

Gənc yazar Etibar Həsənzadə Prezident təqaüdünə layiq görülüb. Etibar sevincini belə ifadə edib: ” Prezident təqaüdünə layiq görüldüm. Məni bu təqaüdə layiq gördüklərinə görə, hörmətli prezidentimiz cənab İlham Əliyevə, AYB-nin sədri Anar bəyə, AYB-nin katibi Rəşad Məcid bəyə və hörmətli şairimiz Qəşəm Nəzəfzadəyə təşəkkürümü bildirirəm “. Ustac.az olaraq Etibar Həsənzadəni bu nailiyyət münasibəti ilə təbrik edir, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzu edirik. Uğurlarınız bol olsun!!!

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

”YAZARLAR.AZ”- DAN REKORD GÖSTƏRİCİ – 10 İLLİK YUBİLEY

“YAZARLAR.AZ” ( WWW.YAZARLAR.AZ ) ÖZ REKORDUNU YENİLƏYİB – BİR GÜNDƏ 4000-Ə YAXIN BAXIŞ – NƏZƏRİNİZƏ ÇATDIRIRAM Kİ, “YAZARLAR” JURNALININ VEB SƏHİFƏSİ OLAN BU ELEKTRON ORQAN 24 MAY 2019- CU İLDƏ DÜZ 10 İL OLACAQ Kİ, HEÇ BİR QALMAQAL TÖRƏTMƏDƏN REKLAMSIZ- FİLANSIZ, FASİLƏSİZ FƏALİYYƏT GÖSTƏRİR. BU 10 İL ƏRZİNDƏ SADƏCƏ OLARAQ BİR DƏFƏ FORMATIMIZI DƏYİŞMİŞİK. SEVİNDİRİCİ HALDIR Kİ, “YAZARLAR.AZ” ARXADA QOYDUĞUMUZ MART AYINDA BU GÜNƏ QƏDƏR SAHİB OLDUĞU BÜTÜN REKORDLARI ALT-ÜST EDİB. BELƏKİ, 8 MART BEYNƏLXALQ QADINLAR BAYRAMI GÜNÜ ƏRƏFƏSİNDƏ TƏKCƏ “ANA” SÖZÜ VƏ “ANA ŞEİRİ” AÇAR KƏLMƏLƏRİNİN MÜXTƏLİF AXTARIŞ SİSTEMLƏRİNDƏN SAYTIMIZA KEÇİD ALIB DAXİL OLMASI NƏTİCƏSİNDƏ 06.03.2019 – CU İL TARİXİNDƏ BAXIŞLARIN SAYI İLK DƏFƏ OLARAQ 4000 MİN HƏDDİNƏ YAXINLAŞMIŞDIR. DƏQİQ STATİSTİKANI SAYITIN STATİSTİKA BÖLÜMÜNDƏN ALINMIŞ FOTO SURƏTLƏRLƏ NƏZƏRİNİZƏ ŞATDIRIRIQ:

Foto-surətlərdən də göründüyü kimi ziyarərçilər siyahısına 3661 sayla Azərbaycan başçılıq edir. Ardıcıl olaraq ilk onluq aşağıdakı kimi formalaşmışdır: ABŞ, Filippin, Birləşmiş Krallıq, Rusiya, Gürcüstan, Türkiyə, Malaziya, Ukrayna, Cənub Afrika. YUXARIDA DA QEYD OLUNDUĞU KİMİ BİZ BU NƏTİCƏYƏ HEÇ BİR ÇİRKİNLİYƏ YOL VERMƏDƏN SADƏCƏ YARADICILIQ NÜMUNƏLƏRİ, ƏDƏBİYYAT VƏ İDMAN XƏBƏRLƏRİ PAYLAŞMAQLA NAİL OLMUŞUQ. BU BİZİM SİZƏ HÖRMƏTİN, SİZİN BİZƏ DƏSTƏK VƏ QİYMƏTİN ÜMUMİ NƏTİCƏSİDİR. SAĞ OLUN, VAR OLUN. BİZİ İZLƏMƏKDƏ DAVAM EDİN. SAYITIMIZIN 10 İLLİK YUBİLEY TƏDBİRLƏRİ OLACAQ.

YAZARLAR.AZ

İLKİN MƏNBƏ: YAZARLAR.AZ BURADA

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

“Zəmanəmizin Qəhrəmanı” layihəsi – birinci qəhrəman Çingiz Abdullayevlə görüş.

30 mart 2019 – cu ildə Üzeyir Hacıbəyli adına Musiqi Akademiyasının Opera Studiyasında dünya şöhrətli, milyonların sevimlisi, 200 dən artıq kitabıbın müəllifi, hamımızın fəxri, Azərbaycan Respublikasının Xalq Yazıçısı Çingiz Abdullayevlə “Zəmanəmizin Qəhrəmanı” layihəsi çərçivəsində ilk görüş – yaradıcılıq görüşü – keçrilib. 19:00 da başlayıb, 4 saatdan artıq əvvəlcə olduqca maraqlı söhbət, sonra isə həddindən ziyadə səmimi diskusiya şəraitində davam edən tədbirin sonunda yazar bütün arzu edənlərlə xatirə şəkilləri çəkdirib.

Çingiz müəllimin özünün bu tədbir haqqında qısa fikirlərini və təşəkkürlərini sizlərə çatdırırıq:“Шестьсот пятьдесят человек купили билеты и пришли на встречу! Я сошел с ума. Петь и танцевать не умею. Просто беседовал с людьми и отвечал на их вопросы. И потом еще фотографировался и давал автографы. С семи вечера до часа ночи. Итого шесть часов! Спасибо всем, кто пришел…” Mənbə: CHİNGİZ ABDULLAEV

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Professor Nadir Məmmədli təklif və tövsiyələrini əsirgəmir

Kitabın mövcudluğu qeyri-adi, mürəkkəb ictimai və mədəni hadisədir. Onda fikir və söz, elm və incəsənət, hər bir insanın və bütöv cəmiyyətin mənəvi aləmi əks olunur. Bəşəriyyətin yaratmış olduğu ən böyük xarüqələrdən biri kitabdır. Kitab təbiəti, cəmiyyəti və insan təfəkkürünü əks etdirən zəngin bir aləmdir. Təbiət, cəmiyyət və insanlar daha çox kitablar vasitəsilə əlaqələnir, formalaşır, inkişaf edir.

Azərbaycan xalqının mədəni, elmi, siyasi səviyyəsinin yüksəl­mə­sində Azər­bay­can kitabı böyük əhəmiyyətə malikdir. Əlbəttə, Azər­baycan kitabının yaradılması nəşriyyat prosesindən keçir və hər bir kitabın nəşri müəyyən məqsəd və vəzifəni yerinə yetirir. Əsərin nəş­riyyat-redaksiya prosesində formalaşması, çapdan buraxıl­ması nəşriy­yat fəaliyyəti ilə əlaqədardır. Müasir dövrdə kitab nəşrinin vəziyyəti və qarşılaşdığı problemlər, həmin problemlərin çözülməsi yolları barədə kiçik araşdırma aparmaq məqsədilə bu sahədə xeyli təcrübəsi olan Nadir Məmmədliyə müraciət olundu. O, məmuniyyətlə razılaşdı. Beləliklə, müsahibimiz “Nurlan” və “Elm və təhsil” nəşriyyatlarının direktoru, filologiya elmləri doktoru, professor Nadir Baloğlan oğlu Məmmədlidir.

Nadir Məmmədli 1959-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1985-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirib.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda çalışıb, SSRİ Elmlər Akademiyasının Dilçilik İnstitutunda, İran İslam Respublikasının Təbrizdəki Dil və Ədəbiyyat Universitetində təcrübə keçib.

N.Məmmədli 1989-cu ildə “Müasir Azərbaycan dilində feili sinonimlər” mövzusunda namizədlik, 2001-ci ildə “Müasir Azərbaycan dilində alınma terminlər (1920-1991-ci illər)” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib; filologiya elmləri doktoru, professordur.

1992-ci ildən Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin Azərbaycan dili kafedrasında müəllim və dosent vəzifəsində işləyib. Hal-hazırda Azərbaycan bölmələrində “Azərbayca dili və nitq mədəniyyəti” fənnindən dərs deyir.

1995-ci ildə Respublika Təhsil Nazirliyinin təsis etdiyi humanitar sahə üzrə “Gənc alim müsabiqəsi”, 2002-ci ildə “Rəsul Rza” mükafatı laureatı, 2000-ci ildə “Alınma terminlər” monoqrafiyasına görə Təhsil Nazirliyinin “Ən yaxşı elmi iş” müsabiqəsinin qalibidir. N.Məmmədlinin əsərləri Bakı, Təbriz, Tehran, Trabzon, İstanbul, Mahaçqala, Oş, Bişkek, Perm, Ufa, Okinava (Yaponiya), Quvahati (Hindistan), Estern (Şri Lanka) və b. şəhərlərdə nəşr olunub.Azərbaycan Jurnalistlər və Yazıçılar Birliklərinin üzvüdür.

Nadir Məmmədli respublikada tanınmış “Nurlan” və “Elm və təhsil” nəşriyyat-poliqrafiya müəssisələrinin təsisçisi və direktorudur.

-Nadir Məmmədli bizim üçün savadlı, ziyalı alim, şəxsi keyfiyyətlərinə görə isə gözəl xasiyyətə malik, hamı ilə öz dilində danışan, münasibət quran, başqa sözlə, insanlara hörmətlə yanaşan, yaxşı dost və tanınmış naşirdir. Bəs Nadir müəllim özü üçün kimdir?

Birinci növbədə mən özüm üçün dilçiyəm. Peşəkar dilçi hesab edirəm özümü, çünki, ömrümü bu işə sərf etmişəm. Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirmişəm. SSRİ Elmlər Akademiyasının Dilçilik İnstitutunda, İran İslam Respublikasının Təbriz Universitetinin Dil-Ədəbiyyat Fakültəsində təcrübə keçmişəm. Peşəm, ömrüm ancaq bu işlə bağlı olub. Həmişə hiss etmişəm ki, alimlərin əksəriyyəti ehtiyac içindədir. Kimsə onlara dayaq durmalı, kömək etməlidir. Fikirlərini kağıza köçürürlər, lakin onu çap edə bilmirlər. Elmlər Akademiyasının şöbələrində, institutlarında nə qədər işlər yatıb qalır, çap olunmur. Mən alimlikdən naşirliyə gəlmişəm ki, onlara dayaq durub və əlimdən gələni əsirgəmirəm.

-Nadir müəllimin həyat gündəliyi varmı? Gündəlik yazmağa, iş qrafiki, cədvəl tutmağa həvəsiniz olurmu?

Yox, cavanlığımda nə vaxtsa gündəlik yazmışam. Hər günümün öz adı vardı. Gündəlik qayğılarımdan sonralar tərgitdim. Səhər oyanandan ancaq bir qayğı ilə, bir fikirlə yaşayıram. Yalnız kitabların taleyini fikirləşirəm, axı, hər kitab bir insanın sevincidir. Bir insana 100 kitab veririksə, o da 100 insana sevinc bağışlayır. Deyirsən gündəlik yazmaq, hər çıxan kitab mənim gündəliyimdir, həyat normamdır, tarixdir, yaddaşdır. Çünki biz kitabların arxasına yazırıq filan tarixdə, filan gündə, filan sifarişlə, filan qədər kitab çıxıb. Bunların hamısı mənim üçün gündəlikdir.

– Əvvəlcə öz yaradıcılığınıza toxunaq, sizin qələminizdən elmi məqalələrdən başqa bədii əsərlər: roman, povest çıxıbmı və ümumiyyətlə bədii yaradıcılığa münasibətiniz necədir?

– Mən bir dəfə təşəbbüs eləmişəm. Bir dəfə bir pritça (kiçik və orta həcmli nəşr nümunəsi) və bir novella yazmışam və hər ikisi sırf təsadüfdür. Bir günün içində yazmışam, səhərisi gün “Ədəbiyyat” qəzetinə vermişəm, həftə sonu da çap olunub. O qədər ürəklə yazmışam…ürəyim istədiyi kimi. Yox, roman yazmamışam… içimdə şeir yazmaq olubsa, ancaq alınmayıb. Qorxmuşam ki, Haqverdiyevin məşhur qəhrəmanı kimi – “Fələk vurub darvazamızı qırıbdır” və yaxud da Vaqif Səmədoğlunun – “Xoşbaxtlıq, xoşbaxtlıq” – sonu gəlməyən bir şeir olsun…Ona görə mən fikirləşmişəm ki, bunu daha yaxşı yazanlar var. Onları həmişə oxuyum və qibtə edim.

-Ədəbiyyatda hansı janrları sevirsiz?

-Esse.

-Sizin üçün yazmaq asandır, yoxsa nəşr etmək?

– Dünyada yazmaqdan çətin bir iş yoxdur. Yəni, yazmaq belədir ki, ağ vərəqlə üz-üzə oturursan. Yazılı nitqinqanunlarına görə öz yazını redaktə edə bilirsən, yazını dəyişdirə bilirsən. Hər şey sənin əlindədir. Ancaq, yazmaq mənim üçün çox şirindir, həddindən artıq. Çünki sonra mən həmin yazını oxuyanda, fikirləşirəm ki, necə yaxşı fikirləşmişəm, nə yaxşı fikirlərlə yazmışam, yaxşı yazmışam. İnsanlara həmişə yaxşılıq arzulamışam. Yazılarımın heç birində mənfi bir emosiya yoxdur. Heç vaxt olmayıb. Elmi əsərlər, elmi məqalələr yazandan sonra xeyli fikirləşirəm yazını elə yazmaq lazımdır ki, oxucu bunu başa düşsün. Yəni skeptip kimi özümə qapanım, öz yazılarımı heç kim başa düşməsin, yox…Əksinə. Elmi əsəri, elmi məqaləni elə yazıram ki, oxucuda yaxşı bir hiss, ovqat oyatsın. Mən dilçiyəm axı. Dilimizin qanunlarını gözləyirəm, dilimizin gözəlliklərini çatdırıram yazılarımda. Birinci növbədə nə edirəm? Düzdür, elmi üslubda bir balaca çətindir. Ancaq hər halda o sözləri tapıb işlədirəm ki, onlar bizim məişətimizdə var. Öz dilimizin şirinliyini, gözəlliyini insanlara daddıraq. Bəziləri çalışır ki, əcnəbi dillərdən yeni sözlər işlətsin öz məqalələrində. Mən isə öz ana dilimizdə olan sözlərdən daha çox istifadə edirəm, əcnəbi sözlərdən qaçmağa çalışıram.

-Deməli, sizin üçün yazmaq daha çətindir.

– Nə qədər çətindirsədə, o qədər də xoşdur. Yəni, asan olsaydı, biz yazıya barmaqarası baxardıq. Yazıya həm də üslub, varis, nəhayət yaddaş kimi baxıram. İstənilən vaxtı onu vərəqləsəm, geri qayıtsam, oxusam fikirləşirəm ki, mən bunu necə yazmışam? Həvəslə yazmışam. Nə qədər çətin olsa da, bir o qədər gözəldir.

-Nəşriyyat hər zaman müəlliflərlə bol olur, hamıyla danışırsınız, hamının suallarına cavab verirsiniz, heç kəslə gizli söhbət etmirsiniz, açıq söhbət aparırsınız, bəlkə elə bu səmimi münasibətinizdir sizi sevdirən müəlliflərə?

-Nəyə görə açıq söhbət edirəm? Çünki bütün müəlliflər, ziyalılar hamısı mənim dostlarımdır. Elm adamıyam, gəlib bu səviyyəyə çatmışam. Bir az utanıramda ki, professor deyim. Lakin hər halda bu adı qazanmışam. Mükafatların demək olar ki, hamısını almışam. Təhsil Nazirliyindən də və s… Yəni, mənim üçün bu nəşriyyatda kənar adam yoxdur. Su töküldü qaba, oldu içməli. Bu nəşriyyata da təsadüfi adamlar gəlmir, əksəriyyəti tanınmış şair, yazıçı, elm adamlarıdır. Bizim ətrafımız genişdir, lakin bir məsələ var ki, ziyalılar bir şeydə həmişə çətinlik çəkirlər. Bu ondan ibarətdir ki, çoxları nəşriyyatla mətbəəni ayıra bilmirlər. Respublikada gerçək həyatda ən tez tora düşən, ən tez aldanan ziyalılardır. Biz bunları kənardan müşahidə edirik. Yəni ki, kənar işlə məşğul olan adamlar, bu sahəyə aid olmayan adamlar bir ziyalının qoluna girib ki, gəl gedək mən sənin kitabını çap edim, və ya çapına kömək edim deyəndə təmənna güdürlər. Halbuki, getməmişdən əvvəl filan yerə elə sifariş edir ki, mənim payımı ayırarsan. Bax, bu sistem bizdə yoxdur. Gələn adamlar dostlarımızdır, gətirdiyi insanlar da özlərinə oxşayib. Biz onlara izah veririk ki, nəşriyyat başqa, mətbəə başqadır. Biz respublikada o müəssisələrdənik ki, bizim adımız nəşriyyat və poliqrafiyadır. Deməli həm nəşriyyat, həm də poliqrafiya, mətbəə statusumuz var.

-Nadir müəllim, naşirlik işi ilə qürur duya bilirsiz?

-O qədər…Dünyada naşirlərin hamısı tanınmış şəxsiyyətlərdir. Hətta əsrin əvvəllərində Bakıda Orucov qardaşlarının nəşriyyatı olub və bu günə qədər də tarixdə onlar bu nəşriyyatla yaşayırlar – Orucov qardaşları, Orucov qardaşlarının nəşriyyatı. Bilirsiz, naşirlik nədir? Alimin, yazıçının, şairin, əqli mülkiyyətini insanlara çatdırır. Dünyada bundan gözəl şey yoxdur. İnsanlara yalnız sevinc bəxş edirik.

-…Hələ də həvəslisiz, yoxsa bu iş sizi yorub artıq?

– Xeyr, qətiyyən. Əksinə, gündən-günə meyilim artır, sevinirəm. Yenə də deyirəm, insanlar doğulur, ölür. Kitablar doğulur, amma ölmür. Rəflərdə yaşayır, kitabxanalarda yaşayır. Mən həmişə onunla fəxr edirəm ki, zamanımız gələr, biz də bu dünyadan köçərik, ancaq mənim istehsal etdiyim, nəşr etdiyim kitablar uzun bir ömür yaşayacaq. Deməli, məni də yaşadacaq. Hər bir kitabın arxasında mənim adım var.

-Nadir müəllim hansı müəlliflərlə işləmək sizə daha çox zövq verir?

– İntellektual adamlarla. Xüsusilə elm adamlarıyla. Yaxşı şairlərlə. Mən özüm şeir yazmasam da hər gün mütaliə edirəm. Yaxşı şeirləri çox sevirəm. Yaxşı hekayələri çox sevirəm. Yaxşı romanı çox sevirəm. Siz təsəvvür edin ki, məndən çox kitab oxuyan yoxdur. Hər gün bizim nəşriyyatımızda 3-4 kitab doğulur və mütləq aparırıb evdə onu vərəqləyirəm, oxuyuram. Yaxşılığını da, naqisliyini də qeyd edirəm. Dünyada pis kitab yoxdur, pis naşir var.

-Nəşriyyat sistemində gördüyünüz bu günün problemləri?

-O deyiləsi deyil, gərək heç bu sualı verməyəydiniz. Bilirsizmi, bu gün nəşriyyat işi sahəsində yetərincə problemlər var. Əvvəla Poliqrafiya nazirliyi yoxdur, ləğv olunub. Poliqrafiya haqqında verilən qanun öz qüvvəsini itirib. Ona görə də biz başsız qalmışıq. Kimə müraciət edək problemlərimizlə, kimlər məşğul olsun? Kimdən kömək istəyək? Heç kim bizə kömək etmir. Bu sahədə kimin necə gücü çatırsa, elə də işləyir. Ancaq istənilən bir dövlətdə dotasiyalar olmalıdır, yenidən dirçələn, yenidən başlayan nəşriyyatlara kömək lazımdır.

Respublika maşın istehsal eləmir. Biz onları xaricdən gətiririk. Görün gömrük nə boyda qiymətlər istəyir. Respublika kağız, rəng, sərfiyyat materiallar istehsal eləmir, onların hamısı xaricdən alınır. Kağız xaricdən gətirilir. Gömrükdə müəyyən problemlər yaranır, bu bizdən asılı deyil. Bunlar hamısı bizim üçün problemdir. Yəni, bizə kömək edən bir kəs yoxdur ki, əlimizdən tutsun. Bu inkişaf üçün çox çətindir. Təbii ki, bu problemlərin də hamısı deyil, mən onları bir-bir sadalamaq istəmirəm. Bu bizim daxili problemimizdir.

-Azərbaycan nəşriyyat sisteminin strukturunu təsvir etmək, vərəq üzərində çəkmək desəydilər sizə, bu strukturu necə təsvir edərdiniz? Siz öz nəşriyyatınızı bu sistemdə hansı yerdə çəkərdiniz?

-Sizə elə gəlməsin ki, mən özümüz haqqında çox yüksək fikirdəyəm. Ancaq əslində belədir. Çünki mən, yenə də təkrar edirəm, elmdən naşirliyə gəlmişəm. Elmi kitabların içindən naşirliyə gəlmişəm və fikirləşirəm ki, məndən yaxşı kitabı bilən yoxdur, çünki gecə-gündüz kitabların içindəyəm. Gözümü açandan kitab rəfləri görmüşəm. Başımın üstündə kitab oxunub – “Quran”. “Quran-Kərim”ə də kitab deyilib. Allah sevimli peyğəmbərlərinə Kitab bağışlayıb. “Koroğlu”, “Qaçaq Nəbi” dastanı ilə böyümüşəm. Kitablara müqəddəs baxıram. Bu günkü nəsildən fərqli olaraq, biz gözümüzü ancaq kitabla açmışıq, kitabla da dünyanı görürük. Bu gün də şükürlər olsun ki, mən kitabla yaşayıram. Kitablar yazı masamın üstündə qalaqladır, onları canlı hiss edirəm.

Düzdür, ola bilər ki, texnoloji baxımdan hansısa iri müəssisələrdən geri qalaq, bu aydın məsələdir. Ayaqlaşmaq çətindir, maddi cəhətdən. Ancaq, kitab sənayesində, kitab sahəsində, kitab texnologiyasında, özümü ən yüksəklərdən biri görürəm. Çünki mənim duyduğum qədər kitabı, vərəqlərin ahəngini heç kim hiss edə bilməz. Naşirlər ancaq onu çap edirlər. Ancaq kitabda canlı bir ünsiyyət var, tutaq ki, kitabla təmasda olursan, barmaqların təması, lamisə duğular var… vərəqlərə toxunursan. Bu məndə platonik əhval-ruhiyyə yaradır.

-Nadir müəllim üçün əsl naşir kimdir?

-Düzdür, naşirlər haqqında bir qanun var ki, guya naşirlər istehsala başlayıb, ona pul qoyub və s. gətirib ərsəyə çatdıran adamlara deyilir. Yəni, birinci növbədə maddiyyatı nəzərdə tuturlar ki, kitabı ərsəyə gətirib, meydana çıxarıb. Mən isə belə düşünmürəm. Naşir birinci növbədə kitabı, onun içinin məzmununu duyan və son nəticədə bunu həvəslə çap edən, ortaya, ərsəyə gətirəndir. Məncə maddiyyat naşirliyə aid deyil. Biz kitabın gözəlliyindən danışırıq. Kitabın içinin məzmunundan danışırıq. Naşir o adamdır ki, yəni dövlətçiliyimizi qorusun, vətənimizi qorusun, çətinliklə qazandığımız azadlığımızı qorusun. Öz çap etdiyi kitablarda heç vaxt yanlışlıqlara imkan verməsin. Hansısa bir dələduz, yaddaşı zəif olan adam yaddan çıxarmasın ki, bizim dövlətçiliyimiz vur-tut cəmi 28 ildir. Bundan qabaq 23 ayı çıxmaq şərti ilə. Bunları mütləq nəzərə alsın. Kitabın içində hər hansı bir naqis fikrin getməsinə imkan verməsin. Vətənə sədaqətli olsun, onunla nəfəs alsın!

-Kitaba hörmət sizcə əvvəlki kimidir?

-Düzdür, kifayət qədər şikayət edənlər var ki, kitab oxumurlar və s. Mən isə elə deməzdim. Hər kitabın özünün oxucusu var. Tutaq ki, bəziləri düşünür ki, kitablar oxunmur, kimə lazımdır və yaxud, başqaları – yüksək elita kitab oxumur. Yanlış fikirlərdir. Səməd Vurğun məşhur bir şeirində deyir ki, şeiri elə yazmaq lazımdır ki, çoban da onu başa düşsün. Elmi kitabı qoy elm adamları başa düşsün, ondan qidalansınlar. Gözəl şeirlər vasitəsilə poeziyaya sevgi yaranar və s. Ümumiyyətlə, keyfiyyətli yazmaq gərəkdir. Dili, üslubu qorumaq lazımdır, dilin qol qanadını qırmaq olmaz. Birinci növbədə dilin, orfoqrafiyanın qanunlarını bilmək lazımdır. Hər kəs özünün orfoqrafiyasını yaratmamalıdır.

-Sizin nəşriyyatınız və mətbəəniz var, təbii ki bunu yaratmaq asanlıqla başa gəlmir, bunun üçün nələrisə qurban vermisiz?

-. Bəlkə bunu demək düzgün deyil, yaxud lazım deyil, ancaq qoy deyim siz biləsiz ki, heç bir şey elə-belə başa gəlmir. Biz Azərbaycanda ilk özəl nəşriyyatlardan biriyik. Bəlkə də birincisiyik. O vaxtı biz fəaliyyətə başlayanda respublikada hələ ki, dövlət nəşriyyatları mövcud idi. Sırf təsadüf. Mən SSRİ Elmlər Akademiyasına təkmilləşməyə gedəndə Moskvada “1905-ci il”adlı bir metro stansiyasının yanından keçirdim. Hər gün burada qoltuğunda kağız, qələm, cürbəcür, konstruksiyalar olan uşaqların texniki peşə məktəbinə getdiklərinin şahidi olurdum. Bir gün soruşdum ki, hara gedirlər belə? Dedilər ki, bəs burda Poliqrafiya deyilən bir texniki peşə məktəbi var. Məndə də bu işə böyük həvəs var idi. Yəni, nəyə görə həvəs yaranmışdı, sizə deyim də. O zaman mənim bir kitabım nəşr olunmuşdu. Söhbət 1991-ci ildən gedir. Baxdım “Maarif” nəşriyyatında işıq üzü görən kitab poliqrafik cəhətdən o qədər yararsızdır ki, özüm özümdən xəcalət çəkdim, utandım. Axı mən bu elmi kitabı 8-9 ilə yazmışdım. Hər bir cümləsinin üstündə əsirdim. Ancaq nəşr olunanda xəcalət çəkdim. Üzü nə gündə, rəngi nə gündə. Rənglər axır, gedir. Ha fikirləşdim, axı bu kağız, bu rəng, bu çap maşını. Niyə axı xarici, əcnəbi bunu yüksək səviyyədə çap edə bilir, ancaq bu bizdə alınmır? Bax mən Moskvada olarkən maraq məni apardı: gedim həmən texniki peşə məktəbində qulaq asım dərslərə. Bilmirəm siz o vaxt bilirsiz ya yox, Beysik deyilen kompüter proqramı təzə çıxmışdı. Kompüterdən dərs keçirdilər, tədris edilirdi. Mətn hazır olandan sonra, pilyonkanın üzünə, sonra dəmir təbəqələrə köçürülür və çap edilirdi və s. Mən bu prosesləri texnoloji cəhətdən görürdüm və fikirləşirdim ki, nə üçün bu sərfiyyat materialları bizdə ola-ola nə üçün Moskvada yaxşı çıxsın, bizdə pis. O fikirnən Bakıya – evimə dönəndən sonra, yenə də deyirəm deməyə bilərdim, amma qoy deyim böyük bir risk etdim. Nə? Maşınımı satdım, 4 otaqlı evimi satdım, qayıtdım gəldim atam evinə. O pulları verdim yeni avadanlıqlara. O vaxt SSRİ artıq dağılmışdı. Avadanlıqları xaricdən ölkəyə gətirirdilər. Böyük risk edib, bu pulları verdim avadanlıqlara. Məni də dirçəldən əslində dostlarım olub. Nəyə görə? Əvvəla, yazdıqları əsərlərin əlyazmasını oxuyub, onları böyük həvəslə redaktə edirdim. Hazırlayırdım, kitablarını çap edirdim. Bütün bu işlərin müqabilində heç kimdən məvacib ummurdum. Yəni, ancaq kitabın çapından sonra gördüyüm işə görə maddiyyat alırdım. Böyük bir risk etdim. Riskim uğurlu alındı ki, sonra ardınca başqa maşınlar aldım, belə, belə inkişaf edib, gəlib bu günə çatdıq. Buna görə də Allahıma çox şükürlər olsun.

-Nəşriyyatda sizi əvəz edən, sizin yerinizə qərar verən ikinci adam olurmu?

-İdarəçilik baxımından yoxdur, lakin texnikanı mənimsəmək baxımından əvəzolunmazdırlar. Hətta işlədikləri çap maşınlarını özləri təmir edirlər. Kənardan biz təmirə adam gətirmirik. Bu böyük göstəricidir. Öz çap maşınlarını bütün xırdalıqlarına qədər bilirlər. Amma bəzi işləri görəndə işçilərlə məsləhət də edirəm. İşçilər o qədər peşəkardırlar ki, sifarişin formatını deyəndə o, dərhal işini başa düşür. Mən çox sevinirəm ki, universitetlərin birində professoram, nitq mədəniyyətini tədris edirəm. Fikirləşirəm ki, çox yaxşı olar, kimsə məni əvəz edər, mən də asudə öz işimlə məşğul olum. Səhər əvəzimə işə götürdüyüm adam gündüz saatlarında mənə zəng vurur ki, bağışlayın, bacarmadım, tövbə edirəm, bir də bu işə qayıtmayacağam. Kitab istehsal etmək düşündüyünüz qədər asan iş deyil.

-Nadir müəllim, siz özünüz də Azərbaycan özəl nəşriyyat sistemində öz nəşriyyatınızı yaratmaqla yeni bir səhifə açmısız və bu sistemdə sizin yaratdığınız nəşriyyatın öz yeri var. Sualım budur ki, bu sistemdə öz çəkisi olan digər nəşriyyatlarla əməkdaşlıq edirsiz?

– Xeyr, qətiyyən, bazar iqtisadiyyatında rəqibik. Necə əməkdaşlıq edə bilərik? Biz ancaq sərfiyyat mallarını eyni yerdən ala bilərik, ancaq əməkdaşlıq yox.

-Deməli, nəşriyyatlar arasında koordinasiya yoxdur?

 Xeyr, yoxdur. Ola da bilməz. Çünki, bu biznesin qanunlarıdır. Hətta, xaricdə biznesin qanunlarına görə kitabın texniki göstəricilərində – sonunda tiraj yazılmır. Düzdür, bizdə açıq-aydın yazılır. 1000 tiraj, 2000 tiraj. Ancaq xaricdə belə sistem yoxdur. Biznesin qanunlarıdır, heç kim heç kimə sirrini deyə bilməz. Əgər sən kitabı almaq istəyirsənsə, müvafiq yerə müraciət edib ordan ala bilərsən. Bunun üçün müəyyən strukturlar var. Düzdür, bizdə mətbəə ilə nəşriyyat arasında sistem qırılıb. Respublikada insanlara ən çox ziyan vuran nəşriyyatlardır. Əgər respublikada 3 faiz, 4 faiz mətbəə varsa, 96 faiz nəşriyyat var. Nəşriyyatların da qanunları belədir, yəni, müəllifin kitabını götürüb yığmalı, nəşrə hazırlamalı, redaktə etməli, dizayn, kitaba ümumi bir quruluş və müəllifə qonarar verməli, eyni zamanda kitabın satışını təşkil etməlidir. Ancaq bizdə belə deyil. Bizdə nəşriyyatlar mətbəələrlə insanlar arasında broker rolunu oynayırlar. İngilis sözü broker bizim dilimizdə “dəllal” deməkdir. Onlar heç vaxt mətbəənin ünvanını demirlər. Buraxdığı kitablarda da nəşriyyatın ünvanını yazırlar. Axı bir adam ondan soruşmur ki, nəşriyyat kitab çap edə bilər? Mən oturumuşam otaqda, 3 kompüterim var. Nəşriyyat sistemi qurmuşam və burda insanları qəbul edirik. Kitabları səhifələyirik, hazirlayırıq. Biz necə kitab çap edə bilərik? Heç cür… Demək bunu nəşriyyat prosesindən sonra mətbəəyə ötürmək lazımdır ki, çap olunsun. Sovet dövründən qalma humanist bir ənənəni məhv etdilər. Sovet dövründə çap edilən kitabların sonunda 6-lıq, 7-lik kiçik, petit şriftlərlə yazırdı: “26-lar mətbəəsi”ndə çap edilmişdir, “3 saylı mətbəə”də çap edilmişdir. Ancaq irəlidə kitab açılan kimi böyük hərflərlə “Maarif” nəşriyyatı, “Azərnəşr”, “Gənclik” yazılırdı. Nəşriyyatlar heç bir zaman kitab çap etməyiblər. Mümkün deyil axı, balaca bir otaqda, kompüter yığımı olan otaqda mətbəə kimi kitab çap edilsin. Bu ənənə keçib brokerliyə. Bu da öz növbəsində böyük fəsadlara gətirib çıxarır. Ona görə də naşir, nəşriyyatın direktoru sifarişçidən mətbəənin ünvanını gizlədir, brokerlik edir, bu da qiymətə təsir edir. Tutaq ki, 200 manata başa gələcək bir kitab 400 manat civarında olur, qiymət süni surətdə qalxır. Bu da kitab mağazalarına təsirsiz ötüşmür.

– Hansı naşir dostlarınız var?

– Hamısı mənim dostlarımdır. Lakin görüşəndə nəşriyyat işlərindən yox, dost kimi danışırıq. Hamısı ilə gözəl münasibətləri qoruyub saxlayıram. Biz telefonla əlaqə saxlayırıq, hal-əhval soruşuruq – bircə işdən başqa. Çünki nəşriyyat özü strateji bir sahədir. Burda hər şeydən danışmaq olmaz.

-Sizin üçün yaxşı kitab nədir? Mövzusu, tərtibatı, qiyməti, yoxsa tirajı?

– Əlbəttə mövzusu. Məni heç bir şey maraqlandırmır. Ara-sıra özüm gedirəm kitab mağazalarına. Hərçənd ki, mənim nə qədər dostlarım var, bayaq dedim ki, naşirlər hamımız bir-birimizi tanıyırıq. Heç vaxt telefonu götürüb zəng vurmaram ki, filankəs qardaş, sənin nəşriyyatında belə bir kitab çıxıb, bağışla mənə. Heç bir vaxt bu ifadəni işlətməmişəm. Mənim üçün bu çox aşağılayıcı sualdır. Əgər istəyirəmsə, “könlü balıq istəyən…” gedirəm, zəhmət çəkirəm mağazaya, bizdə tanınan kitab mağazaları var, birində olmursa, mütləq o birisində olur. Axır tapıb alıram.

-Nadir müəllimin həyatda dostları kimdir?

-Birinci növbədə övladlarım.

– Elektron nəşrlər, yoxsa çap kitabları? Hansına daha çox üstünlük verirsiniz?

– Bu bizim yaralı yerimizdir. Elektron nəşrləri… Məşhur bir ifadə var, oxuyur Səlyanski, sözləri Səlyanski, musiqisi Səlyanski. Elektron kitabların müəllifləri özləri yazır, elə özləri oxuyur, virtual aləmdə bir-birilə didişir, o buna ötürür, bu ona ötürür. Siz baxın o kitablar nə gündədir. Nə redaktəsi, nə korrekrurası var, başı pozuq. Hələ mən demirəm ki, geniş oxucu kütləsi bunu oxumur. İstənilən varvarizmdən istifadə edirlər, istənilən söyüş formatından istifadə edirlər. Həmin kitablarda nə istəyirsən yazırlar. Kitabın bir qayəsi olar, kitab nə üçündür? Kitab bir mədəniyyətdir. Oxuyursan, öyrənirsən, başqasının təcrübəsini öyrənirsən. Ancaq bunlar üçün burda çox sərbəstlik var. Bir kitabın ki, redaktoru olmaya. Bir kitabın ki, korrektoru olmaya, özüm yazım, özüm oxuyum, dostuma verim o oxuyur… Bu nə deməkdir? Kitabın gözəlliyini duymayıb, dizayn etməyib, və ya barmaqlarınla o vərəqlərə toxunub xışıltısını eşitməyəsən, bəli bunlarsız kitabın nə duyğusu? Bunlar elə bil ki, daş-divar. O yazılar mənim üçün çılpaq bir hərflərdir. O sözlərdə də istilik görmürəm. İstiliyi kitabda görürəm. Hər kitabın üzünə baxanda öz düşüncəm olur.

-Azərbaycanda bu gün geniş oxucu kütləsi var? Varsa hansı mövzular, hansı müəlliflər daha çox oxunur, yoxdursa, səbəb?

-Maraqlıdır ki, yeni nəsil yazıçılar, yetişir, amma deyirlər ki, yoxdu… Əksinə, elə gözəl yazıçılar, elə gözəl şairlər var ki. Sovet dövründən qalma ənənədir. Məsələn, “Şamo” çox gözəl romandır. Baxmayaraq ki, sosializm quruluşuyla bağlıdır. Amma yenə də oxuyuram, doymuram, heyranam sözün gözəlliyinə. Sözlər necə hamar yazılıb, yazıçı necə tapıb bu sözləri. Məsələn, tabesiz mürəkkəb cümləni elə qoşur bir-birinə, elə bilirsən ki, sadə cümlələr oxuyursan. O qədər gözəldir …, mübtəda ilə başlayıb xəbərlə bitənə kimi ortada ikinci dərəcəli üzvlərin çox olmasından aslı olmayaraq, əvvəlindən başlayıb cümlənin sonuna kimi hər şey sənə aydın olur. İndi cavan nəsil yetişir, çox yüksək səviyyədə şeirlər yazılır. Sistemə bələdik: dünya ədəbiyyatı klassikləri bunların üzünə açıqdır. Oxuyurlar, qidalanırlar, fikri tuturlar. Yaxşı istedadı olan adam təbii ki bunu şeirə köçürə bilir. Yenə də deyrəm, indiki dövrdə sovet dövründən fərqli tərifəlayiq, məsələn, ötən əsrin 60-cılar, 70-cilərindən fərqli yeni bir nəsil yetişir. 90-cılar, 2000-cilər yeni bir nəsildir, tamam yeni bir ruhlu insanlardır, yeni ruhlu gənclərdir, Düzdür, bəzən onları qəbul etmirlər. Onlar haqqında “açıq-saçıq yazırlar” və s. umu-küsülər olur. Bu da onların bir üslubudur, bir yoludur. Belə düşünür ki, belə yazmalıdır. Bu sovet dövründəki kimi insanların ağzını yummaq düzgün deyil. Sən belə danışma, belə demə. İnsanlara sərbəstlik ver, görək nə danışır, nə demək istəyirlər. Məsələn, mən sizə maraqlı bir şey deyim, 90-cı illərin əvvəllərində xarici sosioloqların nümayəndələri Bakıya gəlirdilər. Nə istəyirdilər? Məsələn gəlirdilər nəşriyyatları qapı-qapı gəzirdilər, soruşurdular ki, görün kimin oxumadığı, zay bir şeir kitab varsa, satın alırıq. Hətta deyim sizə baha qiymətə alırdılar. Məsələn, elə şeir yazan var ki, heç vaxt bir kitab üzü açmayıb, təbi gəlib yazıb, özünü şair sayıb, məsələn, gödəkçəsinin başlığını qaldırır göyə ki, artıq bu şairdir, yolda gedə-gedə danışır, özü haqqında yüksək düşüncədə olur, özü üçün, və ya ailəsi üçün bir şeir yazıb, kitab çap etdirib. Onlar isə məhz bu kitabları baha qiymətə alırlar. Bir dəfə mən ondan soruşdum ki, o qədər yaaxşı kitablar var, siz bu kitabları nə edirsiz? Dedi ki, biz əksər adamlarla danışanda öz cəmiyyəti haqqında, özü haqqında, hər şey haqqında yaxşı olmasını deyir. Hər şey qaydasındadır. Bizdə sovet dövründə olduğu kimi, heç vaxt problem olmur, narkoman yoxdur, residivist yoxdur. Hamısı ziyalıdır və s. Deyir biz isə bu kitabları toplayıb adi adamların fikrini öyrənirik: bunlar nə istəyirlər? Bunu məsələn, Səməd Vurğun yazsaydı, tamam başqa cür yazardı, və ya Vaqif Səmədoğlu yazsaydı tamam başqa cür yazardı. Deməli, bu istəyir ki, adi adamın fikrini öyrənsin. Siz nə yazırsız? Siz nə istəyirsiz? Bax, bu kitablardan bunu öyrənirik.

-Kitab yayımı ilə bağlı sizə suallar vermək istəyirəm, sizcə Azərbaycanda müstəqillik illərində kitab marketinqi yarana bilibmi?

– Xeyr, çox təəssüf ki, yaranmadı. Heç nə səbəbsiz deyil. Məsələn, əyalətdə kitab dükanları yoxdur, insanlar kimi kitab mağazaları mərkəzdə cəmləşiblər. Bu mağazalar isə kirayə haqqının baha olduğu şəhərin mərkəzində yerləşdikləri üçün kitablar həddindən artıq bahadır. Kitab yayımı ilə məşğul olanlar var, lakin böyük problemlərlə üzləşirlər. Dövlət, Heydər Əliyev Fondu çox böyük jest elədi, şəhərin düz mərkəzində bir kitab evi açdı, bu çox böyük göstəricidir. Dövlətin kitaba qayğısı hər ölkədə yoxdur, siz biləsiniz. Hətta görürsüz orda kitab təqdimatları keçirilir, bu işlər insanların vəziyyətini bir qədər yüngülləşdirir. Doğrudur, bu tədbir daha da artsa, başqa yerlərdə də belə mərkəzlər açılsa oxuculara xeyli kömək olar.

-Kitab yayımını, kitabın təbliğini həyata keçirmək üçün hansı işlər görülməlidir?

– Birinci növbədə kitab yayımı ilə bağlı bir jurnal buraxılmalıdır, kataloq nəşr edilməlidir. Oxucu abunə olmalıdır.Tanış olmalıdır ki, hansı kitablar var və harda var? Zəng vururlar nəşriyyata ki, məsələn, sizdə 2008-ci ildə belə bir kitab çıxıb, onu axtarıram, necə əldə edə bilərik? Çünki 2008-ci ildə məsələn, bir şəxs gəlib bizdə kitab çap edib, biz də bütün nəşrləri götürüb ona vermişik. Biz kitabın çapına qədər cavabdehik. Tutaq ki, müəyyən bir topdansatış kitab mağazası olsa, aparıb ora təhvil verə bilərsən. Bu yaxınlarda İsveçrədə idim. Baxın görün kolxoz quruculuğu orda qalır. İnsanlar mehribancasına əkir, becərir. Nəyə görə misal çəkdim? Deyəcəm sizə. Sonda bir başqa müəssisə, dövlət müəssisəsi gəlir onların məhsulunu alır və tamamilə də maddi cəhətdən onları ödəyir, lazımi qaydada. Əlbəttə, fermer artıq maraqlıdır ki, gələn il bundan da artıq məhsul versin. Onun məhsulu zay olmur, pambığı məhv olmur, üzümü xarab olmur. Alıcı var. Bəli, alıcı var. Dövlət onu hazır olan kimi alır və özü də satır. Onun məhsulunun satılması üçün başının üstündə dayanan adam var. Fermer əziyyət çəkmir. Məsələn, ölkəmizdə soğan əkirlər, soğan əkən deyir ki, soğanı heç əkməyə deyməz. Eynilə kitab da. Bütün yazarlar kitab çap edir, öz cibinin puluna. Sifariş əsasında kitabı çap edirik. Kitablar qalır müəllifin əlində. Sonra da mənə zəng edib soruşur ki, biz bunu necə sata bilərik? Bax bu böyük bir problemə çevrilir. Hara versin çap etdiyi kitabları satmağa? İkinci problem nədir? Aparıb tutaq ki, kitab mağazalarından birinə verib satmağa. Kitab mağazası icarəyə götürüb axı yeri. Kitabın qiyməti 5 manatdırsa, kitab mağazasının sahibi bunu 15 manata satır. Halbuki, kitabın maya dəyəri manat yarımdır. Bu qoy, çap edən müəllifə redaktəsi, yığımı və s. ilə bütövlükdə başa gəlsin 5 manata. Daha belə kitabı mağazada 15 manata satmazlar… Mən bu yaxınlarda Azərbaycan dilinin tarixi ilə bağlı kitab axtarırdım. Müəllifinə zəng vurdum, dedi ki, mən bağışlayaram. Dedim bağışlamaq yox, sənə də xeyrim dəysin, əziyyət çəkmisən, kitab yazıb çap etdirmisən. Getdim kitabı Ədəbiyyat muzeyinin yaxınlığındakı kitab mağazasından aldım. Müəllifin özünə də təşəkkür etdim ki, aldım kitabı. Müəllif məndən sonruşdu ki, neçəyə almısan kitabı? Dedim 17 manata. Deyir, məndən o kitabı satış üçün 6 manata almışdılar. Görürsüz, nə qədər fərq var? 17 manat, təsəvvür edirsiz? Bu nə boyda fərqdir?

Ancaq yayım üçün təşkilatı qaydada bir mərkəz olmalıdır. Oxucular da ordan istifadə etməlidirlər.

-Sizcə marketinq sahəsində kimlər işlər görməlidir? Bu sahəni inkişaf etdirmək üçün kimlərin üzərinə vəzifə düşür?

– Bakı Dövlət Universitetinin Kitabşünaslıq və nəşriyyat işi kafedrası fəaliyyət göstərir. Bu sahə üzrə kifayət qədər təhsil alan tələbələr var. Mən arzu edirəm ki, marketinq nəzəriyyəsini daha dərindən öyrənsinlər. Sonra istənilən nəşriyyatın funksiyasını öyrənib matketinqlə məşğul ola bilsinlər.

-Nəşriyyatlarda bu şöbələrə ehtiyac varsa, niyə yaradılmır?

– Nəşriyyatların əksəriyyətində bu şöbələr var, lakin sadəcə bu sahəni bilən adamlar yoxdur.

-Kitabı çap edəndən sonra satışı və təbliği ilə məşğul olursuz? Yoxsa bu çap edən müəllifin üzərində qalır?

– Biz kitabın çap mərhələsinə kimi məsuliyyət daşıyırıq. Çapdan sonra kitabın taleyi necə olacaq? – deyə bilmirik.

-Məcburi nüsxələr haqqında danışmaq istəyirəm, hamı məcburi nüsxəni kitabxanalara təqdim edir?

-Məcburi nüsxə anlayışı artıq gündəmə gəlməlidir. Mütləq bu məsələ haqqında qanunda dəyişiklik olmalıdır. Kitabı gedib öz puluma çap edirəm, sonra da mütləq aparıb bu kitabları kitabxanalara pulsuz paylamalıyam? Halbuku müəllif onu öz cibinin pulu ilə çap edir. Əsas məsələlərdən biri də budur ki, ziyalıların o qədər pulu yoxdur böyük tirajlarla kitab çap etsinlər. Güclə, 100-150 nüsxə çap edir, öz ehtiyaclarını ödəmək üçün, əksinə bu nəşriyyat qanunu göstərir ki, filan qədər nüsxəni məcburi aparıb kitabxanalara paylamalısan. Bu sosializmdən qalma bir ənənədir. Çünki, onda xərci dövlət çəkirdi. Ona görə də kitabxanalara məcburi verilməsi tələb edilirdi. Təbii, dövlət versə pulu, çəksə xərci, tələb etməyə haqqı var. Yoxsa, bazar strukturunda fərdi müəlliflərdən bunu tələb etmək düzgün deyil. Vergi ödəyicisindən sən zorla kitab alasan, bu düzgün deyil. Bunun üçün dövlət kitabxanaya kifayət qədər pul ayırıb. Yəni kitabxanaçılar da bunu bilsinlər. Onlar hər kitabı almalı deyillər. Onlara lazım olan kitabları almalıdırlar. Kitabxananın fondu lazımsız kitablarla niyə doldurulmalıdır? Nə çap oldu, 4 nüsxə ver bizə. Bu bizə lazım deyil. Bu bizim tariximizə lazım deyil. O kitab gərək kitabxananın fondunu zənginləşdirsin ki, bizim dövlətçiliyimiz üçün, bu günümüz üçün, gələcəyimiz üçün, sabahlarımız üçün, intellektimiz üçün lazımdır.

-Nadir müəllim hansı mövzularda kitab çap edir? Hansı mövzularda isə çap etmir?

– Bizim nəşriyyat birinci növbədə elmi kitablar və bədii kitablar çap edir. Bir şərtlə ki, bu kitabların arxasında dövlətçilik durmalıdır. İstənilən bir kitabda. Birinci növbədə onu qorumaq lazımdır ki, bu dövlətçiliyimizi güclə qazanmışıq. Onun əleyhinə, yarıtmaz kitablar buraxmaq olmaz. Kitab çap edilməmişdən əvvəl mütləq şəkildə şəxsən mən kitabın süjeti, məzmunu ilə tanış oluram. Bilirsiniz də, kitab nə qədər ideoloji bir sahədir. İstənilən ictimai bir fikirə təsir edə bilər. İctimai fikiri də qorumaq lazımdır. Yəni, əslində bu çap edilən kitabı hörmətə mindirmək lazımdır.

-“Hamı kitab çap edir” – sözünü bu gün üçün şamil edə bilərik?

– Mən belə hesab edirəm ki, insan öz şəxsiyyətinə hörmət etməlidir. Tutaq ki, bu gün rəngi qurumadan əlyazmasını götürüb aparır ki, gedim çap edim, bu düzgün deyil. Dünən mən televizorda bir verilişə qulaq asırdım. Məsələn, cavan bir şair idi. Deyir ki, əvvəlcə mən bir kitab oxudum. Şeir xoşuma gəldi, səhər başladım özüm yazmağa, mən ondan əskik deyiləm ki…Hər kəs öz qələminə hörmət etməlidir. Bilirsiz də dəsti-xətt deyilən bir anlayış var. Üslub deyilən bir anlayış var. İnsanları yazmaq üslubundan tanımaq lazımdır. Yazmaq manerasından tanımaq lazımdır. Bu filankəsin yazısıdır. Yoxsa…bu düzgün deyil, birinin kitabını oxuyub, səhər mən də kitab yazım…

-Sizcə kitab çapına nəzarət edəcək bir qrumun yaradılması vaxtı gəlib çatıbmı?

– Qətiyyən, mən onun əleyhinəyəm. Biz o nəzarət sistemini görmüşük. Bunu olmaz, onu olmaz. Normal şəkildə insanları düşünməyə imkan vermirdilər. Hətta üstündən xeyli müddət keçib, bilmirəm həmən şəxslər sağdır, yoxsa yox? Poliqrafiya Nazirliyinin nəzdində nəşriyyatların lisenziya alması və s. xüsusi bir şöbə yaradılmışdı. Biz onun dadını gördük. Siz təsəvvür edin ki, nəşriyyatı qeydiyyatdan keçirmək üçün ən azı filan qədər rüşvət verməli idin. Yəni bizim artıq gözümüz qorxub. 100 faiz bilirəm ki, bu gün yeni bir struktur yaradılsa, o bizi ancaq əzməklə məşğul olacaq.

-Nadir müəllim, danılmaz faktdır ki, bu gün keyfiyyətsiz kitablar da çap olunur. Kitabların keyfiyyətsiz çap olunmaması üçün başlıca olaraq qoruyursuz nəşr prinsiplərini. Bu prinsiplərə məsuliyyət daşımayan nəşriyyatlar da var. Bəlkə bunun üçün belə bir qrupumun yaradılması vacibdir və ya gərəklidir?

– Mən axı dedim ki, pis kitab yoxdur, pis naşir var. Nəşriyyat nə qədər strateji sahədirsə demək onun başında duran adamlar…bax bu qorxuludur. Hər kəs yerində olmalıdır. Qabilin şeirində deyildiyi kimi “Səhv düşəndə yerimiz”. O yerə səhv düşəndə, tutaq ki, maddi imkanı var gedib avadanlıq alıb, gəlib quraşdırıb, çap edir, ağına-bozuna baxmadan… bu başqa məsələ. Nə istəsən çap edir, maddiyyata vurulub.

-Piratçılığın qarşısını almaq üçün bu vasitə ola bilər?

-Respublikada ən yaralı yerimiz piratçılıqdır. Düzdür, deməzdim ki, hər çap olunan kitabın başına gəlir bu hadisə…Siz bilirsiz hansı kitablardan söhbət gedir. Məsələn, BDU-nun Filologiya fakültəsinin müəyyən dərslikləri var. Vaxtilə Muxtar Hüseynzadənin, Səlim Cəfərovun, Əli Sultanlının və başqalarının kitabları bunlar kütləvi tirajla dövlət tərəfindən kiril qrafikası ilə çap edilib, latın qrafikası ilə onların işıq üzü görməsi vacibdir. Bax, piratçılıq buradan qaynaqlanır. Bu kitabların təkrar nəşrinə böyük ehtiyac var. Prezident Cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə bütün ali məktəblərdə “Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti” fənni tədris olunur. Lakin dərslik yoxdur. Bu tip kitablar dövlət tərəfindən maliyyələşdirilmir, təhsil nazirliyi tender elan edib bu kitabları nəşr etmir. Bəzi alimlərimiz bu dərsliyi yazır, öz hesabına 100-200 ədəd çap etdirir. Bəli, gələn il kitab yoxdur, artıq müəllim öz vəsaiti ilə satışa da çıxara bilmir, piratçılar onu, dəyərindən də aşağı qiymətə keyfiyyətsiz kağızda, keyfiyyətsiz boyada çap edirlər. Həmin nəşrlər insan səhhəti üçün çox təhlükəlidir. Keyfiyyətsiz boyalarla uşaq necə dərs oxuyur? Barmağını dilinə vurur, vərəqləyir, içində də keyfiyyətsiz, qorxulu boyalar, görün bu nə demekdir. Ziyan, xəstəlikdir bunların hamısı. Kütləvi tiraj olmayan kitabların piratları tapılır. Yəqin ki, təhsillə bağlı bütün sahələrdə belə piratçılıq var.

-Nəşriyyat işinin inkişafı üçün təklif və tövsiyələriniz…

-Birinci növbədə İSBN-nin alınması məsələsi. İSBN neçəyədir? Bir nömrəsi 25 manat. Bu, dünyada görünməmiş bir qiymətdir. Mən təklif edirəm ki, İSBN-ni almaq üçün Milli kitabxana bunu pulsuz təşkil etsin. Biz də ona əvəzində kitab verək. Əbülfəz müəllim bir dəfə biz naşirləri bir araya toplamışdı. Özü də orda etiraf etdi ki, bəli, bu Xəzər univeristetinin əlindədir İSBN vermək, ona görə biz məcbur oluruq daxili İSBN yaradaq. Hələ mən alınması üçün yaranan çətinlikləri demirəm. Ora get, bura get. Müəyyən mərhələlərdən keçib sonra da 25 manat ödəmək. Mexanizm yaratmaq olardı ki, M.F.Axundov adına Milli Kitabxana bunu öz üzərinə götürsün, bizə İSBN versin, biz də ona əvəzində kitab verək. Tutaq ki, 20 kitaba 1 İSBN versin.

– Nadir müəllim suallarımın içində hansı sualı eşitmək istəyirdiz mən o sualı vermədim sizə?

Niyə sizdə qiymətlər xeyli ucuzdur? Demədiz mənə… sualını eşitmək istəyərdim.

– Gəlin bu sualı da cavablandıraq.

-Əvvəla, bunun başlıca səbəbi: nəşriyyatın və mətbəənin binası, icarə deyildir, şəxsi mülkiyyətimdir. Avadanlıqlar özümüzünküdür. İkinci, “Allahdan başqa şərikimiz yoxdur”. Üçüncü, elm adamıyam, elm adamlarının içərisindəyəm və onların bütün problemlərini daxildən bilirəm. Sevinclərinə şərikəm, onların kitab çap etmək üçün nə qədər əzab çəkdiyinin canlı şahidiyəm və ona görə də həmişə fikirləşmişəm ki, bu işi kimsə görməlidir. Bu missiyanı kimsə öz üzərinə götürməlidir ki, bu adamlara kömək edək. Bu adamları vəziyyətdən çıxaraq. Keçid dövrü deyin, nə istəyirsiz adlandırın, doğrudan da çətindir, müəllimlərin maaşı çox aşağıdır. Kitabı da çap edən kimlərdir? Bax, bu insanlardır. Allah tərəfindən mən göndərilmişəm. Mən də bu vəzifəni öz üzərimə götürmüşəm ki, nə qədər bacarıramsa bu insanlarla xoş rəftar edim, qiymətləri aşağı edim, baxmayaraq ki, kağız bahadır hətta, digər problemlər də var. Ancaq istənilən halda başqa nəşriyyatlarla müqayisədə… lap elə eyni sifarişi edib görə bilərsiz. Görəcəksiniz ki, nə qədər fərq var. Hərdən zarafatyana mənə Hacı Zeynalabidin Tağıyev də deyirlər. Messinatlıq edirəm. Mən də nə qədər bacarıramsa insanlara kömək edəcəm.

Müsahibəni apardı:

Leyla Abasova

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru

Bakı Dövlət Universitetinin

Kitabşünaslıq və nəşriyyat işi

kafedrasının müəllimi

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru


ÇİNGİZ ABDULLAYEVLƏ GÖRÜŞ

Dünya şöhrətli yazıçı Çingiz Abdullayevlə yaradıcılıq görüşü keçriləcək.

Yer: Opera Studiyası.

Vaxt: 30 mart 2019 -cu il. Saat: 19:00.

Biletlər şəhərimizin kassalarında və iticket.az – da.

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

20 N-li Məktəb-liseyin IV sinif şagirdi Tuncay MUSTAFAYEV cüdo üzrə I YER qazandı.


Bakı şəhəri, Yasamal rayonunda yerləşən A. Hüseynzadə adına 20 N-li məltəb-Liseyin IV sinif şagirdi Mustafayev Tuncay (Tuncay Sensey) Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi Salyan rayon Gənclər və İdman İdarəsinin 5 Mart Bədən Tərbiyəsi və İdman Gününə həsr edilmiş yeniyetmələr və azyaşlı yeniyetmələr arasında keçirilən cüdo idman növü üzrə açıq rayon birinciliyində 21 kq çəki dərəcəsində bütün rəqiblərini məğlub edərək kürsünün ən yüksək mərtəbəsinə yüksəlmiş, BİRİNCİ YER qazanmışdır. Tuncayın son uğurları da nəzərə alınaraq Novruz bayramı ərəfəsində qardaş Türkiyə Respublikasında təşkil olunacaq azyaşlı yeniyetmələr arasında cüdo idman növü üzrə açıq birincilikdə ölkəmizi təmsil edəcək balaca pəhləvanların sırasına daxil edilib. Qarşıdakı yarışlarda Tuncaya yeni-yeni uğurlar arzu edir, səfərdən qələbə ilə dönməsini istəyirik. Uğurların bol olsun, Tuncay!!! Üç rəngli şanlı bayrağımız daim başının üstündə dalğalansın!!! Kövrəldiyin anlar ancaq müqəddəs Himnimizi dinləyəndə olsun…

İLKİN MƏNBƏ: YAZARLAR.AZ BURADA

USTAC.AZ

WWW.YAZARLAR.AZ  VƏ  WWW.USTAC.AZ

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru